Το φορολογικό καθεστώς που ισχύει στις μεταβιβάσεις ακινήτων και ειδικότερα στις περιπτώσεις σύστασης ή τροποποίησης οριζόντιων και κάθετων ιδιοκτησιών, όταν εμπλέκονται κοινόκτητοι ή κοινόχρηστοι χώροι, αποσαφηνίσε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή που πρώτο παρουσίασε το Dnews.gr. Στην εγκύκλιο διευκρινίζεται πότε επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων και πότε όχι, στις περιπτώσεις σύστασης ή τροποποίησης σύστασης οριζόντιων ή κάθετων ιδιοκτησιών που περιλαμβάνουν παραχωρήσεις αποκλειστικής χρήσης, επεκτάσεις σε κοινόχρηστους χώρους ή αλλαγές στη συνολική επιφάνεια των ιδιοκτησιών.
Το Dnews.gr παραθέτει μια σειρά ερωτήσεων – απαντήσεων για να καταστήσει πιο σαφές τι ισχύσει για το φόρο μεταβίβασης σε σύσταση και τροποποίηση οριζόντιων και κάθετων ιδιοκτησιών:
1. Πότε επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης κατά τη σύσταση ή τροποποίηση οριζόντιων ή κάθετων ιδιοκτησιών;
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Φόρος μεταβίβασης επιβάλλεται μόνο όταν στο οικόπεδο υπάρχουν ήδη κτίσματα και, μέσω της σύστασης ή της τροποποίησης, συντελείται μεταβίβαση με επαχθή αιτία μεταξύ των συνιδιοκτητών. Αν δεν υπάρχει πραγματική μεταβίβαση δικαιώματος, δεν γεννάται φορολογική υποχρέωση.
2. Οφείλεται φόρος όταν παραχωρείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε κοινόχρηστο χώρο;
Ναι. Όταν με τροποποίηση της σύστασης παραχωρείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο, όπως τμήμα της πιλοτής ή του δώματος, θεωρείται ότι επέρχεται μεταβίβαση και επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης.
3. Τι ισχύει όταν αυξάνεται η επιφάνεια μιας ιδιοκτησίας λόγω επέκτασης σε κοινόχρηστο χώρο;
Στις περιπτώσεις όπου επαυξάνεται η επιφάνεια υφιστάμενου κτίσματος εξαιτίας επέκτασης σε κοινόκτητο ή κοινόχρηστο χώρο, επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης επί της αξίας της έκτασης που καταλαμβάνεται, ακόμη και αν η τροποποίηση της σύστασης γίνει μονομερώς.
4. Υπάρχει φόρος σε οικόπεδα χωρίς κτίσματα;
Όχι. Σε οικόπεδα όπου δεν έχουν ανεγερθεί κτίσματα και απλώς κατανέμονται μελλοντικές οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες, δεν επιβάλλεται φόρος, εφόσον δεν μεταβάλλονται τα ποσοστά εξ αδιαιρέτου συγκυριότητας των ιδιοκτητών στο οικόπεδο.
5. Τι συμβαίνει φορολογικά όταν καταργείται δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης;
Δεν επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης. Η κατάργηση δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης, όπως η επιστροφή μιας θέσης στάθμευσης στην κοινή χρήση, δεν θεωρείται μεταβίβαση αλλά παραίτηση από προνόμιο, καθώς το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν αποτελεί εμπράγματο δικαίωμα.
6. Επιβάλλεται φόρος όταν υπάρχει ταυτόχρονα επέκταση και μείωση επιφάνειας;
Όχι, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα είναι η συνολική μείωση της επιφάνειας της ιδιοκτησίας σε σχέση με την αρχική σύσταση. Σε αυτή την περίπτωση κρίνεται ότι ο ιδιοκτήτης δεν αποκτά πρόσθετη περιουσία αλλά χάνει μέρος της εξουσίας του επί του ακινήτου.
7. Οφείλεται φόρος σε διορθώσεις ή επαναλήψεις συμβολαίων;
Δεν οφείλεται φόρος μεταβίβασης όταν γίνεται επανάληψη ή διόρθωση συμβολαίου και από τη νέα πράξη προκύπτει ότι η πραγματική έκταση του ακινήτου ή το τίμημα είναι μικρότερα από όσα είχαν αναγραφεί αρχικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υφίσταται νέα φορολογητέα μεταβίβαση.
