Με έμφαση στο μοντέλο δημιουργίας της εθνικής και της αναλογικής σύνταξης, ο υπουργός Εργασίας, κ. Γιώργος Κατρούγκαλος, παρουσίασε στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), τα βασικά σημεία της Ασφαλιστικής Μεταρρύθμισης που προωθεί.
Η πρόταση τονίζει ξεκάθαρα ότι η εθνική σύνταξη θα χορηγείται σε όλους τους ασφαλισμένους, με τη συμπλήρωση 15 χρόνων προϋπηρεσίας χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, σημείο που αποτελεί βασικό πεδίο διαφωνίας όμως, με τους θεσμούς. Επίσης, ο κ. Κατρούγκαλος, χαρακτήρισε «αναγκαία» τη δημοσιονομική προσαρμογή που πρέπει να συντελεστεί, πρόσθεσε όμως ότι δεν θα προκύψει από «νέες οριζόντιες περικοπές, αλλά από εξορθολογισμό του συστήματος». Η πρόταση κατατέθηκε στην ΟΚΕ έτσι ώστε να λάβουν γνώση όλοι οι συμμετέχοντες κοινωνικοί εταίροι (ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, ΣΕΤΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ) και να προχωρήσουν στις παρατηρήσεις τους. Επισημαίνεται δε, ότι σχετικά με τις ήδη καταβληθείσες συντάξεις, η αλλαγή στο ποσοστό αναπλήρωσης με βάση το οποίο χορηγούνται σήμερα, θα προκύψει ως αποτέλεσμα αναλογιστικής μελέτης που θα εκπονήσει η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO). Συνεπώς, τοποθετείται ένας διεθνώς αναγνωρισμένος φορέας εργασίας, ως υπεύθυνος για την αναλογιστική μελέτη που θα αναπροσαρμόσει τις συντάξεις που χορηγούνται σε 2,6 εκατ συνταξιούχους. Ας δούμε πιο αναλυτικά, τις προτάσεις Κατρούγκαλου, όπως αυτές κατατέθηκαν στην ΟΚΕ με τίτλο, «Γενικές Αρχές της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης για τον διάλογο στο πλαίσιο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής»:
1. Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην θέσπιση ενός ενιαίου πλέγματος κοινωνικής προστασίας προνοιακών και ασφαλιστικών παροχών, με επίκεντρο το καθολικό, δημόσιο, αναδιανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Το νέο ασφαλιστικό σύστημα πρέπει να υπερβαίνει δραστικά την οργανωτική και λειτουργική διάσπασή του, καθώς και τα αποσπασματικά και πελατειακά χαρακτηριστικά που το διέκριναν έως σήμερα, ώστε να εξασφαλίζει κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη.
2. Η αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή δεν θα προκύψει από νέες οριζόντιες μειώσεις, αλλά από τον εξορθολογισμό του συστήματος. Οι συντάξεις, και ιδίως οι κύριες, θα πρέπει να προστατευτούν από νέες μειώσεις.
3. Η σύνταξη θα αποτελέσει το άθροισμα δυο τμημάτων: της εθνικής σύνταξης και της αναλογικής/ανταποδοτικής σύνταξης, υπό την εγγύηση του κράτους:
- Η Εθνική Σύνταξη αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και δεν χρηματοδοτείται από ασφαλιστικές εισφορές αλλά απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό. Δίνεται σε όλους, όσοι έχουν τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Ισόποση με το 60% του ενδιάμεσου εισοδήματος, θα ανεβαίνει μαζί με το ΑΕΠ και τη βελτίωση της κατάστασης της οικονομίας. Ισοδυναμεί άρα με ρήτρα ανάπτυξης.
- Το αναλογικό μέρος της σύνταξης αποσκοπεί στην εξασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, όσον το δυνατόν εγγύτερα προς εκείνο που είχε ο εργαζόμενος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου και αντιστοιχεί στις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί στους φορείς κύριας ασφάλισης. Υπολογίζεται βάσει των συντάξιμων αποδοχών και του ποσοστού αναπλήρωσης, σύμφωνα με το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων παροχών.
4. Τα ποσοστά αναπλήρωσης θα προσδιοριστούν στη βάση αναλογιστικής μελέτης με τη βοήθεια της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), ούτως ώστε να εξασφαλίζουν αξιοπρεπείς συντάξεις και αναδιανομή υπέρ των φτωχότερων και πιο αδύναμων στρωμάτων.
5. Πλήρης οργανωτική και λειτουργική ενοποίηση του συστήματος, με σκοπό την ισότιμη αντιμετώπιση όλων των ασφαλισμένων, την εξοικονόμηση πόρων και την καθιέρωση απλών και διαφανών κανόνων που θα επιτρέπουν γρήγορη έκδοση των συντάξεων:
- Οργανωτική ενοποίηση όλων των ασφαλιστικών ταμείων σε ένα φορέα κύριας ασφάλισης, με ταυτόχρονη λειτουργική ενοποίηση των κανόνων παροχών συντάξεων και είσπραξης εισφορών. ΟΓΑ και ΝΑΤ παραμένουν αυτοτελή νομικά πρόσωπα για την άσκηση των μη συνταξιοδοτικών τους αρμοδιοτήτων.
- Ενιαίος υπολογισμός συντάξεων στη βάση των εξής τριών παραμέτρων:
1. Μισθός εργασιακού βίου (ή εισόδημα για ελεύθερους επαγγελματίες ή αγρότες.
2. Ενιαίο, ανά μισθολογική ή εισοδηματική κατηγορία, ποσοστό αναπλήρωσης.
3. Έτη ασφάλισης.
- Ενιαίος υπολογισμός εισφορών, βάσει του μισθού ή του εισοδήματος.
6. Επικουρική σύνταξη: μοναδικός φορέας επικουρικής ασφάλισης το ΕΤΕΑ, υποκατάσταση της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος με τον κανόνα βιωσιμότητας.
7. Ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος μέσω:
- Της αξιοποίησης των διαθεσίμων των Ταμείων στο πλαίσιο ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και διαφανούς πλαισίου.
- Ενός ενιαίου συστήματος κοινωνικών πόρων.
- Της αξιοποίησης μέρους της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, η οποία θα πρέπει να θεωρείται και να αντιμετωπίζεται ως περιουσία των νέων γενεών.
8. Βελτίωση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών και δραστική αντιμετώπιση των ποικίλων εκδηλώσεων του φαινομένου της «μαύρης εργασίας».
