Η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του Βρετανού δισεκατομμυριούχου Κρις Ρόκος από τη Βρετανία στην Ελλάδα προβλήθηκε χθες από όλα τα διεθνή ΜΜΕ, στρέφοντας την προσοχή στο ελληνικό καθεστώς non-dom.
Η περίπτωση Ρόκος αποτελεί ίσως την ισχυρότερη μέχρι σήμερα ένδειξη ότι το πρόγραμμα έχει πλέον ωριμάσει και ότι είναι επιβεβλημένη η αναθεώρηση προς τα πάνω τόσο του φορολογικού όσο και του επενδυτικού ορίου για την υπαγωγή σε αυτό.
Η περίπτωση Ρόκος είναι χαρακτηριστική λόγω των μεγεθών. Ο Κρίστοφερ Τσαρλς Ρόκος είναι Βρετανός δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund, ιδρυτής και CEO της Rokos Capital Management και πρώην ιδρυτικός εταίρος της Brevan Howard Asset Management. Σύμφωνα με το Forbes, η περιουσία του ανέρχεται σε 2,3 δισ. δολάρια. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το ύψος των πρόσφατων απολαβών του. Ο Ρόκος κατέβαλε στον εαυτό του 477 εκατ. στερλίνες μέσα σε έναν χρόνο, μετά τις εξαιρετικές επιδόσεις της Rokos Capital Management. Το macro hedge fund που ίδρυσε διαχειρίζεται κεφάλαια περίπου 22 δισ. δολαρίων και συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων του είδους του διεθνώς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο εν λόγω δισεκατομμυριούχος θα έχει πλέον τη δυνατότητα να ευνοηθεί από το ελληνικό non-dom. Το ειδικό καθεστώς non-dom που έχει θεσπίσει η Ελλάδα επιτρέπει σε εύπορους αλλοδαπούς, οι οποίοι μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στη χώρα και πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να καταβάλλουν κατ’ αποκοπήν φόρο 100.000 ευρώ τον χρόνο για το σύνολο του εισοδήματος που αποκτούν στο εξωτερικό, ανεξάρτητα από το ύψος του. Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή στο καθεστώς είναι, μεταξύ άλλων, η πραγματοποίηση επένδυσης τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα, είτε από τον ίδιο τον φορολογούμενο είτε μέσω συγγενικού του προσώπου ή νομικού προσώπου στο οποίο κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών ή μεριδίων. Η επένδυση μπορεί να αφορά ακίνητα, επιχειρήσεις ή κινητές αξίες στην Ελλάδα και πρέπει να ολοκληρωθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Το προνομιακό φορολογικό καθεστώς μπορεί να διατηρηθεί για έως και 15 φορολογικά έτη, παρέχοντας σημαντική φορολογική προβλεψιμότητα σε πρόσωπα ιδιαίτερα υψηλής οικονομικής επιφάνειας.
Να το πούμε πιο απλά: Ένας δισεκατομμυριούχος με περιουσία 2,3 δισ. δολαρίων και απολαβές 477 εκατ. στερλινών μέσα σε έναν χρόνο βρίσκεται απέναντι σε ένα ελληνικό φορολογικό τίμημα 100.000 ευρώ ετησίως για το εισόδημα αλλοδαπής, αρκεί να επενδύσει - άπαξ - 500.000 ευρώ στη χώρα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο προβληματισμός. Το non-dom θεσπίστηκε για να καταστήσει την Ελλάδα ανταγωνιστική στη διεθνή μάχη προσέλκυσης πλούτου, επενδύσεων και νέων φορολογικών κατοίκων. Στο πλαίσιο αυτό «πάτησαν» κυρίως Έλληνες επενδυτικοί τραπεζίτες του Λονδίνου για να μην φορολογηθούν δυσανάλογα για το παγκόσμιο εισόδημα τους. Πλέον η έλευση ενός προσώπου του μεγέθους του Ρόκος δείχνει ότι ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί.
Ακριβώς όμως επειδή το πρόγραμμα λειτουργεί, η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση για να επανακαθορίσει τους όρους του. Το φορολογικό όριο των 100.000 ευρώ και η επενδυτική προϋπόθεση των 500.000 ευρώ καθορίστηκαν όταν η χώρα επιχειρούσε να εδραιωθεί ως προορισμός για μεγάλες περιουσίες. Σήμερα μπορεί να διεκδικήσει μεγαλύτερο οικονομικό αντάλλαγμα χωρίς να εγκαταλείψει τη βασική φιλοσοφία του καθεστώτος.
Δύο κατευθύνσεις
Η αναπροσαρμογή θα μπορούσε να κινηθεί σε δύο κατευθύνσεις. Η πρώτη είναι η ουσιαστική αύξηση του ετήσιου κατ’ αποκοπήν φόρου. Η δεύτερη είναι η αύξηση της ελάχιστης υποχρεωτικής επένδυσης, με τα πρόσθετα κεφάλαια να κατευθύνονται κατά προτίμηση σε παραγωγικές δραστηριότητες, ελληνικές επιχειρήσεις, επενδυτικά κεφάλαια, καινοτομία και δημιουργία θέσεων εργασίας. Ίσως να απαιτείται συνδυασμός των δύο.
Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί ένα κλιμακωτό μοντέλο, ώστε οι φορολογούμενοι εξαιρετικά υψηλής οικονομικής επιφάνειας να έχουν μεγαλύτερη υποχρέωση από εκείνους που βρίσκονται χαμηλότερα στην κλίμακα του πλούτου, χωρίς να χαθεί η απλότητα και η προβλεψιμότητα που αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα του non-dom.
Η κυβέρνηση δεν δικαιολογείται πλέον να αφήσει αμετάβλητα τα σημερινά όρια, όταν το ίδιο το καθεστώς αποδεικνύεται ικανό να προσελκύσει στην Ελλάδα δισεκατομμυριούχους και επενδυτές με εισοδήματα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Δεδομένου ότι από την 1η Ιουλίου 2027 αυξάνει από το 3% στο 15% το φόρο μεταβίβασης ακινήτων για τα οικιστικά ακίνητα που αποκτούν κάτοικοι τρίτων χωρών , μπορεί να προχωρήσει ανάλογα και σε αλλαγές στο non-dom.
