Νέο κύμα μαζικής φυγής στη σύνταξη φαίνεται και για το 2026, με χιλιάδες ασφαλισμένους να επιλέγουν την έξοδο από την εργασία υπό τον φόβο αλλαγών στο ασφαλιστικό σύστημα και κυρίως υπό το φόβο της αύξηση στα όρια ηλικίας.
Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ αποτυπώνουν ήδη τη μεγάλη φυγή στη σύνταξη, καθώς μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους υποβλήθηκαν 58.213 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί ιστορικό υψηλό για αντίστοιχη περίοδο από το 2019.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, το 2026 ενδέχεται να σπάσει ακόμη και το ετήσιο ρεκόρ του 2021. Ο πρώτος βασικός λόγος πίσω από το νέο κύμα φυγής είναι η ανησυχία για πιθανές μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Παρότι το υπουργείο Εργασίας διαβεβαιώνει ότι δεν σχεδιάζονται παρεμβάσεις το 2027 και ότι οποιαδήποτε συζήτηση μετατίθεται πιθανότατα για μετά το 2029, ο φόβος εξακολουθεί να υπάρχει.
Το 2026 αναδεικνύεται σε έτος-ορόσημο για το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, καθώς αποτελεί μία από τις τελευταίες ευκαιρίες για χιλιάδες «παλαιούς» ασφαλισμένους να ξεκλειδώσουν την πόρτα της εξόδου πριν από το γενικό όριο των 62 ετών. Περισσότεροι από 140.000 εργαζόμενοι αναμένεται να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης, με τα όρια ηλικίας να κυμαίνονται μεταξύ 58,5 και 61,6 ετών, εφόσον είχαν προνοήσει να κατοχυρώσουν δικαίωμα πριν από το 2018.
Η «μεγάλη φυγή» δεν αφορά μόνο την ανάγκη για ξεκούραση, αλλά και τη χρήση των μεταβατικών ορίων που σταδιακά εκπνέουν. Το σημαντικότερο; Σε πολλές περιπτώσεις, η πρόωρη έξοδος δεν συνοδεύεται από τη συνήθη «καμπάνα» της μειωμένης σύνταξης, επιτρέποντας στους δικαιούχους να λάβουν το πλήρες ποσό χωρίς το πέναλτι του 30% στην εθνική σύνταξη.
Η μαζική έξοδος δεν είναι θεωρητική. Το 2025 έκλεισε με ιστορικό ρεκόρ 225.803 αιτήσεων συνταξιοδότησης, το υψηλότερο από τη σύσταση του ΕΦΚΑ. Η τάση αυτή, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα κορυφωθεί την ερχόμενη διετία, καθώς η γενιά των Baby Boomers αποχωρεί οριστικά από την αγορά εργασίας.
Ιδιαίτερα στο Δημόσιο, η φυγή αυτή προκαλεί τριγμούς σε κρίσιμους τομείς όπως η Υγεία και η Παιδεία. Μόνο το 2025 αποχώρησαν πάνω από 17.000 μόνιμοι υπάλληλοι, με τους εκπαιδευτικούς να κρατούν τα πρωτεία των αιτήσεων κάθε Σεπτέμβριο.
Όλα αυτά συμβαίνουν λίγο πριν την τελική ευθεία για το 2030, όπου τα μεταβατικά όρια θα αποτελούν παρελθόν και ο γενικός κανόνας θα είναι αμείλικτος: πλήρης σύνταξη στα 67 ή στα 62 με απαραίτητα 40 έτη ασφάλισης.
Το 2026 φαίνεται πως είναι το έτος τής πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Μάρτιο 2026, που δημοσιεύθηκε χθες, προκύπτει ότι οι νέες αιτήσεις ανήλθαν σε 21.214 ενώ τον Ιανουάριο 2026 σε 18.636 και τον Φεβρουάριο 2026 σε 18.363, δηλαδή αθροιστικά σε 58.213 νέες αιτήσεις.
Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι πέντε (5) βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:
1.Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 που άνοιξε και συντηρείται με ευθύνη της κυβέρνησης. Η «ρήτρα προσδοκίμου» ή «ρήτρα Τσίπρα», που προβλέπει ο πρωτομνημονιακός ν. 3863/2010 και επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με το γ’ Μνημόνιο (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), αποτελεί μόνιμη απειλή για τους ασφαλισμένους τα επόμενα χρόνια.
Πρόσφατα διαβάσαμε σε φιλοκυβερνητικά έντυπα ότι η νέα αύξηση των ορίων ηλικίας θα μετατεθεί για το 2030, χωρίς όμως να έχει εξαγγελθεί επισήμως κάτι σχετικό (ότι δεν θα γίνει το 2027) από την πλευρά τής κυβέρνησης.
2.Ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) που επίσης άνοιξε με ευθύνη της κυβέρνησης. Το θεσμικό πλαίσιο της εξαγοράς πλασματικού χρόνου για ταχύτερη συνταξιοδότηση ή αύξηση της σύνταξης χρησιμοποιούν σήμερα 7 στους 10 ασφαλισμένους.
3.Η αλλαγή τού τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2025 (και κατά παράταση από 1-1-2026).
4.Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»).
5. Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησής τους σε σχέση με τα προηγούμενα έτη (Σήμερα απασχολούνται πάνω από 300.000 συνταξιούχοι).
ΙΙΙ. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί, κατά κύριο λόγο, τους ασφαλισμένους μαζικά στη συνταξιοδότηση
Τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027 ενεργοποιώντας τη «ρήτρα προσδοκίμου» των ν. 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016.
Η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων. Ορισμένα μάλιστα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδόκιμου» και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 κι εφεξής. Υπενθυμίζουμε ότι η «ρήτρα προσδοκίμου» αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό νόμο 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ’ Μνημονίου (4336/2015), που ψήφισαν και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).
Κάθε συζήτηση όμως πρέπει να αποκλειστεί άμεσα γιατί η χώρα μας:
-έχει τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών
-έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις με τον νόμο του γ’ Μνημονίου,
-έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους σε όλη την ΕΕ αφού το 81,78% ή 2.068.128 συνταξιούχοι (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία Μαρτίου 2026 από ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ) είναι άνω των 65 ετών και
-κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση αν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθειά γεράματα.
Οφείλουμε να θυμίσουμε ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έως και δώδεκα (12) έτη με τον ν. 4336/2015 τής κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Ευρώπη και ισχύει από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Καμιά χώρα στην ΕΕ σήμερα δεν έχει σε ισχύ γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 67ο έτος ή το 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης.
Σύμφωνα με συγκριτικές δημοσιεύσεις, η ασφαλιστική «μεταρρύθμιση» του 2015 τής κυβέρνησης Τσίπρα ανέβασε τη χώρα μας στην 1η θέση κατάταξης των χωρών με τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023. Επίσης η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο με τα μεγαλύτερα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης στις γυναίκες.
Τέλος, η κατάργηση όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023, που πλήττει κυρίως τις γυναίκες ασφαλισμένες ενόψει και της όξυνσης του δημογραφικού ζητήματος στη χώρα μας, είναι ακραία αντικοινωνική πρωτοβουλία που έλαβαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις και υλοποίησαν όλα τα μνημονιακά κόμματα που ψήφισαν τους ηλικιακούς πίνακες για τη συνταξιοδότηση του γ’ Μνημονίου (ν. 4336/2015).
Παραποιώντας τα πραγματικά στοιχεία το εγχώριο πολιτικό προσωπικό και οι συστημικοί διανοούμενοι αλλά και διεθνείς Οργανισμοί (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα κ.ά.) λαμβάνουν υπόψη τα μεταβατικά όρια ηλικίας τής περιόδου 2015-2022 συμπεραίνοντας αυθαίρετα ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών με σχετικά χαμηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης ενώ η αλήθεια είναι ότι έχει από τα υψηλότερα ισχύοντα γενικά όρια συνταξιοδότησης στην Ευρώπη των 47 χωρών, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.
