Η κυβέρνηση μπορεί να εμφανίζει ως επιτυχία την πλήρη δέσμευση των δανειακών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ωστόσο πίσω από τους αριθμούς παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το ποιοι τελικά ωφελήθηκαν, πόσα χρήματα έχουν φτάσει πραγματικά στην οικονομία και πόσο αποτελεσματικά οργανώθηκε η αξιοποίηση ενός από τα μεγαλύτερα χρηματοδοτικά εργαλεία των τελευταίων ετών.
Στις αρχές του 2026, λίγους μήνες πριν από τη λήξη του προγράμματος, ακόμη και τραπεζικά στελέχη προειδοποιούσαν ότι η απορρόφηση θα μπορούσε να περιοριστεί στο 75%. Η εικόνα έγινε ακόμη πιο πιεστική μετά την απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να μεταφέρει την καταληκτική ημερομηνία τρεις μήνες νωρίτερα, στα τέλη Μαΐου.
Την ίδια περίοδο, η Τράπεζα της Ελλάδος χαρακτήριζε «εξαιρετικά φιλόδοξο» τον στόχο της πλήρους δέσμευσης, καθώς οι συμβασιοποιήσεις βρίσκονταν μόλις στο 60% των διαθέσιμων κεφαλαίων. Χρειάστηκε να στηθούν ειδικές ομάδες δράσης στις τράπεζες και να ακολουθήσει ένας αγώνας δρόμου για να καλυφθεί η απόσταση μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τελικά δεσμεύτηκαν 13,2 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ, με τις τράπεζες να προσθέτουν 9,4 δισ. ευρώ και τις επιχειρήσεις 6,6 δισ. ευρώ ίδια κεφάλαια. Στα χαρτιά, έτσι, δρομολογούνται επενδύσεις συνολικού ύψους 29,2 δισ. ευρώ. Η κατανομή, όμως, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Από τις 798 συμβάσεις, οι 489 αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά αντιστοιχούν σε έργα μόλις 5,6 δισ. ευρώ. Αντίθετα, 309 συμβάσεις μεγάλων επιχειρήσεων συνδέονται με επενδύσεις περίπου 22 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, οι μικρομεσαίοι πήραν την πλειονότητα των συμβάσεων, αλλά οι μεγάλοι τη μερίδα του λέοντος σε αξία.
Την ίδια στιγμή, η πλήρης συμβασιοποίηση δεν ισοδυναμεί με πλήρη απορρόφηση στην πραγματική οικονομία. Μέχρι σήμερα εκτιμάται ότι έχει εκταμιευθεί περίπου το 50% των δανειακών πόρων, με το ποσοστό να αναμένεται να κινηθεί προς το 60% έως το τέλος του έτους. Η διαδικασία θα συνεχιστεί το 2027 και το 2028, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει εκταμιεύσεις ακόμη και το 2029.
Υπάρχει, παράλληλα, και το ζήτημα των επενδύσεων που έμειναν εκτός. Ο CEO της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, είχε εκτιμήσει ότι πρόκειται για σχέδια ύψους 6-8 δισ. ευρώ, αναγνωρίζοντας προβλήματα στον συντονισμό μεταξύ πολιτείας, τραπεζών και επιχειρήσεων.
Έτσι, πίσω από την κυβερνητική εικόνα της «πλήρους αξιοποίησης», ο πραγματικός απολογισμός παραμένει ανοιχτός. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσες συμβάσεις υπογράφηκαν λίγο πριν εκπνεύσει η προθεσμία, αλλά πόσες επενδύσεις θα ολοκληρωθούν, πόσες θα παράγουν πραγματική προστιθέμενη αξία και κυρίως πόσο από το όφελος θα φτάσει τελικά στη μεγάλη μάζα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
