Η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, ένα από τα βασικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια από την κυβέρνηση για τη συγκράτηση των τιμών, φαίνεται να μην αποδίδει τα αναμενόμενα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει έντονες πληθωριστικές πιέσεις στην αγορά. Παρά την επαναφορά του μέτρου, οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τις αδυναμίες του σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον. Οι λόγοι που εξηγούν γιατί το μέτρο δεν λειτουργεί όπως αναμένεται είναι πολλαπλοί και αλληλένδετοι.
Πρώτον, οι επιχειρήσεις μετακυλίουν τις απώλειες κέρδους αυξάνοντας τις τιμές σε προϊόντα που δεν υπάγονται στο πλαφόν, διατηρώντας έτσι τη συνολική τους κερδοφορία. Δεύτερον, το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε όλο το φάσμα των προϊόντων, αφήνοντας σημαντικά περιθώρια για ανατιμήσεις σε εξαιρούμενες κατηγορίες. Τρίτον, η επιβολή του δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις, το οποίο τελικά ενσωματώνεται στις τελικές τιμές.
Τέταρτον, η υψηλή εξάρτηση της ελληνικής αγοράς από εισαγόμενες πρώτες ύλες και προϊόντα αυξάνει το κόστος βάσης, περιορίζοντας την επίδραση οποιασδήποτε ρύθμισης τιμών. Πέμπτον, οι αυξήσεις σε ενέργεια, μεταφορές και συσκευασία ασκούν διαρκείς πιέσεις προς τα πάνω, ακυρώνοντας τις παρεμβάσεις. Έκτον, η αβεβαιότητα στην αγορά οδηγεί σε συχνές και αντικρουόμενες μεταβολές τιμών, αντί για σταθεροποίηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έβδομον, οι εμπορικές πρακτικές, όπως οι έντονες προωθητικές ενέργειες και οι τεχνητά υψηλές αρχικές τιμές, στρεβλώνουν την πραγματική εικόνα των τιμών. Όγδοον, το σχετικά χαμηλό μερίδιο προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας περιορίζει τον ανταγωνισμό και τη δυνατότητα πίεσης προς τα κάτω. Ένατον, η υψηλή φορολογία, ιδίως μέσω ΦΠΑ, διατηρεί το τελικό επίπεδο τιμών αυξημένο ανεξαρτήτως πλαφόν. Και δέκατον, η ισχυρή ζήτηση σε σχέση με την εγχώρια παραγωγή ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
