Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον, η ικανότητα γρήγορης και ακριβούς ανάλυσης δεδομένων δεν είναι απλώς ένα τυπικό προσόν, αλλά μια κρίσιμη δεξιότητα λήψης αποφάσεων. Χρησιμοποιώντας τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την απασχόληση στην Ελλάδα (2020-2025), εξετάζουμε πώς οι αριθμοί μετατρέπονται σε πληροφορία.
Τα τεστ αριθμητικού συλλογισμού τύπου EPSO δεν αξιολογούν τις μαθηματικές σας γνώσεις, αλλά την ικανότητά σας να «διαβάζετε» πίσω από τους πίνακες, να εντοπίζετε τις τάσεις και να εξάγετε συμπεράσματα υπό την πίεση του χρόνου.
Για να αριστεύσετε σε τέτοιου είδους δοκιμασίες, πρέπει να υιοθετήσετε μια συγκεκριμένη μεθοδολογία:
- Μην ξεκινάτε αμέσως τους υπολογισμούς. Αφιερώστε 5-10 δευτερόλεπτα για να κατανοήσετε τους άξονες του πίνακα. Τι αντιπροσωπεύουν οι γραμμές και τι οι στήλες; Είναι απόλυτοι αριθμοί, ποσοστά ή χιλιάδες; (π.χ. στον πίνακα της ΕΛΣΤΑΤ, οι αριθμοί είναι απόλυτοι, όχι σε χιλιάδες).
- Τα τεστ αυτά συχνά περιλαμβάνουν «θόρυβο» (δεδομένα που δεν χρειάζεστε). Αν η ερώτηση αφορά τους ανέργους του 2024 και 2025, αγνοήστε πλήρως τη γραμμή των απασχολούμενων και των ατόμων εκτός εργατικού δυναμικού για να αποφύγετε λάθη μεταφοράς αριθμών.
- Σχεδόν το 70% των ερωτήσεων βασίζεται στη σχέση:
- Πολλές ερωτήσεις απαιτούν να υπολογίσετε κάτι που δεν αναγράφεται ρητά.
-
Αν οι απαντήσεις στις επιλογές απέχουν αρκετά μεταξύ τους, μπορείτε να κάνετε γρήγορες στρογγυλοποιήσεις (π.χ. 424.575 να το σκεφτείτε ως 425.000) για να κερδίσετε χρόνο και να δείτε ποια επιλογή προσεγγίζετε.
Ερώτηση 1η
Ποια ήταν η ποσοστιαία μεταβολή του εργατικού δυναμικού (το σύνολο απασχολούμενων και ανέργων) από τον Μάρτιο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2025;
Α. 6,18%
Β. 15,12%
Γ. 10,74%
Δ. 5,84%
Ε. 12,30%
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Για να απαντήσει ο υποψήφιος, πρέπει πρώτα να υπολογίσει το εργατικό δυναμικό για τα δύο έτη, καθώς η τιμή αυτή δεν δίνεται έτοιμη στον πίνακα.
- Υπολογισμός εργατικού δυναμικού 2021:Απασχολούμενοι + Άνεργοι = 3.693.468 + 737.502 = 4.430.970
- Υπολογισμός εργατικού δυναμικού 2025:Απασχολούμενοι + Άνεργοι = 4.280.078 + 424,575 = 4.704.653
- Υπολογισμός ποσοστιαίας μεταβολής:Τύπος: [(νέα τιμή-παλιά τιμή)/παλιά τιμή] * 100 - Πράξη: [(4.704.653-4.430.970)/4.430.970] * 100 = 0,06176 ή 6,18%
Σε αυτού του είδους τα τεστ, ο χρόνος είναι περιορισμένος. Μια γρήγορη ματιά δείχνει ότι ενώ οι άνεργοι μειώθηκαν σχεδόν στο μισό, η αύξηση των απασχολούμενων ήταν πολύ μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς, οδηγώντας σε συνολική αύξηση του ενεργού δυναμικού.
Ερώτηση 2η
Υποθέτοντας ότι ο αριθμός των ανέργων θα μειωθεί από τον Μάρτιο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026 με τον ίδιο ρυθμό (ποσοστιαία μεταβολή) που μειώθηκε από τον Μάρτιο του 2024 έως τον Μάρτιο του 2025, ποιος θα είναι ο προβλεπόμενος αριθμός ανέργων για το 2026;
Α. 410.150
Β. 331.590
Γ. 395.420
Δ. 348.297
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Πρόκειτια για κλασικό παράδειγμα που συναντάμε σε αυτού του είδους αριθμητικού συλλογισμού. Απαιτεί δύο διαδοχικά βήματα υπολογισμών δηλαδή πρώτα την εύρεση του ρυθμού μεταβολής και έπειτα την εφαρμογή του για την πρόβλεψη.
1. Υπολογισμός του ρυθμού μείωσης (2024 προς 2025): Άνεργοι 2024 – Άνεργοι 2025 = 517.560 – 424.575 = 92.985
Τώρα βρίσκουμε το ποσοστό αυτής της μείωσης επί της αρχικής τιμής (του 2024):
Ρυθμός μεταβολής = 92.985/517.560 = 17,97% μείωση περίπου
2. Εφαρμογή του ίδιου ρυθμού για το 2026:
Τώρα εφαρμόζουμε αυτή τη μείωση (17,97%) στην τιμή των ανέργων του 2025 για να βρούμε την πρόβλεψη για το 2026.
424.575 8 [1-0,17966] = 348.297
Ερώτηση 3η
Ποια ήταν η ποσοστιαία (%) διαφορά του εργατικού δυναμικού (απασχολούμενοι + άνεργοι) μεταξύ του Μαρτίου 2020 και του Μαρτίου 2025;
Α. 8,40%
Β. 5,77%
Γ. 15,80%
Δ. 2,15%
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Για να βρούμε την ποσοστιαία μεταβολή, πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι είναι το ‘εργατικό δυναμικό’ για κάθε έτος, καθώς ο πίνακας δεν μας δίνει το άθροισμα έτοιμο.
- Υπολογισμός εργατικού δυναμικού για το 2020:Απασχολούμενοι + Άνεργοι = 3.695.951 + 752.085 = 4.448.036
- Υπολογισμός εργατικού δυναμικού για το 2025:Απασχολούμενοι + Άνεργοι = 4.280.078 + 424.575 = 4.704.653
- Υπολογισμός της απόλυτης διαφοράς:4.704.653 – 4.448.036 = 256.617 άτομα (αύξηση)
- Υπολογισμός ποσοστιαίας (%) μεταβολής: -Τύπος: ποσοστιαία μεταβολή = [διαφορά/αρχική τιμή] * 100 -Πράξη: [256.617/4.448.036]*100 = 0,057692*100 = 5,77%
Να θυμάστε ότι συχνά δίνονται «παγίδες» στις επιλογές. Για παράδειγμα, η επιλογή Γ.15,80% προκύπτει αν κάποιος υπολογίσει μόνο την αύξηση των απασχολούμενων, αγνοώντας ότι οι άνεργοι μειώθηκαν, κάτι που επηρεάζει το συνολικό άθροισμα του εργατικού δυναμικού.
Ερώτηση 4η
Ποια ήταν η αναλογία (ratio) των απασχολούμενων προς τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού τον Μάρτιο του 2023;
Α. 1,15:1
Β. 1,36:1
Γ. 0,74:1
Δ. 1,52:1
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Προχωράμε στα εξής βήματα:
- Εντοπίζουμε τα δεδομένα για το 2023:Απασχολούμενοι: 4.184.837 - Άτομα εκτός εργατικού δυναμικού: 3.080.688
- Διαιρούμε τον πρώτο αριθμό με τον δεύτερο για να βρούμε την αναλογία ως προς τη μονάδα:4.184.837/3.080.688 = 1,3584
Επομένως, η σωστή απάντηση είναι 1,36:1 που σημαίνει ότι για κάθε ένα άτομο εκτός εργατικού δυναμικού υπήρχαν 1,36 απασχολούμενοι.
Ερώτηση 5η
Ποιο ποσοστό (%) του συνολικού πληθυσμού που εμφανίζεται στον πίνακα (απασχολούμενοι + άνεργοι + εκτός εργατικού δυναμικού) αποτελούσαν οι άνεργοι των Μάρτιο του 2020;
Α. 16,9%
Β. 10,2%
Γ. 9,5%
Δ. 12,4%
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Και εδώ ακολουθούμε βήματα αλλά προσοχή στην παγίδα:
- Υπολογισμός συνολικού πληθυσμού για το 2020:3.695.951 (απασχολούμενοι) + 752.085 (άνεργοι) + 3.453.428 (εκτός) = 7.901.464
- Υπολογισμός ποσοστού ανέργων επί του συνόλου:Ποσοστό = [752.085/7.901.464]*100 = 9,518% περίπου
Η επιλογή Α. 16,9% είναι η «παγίδα». Το 16,9% είναι το ποσοστό ανεργίας επί του εργατικού δυναμικού (όπως δίνεται στον πίνακα). Αυτή είναι μία από τις πιο συνηθισμένες παγίδες στις εξετάσεις του EPSO και όχι μόνο.
