Παράλληλα με τη φορολογική καταιγίδα που πρόκειται να πλήξει το επόμενο διάστημα τον αγροτικό πληθυσμό, μια σειρά από ασφαλιστικά μέτρα που αποτελούν προαπαιτούμενο για την αξιολόγηση του Οκτωβρίου, η οποία ξεκινά τις επόμενες ημέρες, αναμένεται να οδηγήσει τους αγρότες σε πλήρες αδιέξοδο. Εάν αυτά μάλιστα συνδυαστούν με την κατάργηση του ΟΓΑ και την ένταξή του στο ΙΚΑ, όπως προβλέπει η συμφωνία του Αυγούστου, τότε οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συντριπτική πλειονότητα των περίπου 700.000 σημερινών ασφαλισμένων θα οδηγηθεί εκτός ασφάλισης, με βαρύτατες συνέπειες για την οικονομία και την κοινωνία.
Η πρόβλεψη του μνημονίου για «εναρμόνιση» των εισφορών του ΟΓΑ προς τη δομή των εισφορών που ισχύουν στο ΙΚΑ και μάλιστα ως μέτρο που θα απαντά την κατάργηση «όλων των εξαιρέσεων που χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους» δεν αφήνει και πολλά περιθώρια στη διοίκηση του Οργανισμού αλλά και στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων που υπό την εποπτεία του υπουργείου Εργασίας επεξεργάζεται σενάρια για μια νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση.
Η αύξηση των εισφορών του ΟΓΑ για τους αγρότες αποτελεί μονόδρομο, ενώ μεταξύ των σεναρίων που επεξεργάζονται στο υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να αμβλυνθούν οι μνημονιακές προβλέψεις, είναι και η μείωση της προνοιακής σύνταξης κατά 8% από το 2016 έως το 2021, αντί του 4% που ήδη εφαρμόζεται.
Αν και ο ΟΓΑ φαίνεται να έχει μπει στο στόχαστρο των δανειστών, εξαιτίας της κρατικής χρηματοδότησης που λαμβάνει, ύψους 3,277 δισ. ευρώ για το 2015, έναντι 2,5 δισ. ευρώ στο ΙΚΑ (στοιχεία προϋπολογισμού 2015), οι ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν ότι τα 2,663 δισ. ευρώ χορηγούνται για την καταβολή της βασικής (προνοιακής) σύνταξης του ΟΓΑ, που δίνεται σε αγρότες οι οποίοι δεν έχουν πληρώσει αντίστοιχες εισφορές. Αντίθετα, η κρατική χρηματοδότηση για το έλλειμμα του κλάδου κύριας ασφάλισης του Οργανισμού δεν ξεπερνάει τα 150 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα, το μη ανταποδοτικό τμήμα των συντάξεων μειώνεται κατά 4% το έτος, από το 2003 έως το 2027. Σύμφωνα με το σενάριο που επεξεργάζονται στην Επιτροπή Σοφών για το ασφαλιστικό, το 4% μπορεί να γίνει 8%, που αντιστοιχεί σε επιπλέον μείωση της προνοιακής σύνταξης κατά 6 ευρώ τον μήνα κάθε χρόνο, προκειμένου η είσοδος νέων συνταξιούχων - δικαιούχων της προνοιακής σύνταξης να κλείσει νωρίτερα, δηλαδή το 2021.
Πενταετής περίοδος προσαρμογής εξετάζεται και για την αύξηση των εισφορών, κατά 100% στα χαμηλά εισοδήματα και κατά 130% στα υψηλότερα. Να σημειωθεί ότι το μνημόνιο προβλέπει στην πράξη τον δραστικό περιορισμό της κρατικής χρηματοδότησης εντός τριετίας, παράλληλα με την ένταξη του ΟΓΑ στον υπό σύσταση ενιαίο φορέα ασφάλισης όλων των μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων.
Πρόκειται για πρόταση των πιστωτών που έρχεται σε αντίθεση τόσο με τη σύσταση της ελληνικής κοινωνίας και τη λειτουργία της εγχώριας οικονομίας, όσο και με τις πρακτικές που ακολουθούν άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης όπως Γαλλία, Γερμανία, Φινλανδία, Αυστρία και Πολωνία, που διαθέτουν ισχυρό αγροτικό τομέα.
Οι ειδικοί μάλιστα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, εκτιμώντας ότι μια πιθανή κατάργηση του ΟΓΑ θα οδηγούσε εκτός κοινωνικής ασφάλισης την πλειονότητα των σημερινών αγροτών, οι οποίοι σήμερα αδυνατούν να ρυθμίσουν χρέη από ανεξόφλητες εισφορές που δεν ξεπερνούν τα 1.000-1.500 ευρώ. Προτείνουν, δε, τη διατήρηση του ΟΓΑ ως αυτόνομου ταμείου κύριας ασφάλισης αγροτών, με ξεκάθαρο προσδιορισμό των υπαγομένων στην ασφάλισή του (ενιαίος καθορισμός του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη), σύνδεση των εισφορών με το πραγματικό εισόδημα των αγροτών και δυνατότητα επιλογής της ασφαλιστικής κλάσης ανά τριετία, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη και οι ιδιαιτερότητες της αγροτικής παραγωγής, πιθανές εκπτώσεις στην περίπτωση που ασφαλίζονται και οι δύο σύζυγοι, κατάργηση των στρεβλώσεων που ισχύουν στη χορήγηση της βασικής σύνταξης, διατήρηση του εργόσημου με τις απαιτούμενες παρεμβάσεις, διατήρηση της ασφάλισης στον ΟΓΑ των ελεύθερων επαγγελματιών σε περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων, υπό την προϋπόθεση ότι το επάγγελμά τους θα ασκείται μόνο στην έδρα της επιχείρησης και κατάργηση μιας σειράς «ρουσφετολογικών» ασφαλιστικών διατάξεων, όπως για παράδειγμα αυτής που εντάσσει τους μισθωτούς του πρωτογενούς τομέα (π.χ. εργαζόμενοι σε συσκευαστήρια - τυποποιητήρια) στην ασφάλιση του ΟΓΑ και όχι του ΙΚΑ...
