Το ζήτημα της εφαρμογής του μοντέλου της «προσωπικής διαφοράς», αναμένεται να κρίνει το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης και να καθορίσει, εν πολλοίς, το τελικό ύψος των κύριων, αλλά και των επικουρικών συντάξεων. Παράλληλα, η τελική μείωση στο ποσοστό αναπλήρωσης, η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών και οι παρεμβάσεις στην εθνική σύνταξη, αποτελούν ξεχωριστά «αγκάθια» της διαπραγμάτευσης.
Το μεγάλο ερωτηματικό είναι με ποιο τρόπο θα μπορέσει η προσωπική διαφορά να εφαρμοστεί και σε ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις. Σύμφωνα με την πρόταση που έχει κατατεθεί στους θεσμούς περιλαμβάνεται ένας νέος τρόπος υπολογισμού στις συντάξεις (καταβαλλόμενες και νέες), μέσω μειωμένου ποσοστού αναπλήρωσης, ο οποίος όμως για την επόμενη τριετία θα υπόκειται στην προσωπική διαφορά για ποσοστά μείωσης έως 20%. Για μεγαλύτερα ποσοστά περικοπής, το υπερβαίνων ποσό θα καλύπτεται κατά το ήμισυ για περιπτώσεις συντάξεων που θα εκδοθούν το 2016, θα υποχωρεί στο 1/3 για συντάξεις που θα εκδοθούν το 2017 και περιορίζεται στο 1/4 για συντάξεις που θα εκδοθούν το 2018.
Τα υπόλοιπα πεδία διαπραγμάτευσης είναι:
- Εθνική σύνταξη: Οι θεσμοί έχουν προτείνει να δίνεται το σύνολο του ποσού (384 ευρώ), μόνο για περιπτώσεις συνταξιοδότησης με 20 έτη ασφάλισης και άνω. Για περιπτώσεις 15αετίες προτείνεται να δίνεται ποσοστό από την εθνική σύνταξη (284 ευρώ). Η τελική απόφαση θα συνδυαστεί και από το εάν θα διατηρηθεί αυτόνομος ο ΟΓΑ ή όχι, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό συνταξιούχων αγροτών θα λαμβάνει εθνική σύνταξη.
- Ασφαλιστικές εισφορές: Η ελληνική πρόταση θέλει να υπάρξει αύξηση εισφορών κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα (1 μονάδα για τους εργοδότες και μισή για τους εργαζόμενους). Οι θεσμοί επιμένουν ότι το συγκεκριμένο μέτρο είναι αντιαναπτυξιακό και ζητούν μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης μέσα από περικοπές σε επικουρικές συντάξεις, σε εφάπαξ και σε μερίσματα του Δημοσίου.
- Εισφορές αγροτών, επιστημόνων και ελεύθερων επαγγελματιών: Οι βελτιωτικές προτάσεις που έχει καταθέσει η κυβέρνηση, αναμένεται να περάσουν από τον έλεγχο των θεσμών για να διαπιστωθεί ποια θα είναι η επιβάρυνση στο Ασφαλιστικό Σύστημα και πώς μπορεί αυτή να εξισορροπηθεί.
- Επικουρικές συντάξεις: Οι θεσμοί επιμένουν στο να επιθυμούν να υπάρξει ένας «κόφτης» έτσι ώστε να πραγματοποιούνται μειώσεις στις συντάξεις όταν θα καταγράφονται ελλείμματα. Ειδικά για το τρέχον έτος, με δεδομένο ότι η εκτίμηση που υπάρχει για το ΕΤΕΑ είναι πως το έλλειμμα «εκτοξεύεται» στα 600 εκατ ευρώ, υπάρχουν σενάρια για κλιμακωτές περικοπές από 2- 30%, για συντάξεις όμως άνω των 170 ευρώ.
- Εφάπαξ – μερίσματα: Για τα εφάπαξ, οι αναλογιστικές μελέτες που θα καθορίσουν τη βιωσιμότητα των Ταμείων, θα κρίνουν και το ποσοστό της μείωσης που θα προκύψει. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι θα υπάρξουν περιπτώσεις Τομέων Πρόνοιας που θα αναγκαστούν να μειώσουν έως 35% το εφάπαξ βοήθημα που χορηγούν, για να διατηρηθούν σε κατάσταση βιωσιμότητας. Στο σκέλος του μερίσματος, για να διατηρηθεί βιώσιμο το Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ), είναι πιθανό να απαιτηθούν περικοπές που μπορεί να κυμανθούν στα επίπεδα του 40%
