Ένα νέο εργαλείο πρόληψης φορολογικών διαφορών και ενίσχυσης της ασφάλειας δικαίου για επιχειρήσεις και επενδυτές εισάγει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας που κατατέθηκε στη Βουλή.
Πρόκειται για τις λεγόμενες Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις (ΦΔΑ), που πλέον θεσμοθετούνται μέσω του νέου άρθρου 9Α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Η νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα σε φυσικά και νομικά πρόσωπα να ζητούν εκ των προτέρων επίσημη ερμηνεία της φορολογικής νομοθεσίας για συγκεκριμένες συναλλαγές ή επιχειρηματικά σχέδια που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο μελλοντικών προστίμων και αμφισβητήσεων. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ θα εξετάζει αιτήματα που αφορούν σε σαφώς καθορισμένα πραγματικά περιστατικά και εκδίδει δεσμευτική απάντηση εντός 150 ημερών από την υποβολή πλήρους φακέλου, ενώ παρέχεται και δυνατότητα επίσπευσης της διαδικασίας.
Η απάντηση αυτή δεσμεύει τη φορολογική διοίκηση, εφόσον δεν μεταβληθούν τα πραγματικά δεδομένα ή η νομοθεσία, προσφέροντας ένα ισχυρό «δίχτυ προστασίας» για τον φορολογούμενο. Ταυτόχρονα, η συμμόρφωση με τη Φ.Δ.Α. διασφαλίζει ότι δεν θα θεωρηθεί ανακριβής η δήλωση του φορολογούμενου, ακόμη και αν στο μέλλον υπάρξει διαφορετική ερμηνεία. Έτσι, προστατεύεται από φορολογικά πρόστιμα «μαμούθ».
Η διαδικασία, ωστόσο, συνοδεύεται από σημαντικό κόστος, καθώς προβλέπεται ελάχιστο παράβολο 5.000 ευρώ και συνολικό ύψος που μπορεί να φτάσει έως και τις 50.000 ευρώ, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της υπόθεσης και το μέγεθος της επιχείρησης. Παράλληλα, εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες ζητημάτων, όπως οι προεγκρίσεις ενδοομιλικής τιμολόγησης και υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία προσφυγής.
Οι Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις αναμένεται να λειτουργήσουν ως κρίσιμο εργαλείο για την ενίσχυση της προβλεψιμότητας στο φορολογικό περιβάλλον, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για την προσέλκυση επενδύσεων. Την ίδια στιγμή, η υποχρεωτική δημοσίευσή τους σε ανωνυμοποιημένη μορφή στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ δημιουργεί μια νέα «δεξαμενή» ερμηνευτικών κατευθύνσεων, συμβάλλοντας στη διαφάνεια και στην ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας.
Ενδεικτικά, μια πολυεθνική εταιρεία που σχεδιάζει να μεταφέρει την έδρα θυγατρικής της στην Ελλάδα μπορεί να ζητήσει Φ.Δ.Α. για τον τρόπο φορολόγησης των ενδοομιλικών συναλλαγών της. Με την έκδοση της απάντησης, θα γνωρίζει εκ των προτέρων ποιο καθεστώς εφαρμόζεται, αποφεύγοντας μελλοντικές διαφωνίες με τις αρχές.
Σε ένα δεύτερο παράδειγμα, μια ελληνική επιχείρηση που εξετάζει τη φορολογική μεταχείριση μιας σύνθετης επένδυσης, όπως η σύναψη σύμβασης leasing με διεθνή χαρακτηριστικά, μπορεί να λάβει δεσμευτική απάντηση για το αν και πώς επιβάλλεται ΦΠΑ ή φόρος εισοδήματος. Έτσι, αποκτά βεβαιότητα πριν προχωρήσει στην επένδυση. Σε τρίτη περίπτωση, μια νεοφυής εταιρεία τεχνολογίας που αναπτύσσει νέο επιχειρηματικό μοντέλο μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις για το αν τα έσοδά της υπάγονται σε συγκεκριμένο φορολογικό καθεστώς ή απαλλαγή, εξασφαλίζοντας σαφήνεια σε ένα πεδίο όπου η νομοθεσία συχνά υστερεί σε σχέση με την καινοτομία.
