Ισχυρούς κραδασμούς στις αγορές ενέργειας προκαλεί η ραγδαία κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο να καταγράφει τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο των τελευταίων ετών. Τα ολλανδικά συμβόλαια αναφοράς (TTF) εκτινάχθηκαν έως και 25%, ενώ πριν λίγο σημείωνε άνοδο 21% στα 38,7 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς εντείνεται η ανησυχία για σοβαρή διακοπή του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.
Η άνοδος αυτή —η μεγαλύτερη από τον Αύγουστο του 2023— σημειώθηκε μετά τη διακοπή της κυκλοφορίας δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, έπειτα από τις στρατιωτικές συγκρούσεις που ξέσπασαν στην περιοχή. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ ζωτικής σημασίας είναι και για τη μεταφορά πετρελαίου.
Οι εξελίξεις αναζωπυρώνουν φόβους για μια νέα, μεγάλης κλίμακας ενεργειακή κρίση, τη σοβαρότερη από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, η οποία ανέτρεψε πλήρως τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Αν και το μεγαλύτερο μέρος του LNG που εξάγεται από τη Μέση Ανατολή κατευθύνεται προς την Ασία, μια παρατεταμένη διακοπή θα ενίσχυε τον διεθνή ανταγωνισμό για εναλλακτικές πηγές προμήθειας, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών σε όλες τις μεγάλες αγορές — συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.
Η ευρωπαϊκή ήπειρος εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτό το σενάριο. Παρά το γεγονός ότι ο χειμώνας πλησιάζει στο τέλος του και η ζήτηση φυσικού αερίου υποχωρεί εποχικά, τα επίπεδα αποθεμάτων παραμένουν ασυνήθιστα χαμηλά. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να εισαγάγει μεγάλες ποσότητες LNG κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού για να αναπληρώσει τις δεξαμενές της, σε μια περίοδο που η αβεβαιότητα στις διεθνείς ροές ενέργειας αυξάνεται.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς, το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι η διάρκεια της αναστάτωσης στο Στενό του Ορμούζ. Όσο περισσότερο παραμένει περιορισμένη η διέλευση πλοίων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος παρατεταμένων πιέσεων στις τιμές, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος ενέργειας για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρώπη.
