Με αιχμή την ανάγκη για ενεργειακή ισορροπία και στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Chairman & CEO του Ομίλου Aktor και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, στο πλαίσιο συζήτησης στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Όπως τόνισε, η διατήρηση ισορροπίας μεταξύ διαφορετικών ενεργειακών πηγών συνιστά ζήτημα γεωπολιτικής σημασίας, καθώς διασφαλίζει τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμπληρωματικότητα μεταξύ του αμερικανικού LNG και των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου, επισημαίνοντας ότι η ισορροπία αυτή αποτελεί βασικό πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας, η οποία συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια.
Ο ίδιος επεσήμανε ως βασικό μειονέκτημα την αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκφραστεί με ενιαία φωνή, υπογραμμίζοντας ότι θα μπορούσε να είναι πιο ανταγωνιστική έναντι της Ρωσίας και της Κίνας εάν διέθετε κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική. Παράλληλα, προειδοποίησε για ενδεχόμενη έλλειψη υγροποιημένου φυσικού αερίου τον προσεχή χειμώνα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες πληθωριστικές πιέσεις, προτείνοντας ως λύση τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους προμηθευτές. Τόνισε, επίσης, ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική της θέση και να εξελιχθεί σε βασική πύλη εισόδου LNG για την Ευρώπη.
Στο ίδιο πάνελ, ο Joshua Volz, Ειδικός Απεσταλμένος για την Ενεργειακή Ολοκλήρωση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια προϋποθέτει συνδυασμό δημόσιων πολιτικών, ιδιωτικών πρωτοβουλιών και έργων σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ αποτελούν αξιόπιστο ενεργειακό εταίρο που δεν εργαλειοποιεί την ενέργεια, ενώ σημείωσε ότι υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες για συνεργασίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διαφοροποίηση των πηγών και στις συνέργειες, ενώ χαρακτήρισε τους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες ως τεχνολογία που μπορεί να αλλάξει ριζικά το ενεργειακό τοπίο.
Από την πλευρά της, η Sanja Božinovska, υπουργός Ενέργειας της Βόρεια Μακεδονία, ανέδειξε τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας, τονίζοντας ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιτύχει ενεργειακή αυτάρκεια μόνη της. Όπως σημείωσε, η συνεργασία με την Ελλάδα και τη Σερβία συμβάλλει στη δημιουργία ενός ισχυρού διαμετακομιστικού κόμβου για την απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό αέριο, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της διασυνδεσιμότητας και αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Τέλος, ο Traicho Traikov, Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρία, επισήμανε ότι η σημερινή γεωπολιτική συγκυρία δημιουργεί νέες ευκαιρίες για αμοιβαία επωφελείς ενεργειακές συμφωνίες. Ανέφερε ότι, παρά την έλλειψη νέας κυβέρνησης στη χώρα του, προωθούνται έργα για την αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ, την ενίσχυση υδροηλεκτρικών μονάδων και την ανάπτυξη νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
