Από 01/01/2016 και έως τις 31/12/2019 το ΕΚΑΣ όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει καταβάλλεται στους ήδη συνταξιούχους και στους δικαιούχους σύνταξης γήρατος αναπηρίας και Θανάτου των οργανισμών κύριας ασφάλισης εκτός του ΟΓΑ οι οποίοι εντάσσονται στον Ενιαίο πλέον σύμφωνα με το νομοσχέδιο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.
Για την καταβολή του ΕΚΑΣ πρέπει να πληρούνται οι έξης προϋποθέσεις:
Α) να έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους . Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω κθώς και για τα τεκνα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω Θανάτου του γόνεα τους δεν απαιτείται όριο ηλικίας.
Β) Το συνολικό ετήσιο καθαρό εισόδημά τους από συντάξεις (κύριες, επικουρικές και βοηθήματα καταβαλλόμενα σε χρήμα) μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα να μην υπερβαίνει το ποσό των 7.972 ευρώ
Για τον προσδιορισμό του εισοδήματος αυτού δεν λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που αντιστοιχούν στην σύνταξη αναπήρων, θυμάτων πολεμικής Περιόδου και κατά την εκτέλεση της στρατιωτικής υπηρεσίας, θυμάτων τρομοκρατίας καθώς και στα προνοιακά βοηθήματα.
Γ) Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα του συνταξιούχοθ να μην υπερβαίνει το ποσό των 8.884 ευρώ.
Δ) Το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα να μην υπερβαίνει το ποσό των 11.000 ευρώ. Τα παραπάνω ποσά αφορούν εισοδήματα του προηγούμενου φορολογικού έτους.
Ε) Το συνολικό ακαθάριστο ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης που καταβάλλεται κατά την δημοσίευση του νόμου αυτού, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα πάσης φύσεως επιδόματα πλην των επιδομάτων των εορτών Χριστουγέννων – Πάσχα και επιδόματος άδειας να μην υπερβαίνει τα 664 ευρώ.
Για Κάθε έτος αρχής γενομένης από 01/01/2017 και μέχρι 31/12/2019 εξετάζεται το καταβαλλόμενο ως ανωτέρω ποσό συντάξεων κατά το μηνα έκδοσης της υπουργικής απόφασης της παραγράφου 4 ή το δικαιούμενο ποσό συντάξεων κατά τον πρώτο πλήρη μηνα συνταξιοδότησης αν η συνταξιοδότηση χωρεί μετά την έκδοση της υπουργικής απόφασης.
ΣΤ) Προκειμένου περί αλλοδαπών να διαμένουν Νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα.
Ποσά επιδόματος:
Α) Για τα συνολικά ποσά εισοδήματος από συντάξεις (κύριες και επικουρικές) μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα ή βοηθήματα και μέχρι 7.216 ευρώ καταβάλλεται επίδομα 230 ευρώ μηνιαίως.
Β) Για συνολικά ποσά εισοδήματος από 7.216 ευρώ και ένα λεπτό και μέχρι του ποσού των 7.972 ευρώ καταβάλλεται ποσό μηνιαίου ΕΚΑΣ συμφωνα με τα παρακάτω:
βα. Από 7.216 ευρώ και ένα λεπτό μέχρι και 7.518 ευρώ το ποσό των 172 ,50.
ββ. Από 7.518 ευρώ και ένα λεπτό μέχρι και 7.720 ευρώ ποσό 115 ευρώ
βγ. Από 7.720 ευρώ και ένα λεπτό μέχρι και 7.972 το ποσό των 57.50 ευρώ.
Γ. Τα ίδια ως άνω ποσά επιδόματος χορηγούνται και στους συνταξιούχους αναπηρίας που λαμβάνουν πλήρη σύνταξη.
Δ. Στους συνταξιούχους γήρατος και αναπηρίας που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη καθώς και σε όσους συνταξιούχους λόγω γήρατος δεν θεμελιώνουν αυτοτελές δικαίωμα συνταξιοδότησης με χρόνο ασφάλισης που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα το επίδομα ισούται με τα 2/3 των ανωτέρω ποσών. Για τους τελευταίους η διαφορά του 1/3 ποσού ΕΚΑΣ που τυχόν δεν είχε καταβληθεί πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της Παρούσης διάταξης συμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο δεν χορηγείται.
Προκειμένου για συνταξιούχους λόγω αναπηρίας οποιαδήποτε μεταβολή στο ποσοστό αναπηρίας του δικαιούχου εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους στο οποίο καταβάλλεται το ΕΚΑΣ δεν επιφέρει οποιαδήποτε μεταβολή στο ποσό του επιδόματος.
Στις περιπτώσεις συνδικαιούχων σύνταξης λόγω Θανάτου τα ποσά του ΕΚΑΣ επιμερίζονται κατά το ίδιο ποσοστό επιμερισμού της σύνταξης που προβλέπεται από τις διατάξεις του οικείου ασφαλιστικού φορέα άλλως από την κληρονομική μερίδα τους.
Για τις περιπτώσεις των συνταξιούχων που πληρούσαν τις προϋποθέσεις για την λήψη του ΕΚΑΣ για το μέχρι 31/12/2015 χρονικό διάστημα πλην όμως δεν άσκησαν το δικαίωμά τους ή δεν τους καταβλήθηκε το επίδομα και εφόσον δεν έχει επέλθει παραγραφή συμφωνα με το άρθρο 137 του ν. 3655/2008 και την παρ. 6 του άρθρου 40 του α.ν. 1846/1951 εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 24 του ν. 2556/1997 όπως ισχύουν με την έναρξη του Παρόντος νόμου.
Από 01/01/2017 και μέχρι 31/12/2019 και σε έτησια βάση τα ποσά που αναφέρονται στα εισοδηματικά κριτήρια της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού καθώς και τα ποσά του επιδόματος που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Από 01/01/2020 η παροχή αυτή καταργείται και οι κοινωνικοί σκοποί που υπηρετούσε καλύπτονται από την εθνική σύνταξη του άρθρου 7 και τις παροχές του Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Το επίδομα καταβάλλεται από τον ΕΦΚΑ. Σε περίπτωση με δόλο υποβολής ανακριβούς δήλωσης εκ μερους του συνταξιούχου είτε για τον φορέα καταβολής του επιδόματος είτε για τα εισοδηματικά στοιχεία, καθώς και σε περίπτωση πολλαπλής είσπραξης του επιδόματος τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά του επιδόματος παρακρατούνται στο δπλάσιο από το ποσό της κύριας σύνταξης.
Ο έλεγχος των εισοδηματικών κριτηρίων χορήγησης του επιδόματος για Κάθε έτος διενεργείται το αργότερο έως το τέλος του Απριλίου του αντίστοιχου έτους και σε καμία περίπτωση δεν χορηγούνται ποσά ΕΚΑΣ σε μη δικαιούχους σύμφωνα με το άρθρο αυτό, από την 1η Μαΐου του ίδιου έτους. Τα ποσά του ΕΚΑΣ που καταβλήθηκαν από οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα δεν λαμβάνονται υπόψη για την εξέταση της συνδρομής των εισοδηματικών κριτηρίων της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού.
Τα ποσά του ΕΚΑΣ δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του κλάδου ασθένειας ούτε στην εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων του άρθρου 38 του ν. 3863/2010 όπως ισχύει.
Το ΕΚΑΣ δεν εξάγεται σε χώρες έκτος ΕΕ.
Το άρθρο 20 του ν. 2434/1996 όπως έχει αντικατασταθεί και ισχύει, καταργείται.
Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερήλικων
1.Από 01.01.2016 στους ανασφάλιστους υπερήλικες και σε αυτούς που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, καταβάλλεται από τον ΟΓΑ,επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφαλίστων Υπερηλίκων, εφόσον πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:
α. Έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους.
β. Δεν λαμβάνουν ή δεν δικαιούνται να λάβουν σύνταξη από το εξωτερικό ή οποιαδήποτε ασφαλιστική ή προνοιακή παροχή από την Ελλάδα, μεγαλύτερη από το κατωτέρω στην παρ. 3 πλήρες ποσό του επιδόματος.
Σε περίπτωση που η κατά τα ανωτέρω σύνταξη ή παροχή από δημόσιο φορέαπου λαμβάνουν είναι μικρότερη από το επίδομα, δικαιούνται το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μετά την αφαίρεση του ποσού της σύνταξης ή παροχής που λαμβάνουν από το επίδομα. Αν το ποσό που προκύπτει είναι μικρότερο από είκοσι(20)ευρώ δεν καταβάλλεται το επίδομα.
Σε περίπτωση μεταβολής του ποσού της σύνταξης ή της παροχής που λαμβάνουν από το εξωτερικό ή την Ελλάδα,αντίστοιχα,οι δικαιούχοι υποχρεούνται να το δηλώσουν αμέσως, προκειμένου να τροποποιηθεί αναλόγως το ποσό του επιδόματος.
Για όσους λαμβάνουν σύνταξη ή άλλη παροχή από οποιοδήποτε φορέα του εξωτερικού, η νομισματική ισοτιμία λαμβάνεται υπόψη την 1η εργάσιμη ημέρα του έτους κατά τη χορήγηση, την επαναχορήγηση ή την τροποποίηση του ποσού της παροχής που λαμβάνουν από τον αρμόδιο για την καταβολή αυτής φορέα, λόγω αλλαγής του ποσού της σύνταξης που λαμβάνουν από τον φορέα του εξωτερικού.
γ. Διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα δεκαπέντε (15) συνεχόμενα έτη πριν από την υποβολή της αίτησης για τη λήψη του επιδόματος ή δεκαπέντε (15) έτη μεταξύ του 17ου και του 67ου έτους της ηλικίας τους, εκ των οποίων τα δέκα (10) συνεχόμενα πριν από την υποβολή της αίτησης και εξακολουθούν να διαμένουν στην Ελλάδα και μετά τη λήψη της παροχής.
δ. Το ποσό του επιδόματος καταβάλλεται πλήρες ή σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1 για όσους πληρούν αθροιστικά τα ανωτέρω κριτήρια και έχουν συμπληρώσει στη χώρα τουλάχιστον τριάντα πέντε (35) πλήρη έτη διαμονής και μειώνεται κατά 1/35 για κάθε ένα (1) έτος που υπολείπεται των τριάντα πέντε (35) ετών διαμονής στη χώρα.
ε. Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων είκοσι (4.320) ευρώ ή, στη περίπτωση εγγάμων, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των οκτώ χιλιάδων εξακοσίων σαράντα (8.640) ευρώ.
στ. Εξαιρούνται της παροχής όσοι εκτίουν ποινή φυλάκισης
ζ. Εξαιρούνται επίσης όσοι ο ή ή σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή μεγαλύτερη από την παροχή.
2. Στο εισόδημα δεν υπολογίζεται:
α) Το ποσό που αντιστοιχεί στην αντικειμενική δαπάνη από ιδιοκατοικούμενη κύρια κατοικία μέχρι 100 τ.μ.
β) Οι οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε ΑμεΑ λόγω της αναπηρίας τους.
γ) Το διατροφικό επίδομα που χορηγείται στους πάσχοντες από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και στους μεταμοσχευμένους.
δ) Το επίδομα ανεργίας
3. Το πλήρες ποσό του μηνιαίου επιδόματος ανέρχεται σε 360 Ευρώ.
4. Η ως άνω παροχή καταβάλλεται σε μηνιαία βάση για όσους δικαιούχους κάνουν αίτηση μετά την 01.01.2016 από την 1η του επόμενου της υποβολής της αίτησης μήνα. Εκκρεμείς αιτήσεις σε οποιοδήποτε στάδιο διοικητικής διαδικασίας, κατά τη δημοσίευση του παρόντος, εξετάζονται με τις προϋποθέσεις του παρόντος.
5. Για τη χορήγηση της παροχής σε όσους ελάμβαναν τη σύνταξη του ανασφάλιστου υπερήλικα, η οποία διακόπηκε μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υποβολή σχετικής δήλωσης επιλογής του επιδόματος του άρθρου αυτού αντί της προηγούμενης παροχής. Η επαναχορήγηση της παροχής σε αυτήν την περίπτωση θα γίνει με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις του παρόντος.
6. Ποσά συντάξεων που εισπράχθηκαν μέχρι τη διακοπή της παροχής του ανασφάλιστου υπερήλικα, όπως προβλέπονταν από τις διατάξεις της περίπτωσης 5 της υποπαραγράφου ΙΑ.6. της παραγράφου ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 δεν αναζητούνται.
7. Οι ανασφάλιστοι υπερήλικες που λαμβάνουν ήδη, πριν την 01.01.2016, επίδομα από τον ΟΓΑ σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1296/1982, όπως τροποποιήθηκε με τις διατάξεις του Ν. 4093/2012, εξακολουθούν να λαμβάνουν την παροχή σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τη δημοσίευση του νόμου διατάξεις.
8. Κατά της απόφασης περί απονομής ή μη του παρόντος επιδόματος χωρεί ένσταση ενώπιον του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΓΑ, εντός προθεσμίας τριών μηνών, αρχομένης από την κοινοποίηση της απόφασης σε αυτόν. Το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να αποφανθεί επί της ένστασης μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της.
9. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, μετά από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων, καθορίζονται τα δικαιολογητικά, η διαδικασία καταβολής της παροχής καθώς και άλλες αναγκαίες λεπτομέρειες για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος.
10. Οι ρυθμίσεις του άρθρου 69 του ν.4144/2013 (Α’ 88) εφαρμόζονται και στην παρούσα ρύθμιση.
