Το δημόσιο Πανεπιστήμιο, τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια και το μέλλον της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην χώρα μας.
Αυτή η συζήτηση έχει ανοίξει για τα καλά και αναμένεται να κορυφωθεί στο επόμενο διάστημα με την ευκαιρία της κατάθεσης του Νομοσχεδίου για την ίδρυση μη κρατικών -μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων και στην χώρα μας.
Στη σημερινή διαμορφωμένη πραγματικότητα δεν έχει κανένα νόημα η δογματική εμμονή στην απαγόρευση των μη κρατικών-μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.
Ειδικά μετά την όπως -όπως λειτουργία αρκετών ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Κύπρο, όλοι κατανοούμε ότι οποία οικογένεια οικονομικά μπορεί και θέλει θα στείλει το παιδί της να σπουδάσει σε μια ελληνόφωνη Νομική ή Ιατρική στην Κύπρο. Αν τουλάχιστον δεν πετύχει σε μια ανάλογη σχολή στην Ελλάδα. Ως γνωστόν τα Κυπριακά πτυχία -ανεξάρτητα της ποιότητας τους -αναγνωρίζονται υποχρεωτικά ως ισότιμα με τα εγχώρια. Άρα τι εξυπηρετεί η απαγόρευση; Είναι ώρα να αποδεχθούμε την αλήθεια.
Ομως εδώ δημιουργούνται δυο σημαντικές και κρίσιμες κατηγορίες ερωτημάτων:
1. Θα έχουν τεθεί από τον Νόμο όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις, ώστε τα Πανεπιστήμια που θα έρθουν στην χώρα μας να προσφέρουν ποιοτική γνώση, να κάνουν έρευνα, να έχουν το κατάλληλο επιστημονικό διδακτικό δυναμικό, να έχουν σοβαρές υποδομές; Θα υπάρχουν οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου του κράτους, ώστε τα πτυχία τους να έχουν αξία και να μην πρόκειται για εκμετάλλευση των νέων ανθρώπων και των οικογενειών τους;
Γιατί ωραία αν έρθει το Harvard να ιδρύσει παράρτημα όλα καλά, αλλά υπάρχουν και άλλοι που ήδη κάνουν εμπόριο πτυχίων.
Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα δοθεί μόνο όταν δούμε το νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή. Το περιεχόμενό του και οι διασφαλίσεις που θα περιέχει, θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό και την τελική εικόνα. Οι εξαγγελίες και οι υποσχέσεις θα πρέπει να επιβεβαιωθούν στην πράξη.
2. Ομως υπάρχει και η δεύτερη κατηγορία των ερωτημάτων::
Τι γίνεται με τα δημόσια Πανεπιστήμια που δοκιμάζονται από την υποχρηματοδότηση και τις ελλείψεις σε όλους τους τομείς; Μεγάλες ελλείψειs σε επιστημονικό προσωπικό, σε κονδύλια για την έρευνα, σε φοιτητικές εστίες, σε ουσιαστικές υποτροφίες για τους οικονομικά αδύναμους.
Πώς είναι δυνατόν η δημόσια δαπάνη κατά φοιτητή στην Ελλάδα να είναι 3000 ευρώ, ενώ στην Τουρκία είναι 5000 ευρώ, στην Πορτογαλία 8000 ευρώ και στις πιο ανεπτυγμένες χώρες πάνω από 10.000 ευρώ; Αυτή η απαράδεκτη εικόνα δεν μπορεί να συνεχισθεί.
Δυστυχώς απάντηση από την Κυβέρνηση δεν υπάρχει. Ούτε και ουσιαστικός διάλογος με τους νέους ανθρώπους που διεκδικούν καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Η Κυβέρνηση συνειδητά κατευθύνει τον δημόσιο διάλογο μόνο στο ΝΑΙ η ΟΧΙ στα μη κρατικά Πανεπιστήμια. Για να εμφανιστεί ως μεταρρυθμιστική δύναμη.
Κατά την γνώμη μου κάνουν λάθος όσοι ακολουθούν σε αυτό το ψευτοδίλημμα. Αν έρθει ένα σημαντικό και διεθνωs αναγνωρισμένο ξένο ίδρυμα, καλώς να ορίσει. Αλλού είναι το πραγματικό πεδίο πολιτικής.
Η πραγματική προοδευτική μεταρρύθμιση βρίσκεται στην αναβάθμιση του Δημοσίου Πανεπιστημίου. Στην αύξηση της χρηματοδότησης για επιστημονικό προσωπικό ,για την έρευνα ,για φοιτητικές εστίες, για φοιτητική μέριμνα.
Με αξιολόγηση του κάθε ιδρύματος, όπως γίνεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστε πρώτον να αντιμετωπίσουμε τις κοινωνικές ανισότητες, να δώσουν ευκαιρία και στους μη οικονομικά ισχυρούς νέους για ουσιαστική και σύγχρονη εκπαίδευση.
Δεύτερον να μετατρέψουμε το δημόσιο Πανεπιστήμιο σε κρίσιμο μοχλό για την ανάπτυξη της χώρας, με παραγωγή καινοτόμων τεχνολογιών, με γνώσεις για την σύγχρονες αναγκεs στην παραγωγή και την επιχειρηματικότητα, με προτάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, με σύγχρονες πολιτικές για την υγεία και την κοινωνική φροντίδα,
Εκεί πρέπει κατά την γνώμη μου οι προοδευτικές δυνάμεις να εστιάσουν την πολιτική τους δράση. Με συγκεκριμένες προτάσεις που σε τελική ανάλυση γίνονται πράξη στις προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Να μη επιτρέψουν στην Κυβέρνηση να κάνει και στην Παιδεία ,αυτό που ήδη έκανε πράξη στην Υγεία. Οπου υποκαθιστά την ευθύνη για την υγεία των πολιτών, παρέχοντας τα πάντα με ευνοϊκούς όρους στον ιδιωτικό τομέα, ενώ παράλληλα αποδυναμώνει συνειδητά το ΕΣΥ.
Να μην επιτρέψουν να έχουν πρόσβαση στα κοινωνικά αγαθά μόνο όσοι αντέχουν να τα πληρώνουν.
Γιατί τότε οι ανισότητες θα πάρουν εκρηκτικές διαστάσεις και μόνο η Ακροδεξιά και ο λαϊκισμός θα κερδίσουν.
Να λοιπόν η ευκαιρία. Για ένα πραγματικά προοδευτικό και πανεκπαιδευτικό μέτωπο θετικής διεκδίκησης και ουσιαστικής μεταρρύθμισης στην Παιδεία. Με αναβάθμιση του Δημοσίου Πανεπιστημίου,
Με σύγχρονες μορφές διεκδίκησης που ενώνουν και δεν διχάζουν, με προτάσεις και όχι μόνο συνθήματα.
(Ο Χρήστος Πρωτόπαπας είναι πρώην υπουργός, μέλος της Κεντρικής επιτροπής του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής)
