Στις προτάσεις της Επιτροπής Σοφών για το ασφαλιστικό αναμένεται να συμπεριληφθεί και η μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης στις νέες συντάξεις, από το 65% που είναι σήμερα στο 55%. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εάν μάλιστα η μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης προκύψει στο άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων, τότε είναι πιθανό οι νέες συντάξεις να είναι αισθητά μειωμένες σε σχέση με τις καταβαλλόμενες, σε ποσοστό που μπορεί να κυμανθεί στα επίπεδα 25 – 27%.
Το επικρατέστερο σενάριο θέλει το νέο σύστημα να ισχύσει για τους νέους ασφαλισμένους σε όλα τα ταμεία, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε ανατροπές και μειώσεις για αρκετές κατηγορίες εργαζόμενων.
Κεντρικός άξονας του νέου ασφαλιστικού αναμένεται να είναι:
Η θέσπιση ενιαίων κανόνων εισφορών–παροχών, πιθανότατα στα πρότυπα του ΙΚΑ.
Η θέσπιση ενιαίου τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, με τη χορήγηση μίας εθνικής σύνταξης για όλους, ανεξάρτητα από το Ταμείο ασφάλισης, η οποία θα αποδίδεται μετά το 67ο έτος της ηλικίας καθώς και η ενδεχόμενη ενοποίηση της κύριας με την επικουρική σύνταξη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, δύο είναι οι βασικές προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι.
– Η πρώτη αφορά στη δημιουργία ενός υπερταμείου κύριας ασφάλισης
– Η δεύτερη στη δημιουργία τριών ταμείων: ένα για τους μισθωτούς, ένα για τους αυτοαπασχολούμενους και ένα για τους αγρότες.
Επίσης η πρόταση που πρόκειται να υποβληθεί σήμερα προς το υπουργείο Εργασίας, είναι να τεθούν περιουσιακά κριτήρια στην ελάχιστη εγγυημένη σύνταξη, κάτι που σημαίνει ότι αν κάποιος έχει εισοδήματα, από ενοίκια, μερίσματα, επενδύσεις και καταθέσεις, θα λαμβάνει μικρότερο ποσό σύνταξης.
Η βασική σύνταξη των 360 ευρώ που θα χορηγείται στα 67, ωστόσο θα τη δικαιούνται όσοι είναι στα όρια της φτώχειας αφού θα χορηγείται με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Οι υπόλοιποι θα δικαιούνται μόνο το ποσό που συγκέντρωσαν από τις εισφορές. Mε βάση τους σχεδιασμούς και τα συμπεράσματα της επιτροπής σοφών στο μέλλον η αναλογική και η εθνική σύνταξη δεν θα υπερβαίνει το 55% του μέσου όρου των αποδοχών όλου του εργασιακού βίου των ασφαλισμένων. Το τελικό ποσό της σύνταξης δεν θα είναι σταθερό αλλά θα κυμαίνεται ανάλογα με το προσδόκιμο ζωής και το ποσοστό αναπροσαρμογής των συντάξεων.
Από 6 μήνες έως 17 χρόνια σε ακραίες περιπτώσεις, αυξάνονται έως το 2022 τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε χιλιάδες ασφαλισμένους που μέχρι πριν από την ψήφιση του 3ου μνημονίου μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη ή μειωμένη σύνταξη, νωρίτερα από τα 67 έτη.
Η επιτροπή προτείνει τρόπους ενιαίους κανόνες σε εισφορές και παροχές, μέσα και από την ενοποίηση των Φορέων Κύριας Ασφάλισης. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα Ταμείο – μαμούθ που θα λειτουργεί ως Εθνικός Φορέας Απονομής Συντάξεων. Κάτι τέτοιο θα γίνει είτε με τη δημιουργία ενός Ταμείου, με επίκεντρο το ΙΚΑ, είτε με τη δημιουργία τριών Ταμείων (ΙΚΑ για μισθωτούς, ΟΓΑ για αγρότες, ΟΑΕΕ για ελεύθερους επαγγελματίες). Ουσιαστικά, με τον τρόπο αυτό ενσωματώνεται το ΕΤΑΑ (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, συμβολαιογράφοι) στον ΟΑΕΕ.
Στις προτάσεις της Επιτροπής αναμένεται να συμπεριληφθεί και η σύνδεση του αναλογικού τμήματος της σύνταξης με το προσδόκιμο ζωής. Αυτό σημαίνει ότι όσο θα αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, άρα και τα χρόνια συνταξιοδότησης, τόσο θα κινδυνεύει το αναλογικό τμήμα της σύνταξης, να είναι συνεχώς πιο μικρό.
Το ποσό που θα προκύπτει από τις εισφορές αυτές, αναμένεται να συμπληρώνεται από τη βασική σύνταξη, η οποία θα χορηγείται στα 67 και αναμένεται να είναι είτε στο όριο της φτώχειας είτε πάνω από αυτό ενώ ενδεχομένως θα δίνεται και η δυνατότητα συμπληρωματικών πόρων από επαγγελματικά ταμεία.
Η επιτροπή σοφών εισηγείται το νέο σύστημα να μην εφαρμοστεί στους παλαιότερους ασφαλισμένους. Σχεδόν σίγουρο θεωρείται ότι θα δοθεί μία αρκετά μεγάλη μεταβατική περίοδος, ενώ στο τραπέζι έχει πέσει η πρόταση το νέο μοντέλο να ισχύσει για τους ασφαλισμένους από το 2002 και μετά, που υπάρχει πλήρες μηχανογραφημένο σύστημα.
