Αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για την εκπρόθεσμη ή μη υποβολή δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και Φόρου Προστιθέμενης Αξίας προβλέπονται στο υπό διαβούλευση φορολογικό νομοσχέδιο με τροποποίηση του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ενώ εισάγεται και εξαίρεση από την επιβολή προστίμων σε περιπτώσεις ανηλικότητας.
Με τη νέα διάταξη προστίθεται παράγραφος 1Α στο άρθρο 53, σύμφωνα με την οποία επιβάλλεται πρόστιμο ακόμη και όταν η δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή η δήλωση ΦΠΑ υποβάλλεται εκπρόθεσμα ή δεν υποβάλλεται καθόλου, ακόμη και αν από τη δήλωση δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή. Η ρύθμιση αφορά φορολογούμενους που τηρούν απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα.
Παράλληλα, τροποποιείται η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου και ορίζεται ότι σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής φορολογικής δήλωσης, δήλωσης παρακράτησης φόρου ή δήλωσης ΦΠΑ από την οποία προκύπτει φόρος προς καταβολή, επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ ανά παράβαση για υπόχρεους με απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ ανά παράβαση για υπόχρεους με διπλογραφικά βιβλία. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται για παραβάσεις που τελούνται από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι πρόστιμα που είχαν επιβληθεί πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων για δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου ή ΦΠΑ από τις οποίες δεν προέκυπτε φόρος προς καταβολή θα διαγράφονται κατά το μέρος που δεν οφείλονται, ενώ αν έχουν ήδη πληρωθεί θα συμψηφίζονται με άλλες οφειλές ή θα επιστρέφονται.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη εισάγεται και για τους ανήλικους φορολογούμενους. Με την προσθήκη νέας παραγράφου ορίζεται ότι δεν επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή για υποχρεώσεις που αφορούν φορολογικό έτος κατά το οποίο το φυσικό πρόσωπο ήταν ανήλικο. Η εξαίρεση ισχύει και για δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος γονέων που περιλαμβάνουν εισοδήματα ανήλικων τέκνων.
Επιπλέον, σε περιπτώσεις έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου, όταν υπήρχαν νομικοί περιορισμοί που καθιστούσαν αντικειμενικά αδύνατη την άσκηση της δραστηριότητας και δεν προκύπτουν έσοδα, δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος. Αν έχει ήδη επιβληθεί, προβλέπεται η διαγραφή του με εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση.
Τέλος, για δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των ετών 2023 και 2024 που αφορούν τις παραπάνω περιπτώσεις, εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις σχετικά με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα. Οι νέες ρυθμίσεις επεκτείνουν επίσης τις εξαιρέσεις από πρόστιμα και σε παλαιότερα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί με προηγούμενους φορολογικούς νόμους.
