Την υπογραφή της σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση 1.000 συσκευών αλκοολομέτρησης (alcolock) στα λεωφορεία της Οδικές Συγκοινωνίες ΑΕ (ΟΣΥ) μπλόκαρε το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κρίνοντας ότι η διαγωνιστική διαδικασία περιλαμβάνει ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της ανάθεσης.
Το Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το διεθνή διαγωνισμό της ΟΣΥ για την προμήθεια και εγκατάσταση 1.000 συσκευών χειρός αλκοολομέτρησης και αντίστοιχων μονάδων ελέγχου που επιτρέπουν ή εμποδίζουν την εκκίνηση των οχημάτων ανάλογα με το αποτέλεσμα της μέτρησης, καθώς και 90.000 επιστομίων, με συνολικό προϋπολογισμό έως 2,54 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Στην απόφασή του, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει ότι βασικοί όροι της διακήρυξης δεν είναι σύμφωνοι με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο περί δημοσίων συμβάσεων. Ειδικότερα, κρίνει μη νόμιμη την απαίτηση κάθε μέλος ένωσης οικονομικών φορέων να διαθέτει αυτοτελώς τον προβλεπόμενο κύκλο εργασιών, καθώς και την υποχρέωση να καλύπτει ξεχωριστά συγκεκριμένα κριτήρια τεχνικής εμπειρίας και πιστοποιήσεων, εκτιμώντας ότι οι προβλέψεις αυτές μπορούν να αποκλείσουν αδικαιολόγητα υποψήφιους και να περιορίσουν ουσιωδώς τον ανταγωνισμό.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον όρο της διακήρυξης που απαιτούσε από τους συμμετέχοντες μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών για τις χρήσεις 2022, 2023 και 2024 ίσο ή μεγαλύτερο από το 200% της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, δηλαδή τουλάχιστον 4,62 εκατ. ευρώ, ενώ προέβλεπε ότι στην περίπτωση ενώσεων επιχειρήσεων η προϋπόθεση αυτή έπρεπε να πληρούται αυτοτελώς από κάθε μέλος της ένωσης. Το Κλιμάκιο επισημαίνει ότι τέτοιου είδους περιορισμοί μπορούν να λειτουργήσουν ανασταλτικά για τη συμμετοχή οικονομικών φορέων και πρέπει να δικαιολογούνται επαρκώς από το αντικείμενο της σύμβασης και την αρχή της αναλογικότητας.
Αντίστοιχα, προβληματισμό προκαλεί και η απαίτηση να διαθέτει κάθε μέλος ένωσης οικονομικών φορέων ξεχωριστά εμπειρία στην προμήθεια τουλάχιστον 150 αντίστοιχων συσκευών στην Ελλάδα κατά την τελευταία πενταετία, καθώς και η υποχρέωση κάθε συμμετέχοντος να κατέχει πλήθος πιστοποιήσεων ποιότητας, περιβαλλοντικής διαχείρισης, ασφάλειας πληροφοριών, κοινωνικής υπευθυνότητας και επιχειρησιακής συνέχειας.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο, οι ενώσεις επιχειρήσεων έχουν κατ’ αρχήν δικαίωμα να αθροίζουν τις δυνατότητες των μελών τους για την κάλυψη των κριτηρίων επιλογής, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί και αντικειμενικά αιτιολογημένοι λόγοι που επιβάλλουν διαφορετική αντιμετώπιση.
Παράλληλα, το Κλιμάκιο επισημαίνει ότι οι αναθέτοντες φορείς οφείλουν να διαμορφώνουν τους όρους συμμετοχής με σεβασμό στις αρχές της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, επιτρέποντας στις ενώσεις επιχειρήσεων να αθροίζουν τις δυνατότητες των μελών τους, εκτός εάν συντρέχουν ειδικοί και επαρκώς αιτιολογημένοι λόγοι για το αντίθετο.
Καταλήγοντας, το Ελεγκτικό Συνέδριο ανέφερε ότι οι διαπιστωθείσες πλημμέλειες αποτελούν αυτοτελείς και ουσιώδεις παραβάσεις της διαδικασίας, οι οποίες είναι ικανές να επηρεάσουν το αποτέλεσμα του διαγωνισμού, με συνέπεια να κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μέχρι την αντιμετώπισή τους.
