Η εντυπωσιακή άνοδος του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα αναδεικνύει ένα σύνθετο και ανησυχητικό δίπτυχο: την αυξανόμενη πίεση στο θαλάσσιο περιβάλλον και την περιορισμένη οικονομική ανταπόδοση προς το Δημόσιο. Την ώρα που η χώρα συγκεντρώνει σχεδόν το 25% της παγκόσμιας δραστηριότητας στα mega yachts, οι συνέπειες της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας καθίστανται ολοένα και πιο εμφανείς, ιδίως σε περιοχές με ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Στο επίκεντρο της επιστημονικής ανησυχίας βρίσκονται τα λιβάδια Ποσειδωνίας, ένα από τα σημαντικότερα και πιο εύθραυστα υποθαλάσσια οικοσυστήματα της Μεσογείου. Η συνεχής ρίψη αγκυρών και η κίνηση των αλυσίδων στον βυθό προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές στη θαλάσσια βλάστηση, δημιουργώντας «νεκρές ζώνες» που δύσκολα ανακάμπτουν. Σε δημοφιλείς όρμους των Κυκλάδων και του Ιονίου, η συστηματική παρουσία μεγάλων σκαφών έχει ήδη οδηγήσει σε ορατή περιβαλλοντική υποβάθμιση, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι η πλήρης αποκατάσταση των λιβαδιών μπορεί να απαιτήσει ακόμη και δεκαετίες. Παράλληλα, αν και η εγκατάσταση οργανωμένων ναυδέτων θεωρείται μέτρο περιορισμού της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας, δεν αποκλείεται να συγκεντρώνει την επιβάρυνση σε συγκεκριμένα σημεία, εντείνοντας τοπικά τη ρύπανση.
Την ίδια στιγμή, το οικονομικό όφελος για το κράτος εμφανίζεται δυσανάλογα χαμηλό σε σχέση με την ένταση της δραστηριότητας. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει μισθώματα που δεν υπερβαίνουν τα 20 ευρώ ανά στρέμμα θαλάσσιας έκτασης ετησίως, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το ποσό περιορίζεται ακόμη και κάτω από τα 3 ευρώ. Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από τα δεδομένα άλλων μεσογειακών χωρών, όπου τα αντίστοιχα τέλη είναι πολλαπλάσια και συχνά συνδέονται με ποσοστό επί των εσόδων των διαχειριστών.
Η απόκλιση γίνεται ακόμη πιο εμφανής μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα. Για ένα σκάφος μήκους περίπου 26 μέτρων, το κόστος τριήμερης πρόσδεσης σε οργανωμένο αγκυροβόλιο στην Ιταλία μπορεί να φτάσει τα 900 ευρώ, ενώ στην Κροατία η ημερήσια χρέωση κυμαίνεται μεταξύ 45 και 75 ευρώ. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η απουσία σαφούς και ενιαίου τιμολογιακού πλαισίου δημιουργεί ασάφεια τόσο ως προς τα δημόσια έσοδα όσο και ως προς τη λειτουργία της αγοράς.
Η αντίφαση εντείνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι οι παραχωρήσεις θαλάσσιων εκτάσεων πραγματοποιούνται με ταχείες διαδικασίες και χωρίς διαγωνιστικές διαδικασίες, ενισχύοντας τις ανησυχίες για απώλεια δημοσίων πόρων. Έτσι, περιοχές υψηλής τουριστικής και περιβαλλοντικής αξίας αξιοποιούνται με χαμηλό οικονομικό αντάλλαγμα, ενώ ταυτόχρονα υφίστανται αυξημένη οικολογική επιβάρυνση, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ένα πιο ισορροπημένο και βιώσιμο πλαίσιο διαχείρισης.
