Τα σοβαρά προβλήματα στις αερομεταφορές που προκάλεσε την Κυριακή η δυσλειτουργία στις ραδιοσυχνότητες του Κέντρου Ελέγχου της Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας επανέφεραν με τον πιο ηχηρό τρόπο στο προσκήνιο το χρόνιο ζήτημα της υποχρηματοδότησης και της απαξίωσης των ψηφιακών υποδομών της πολιτικής αεροπορίας. Η αιφνίδια αναστολή πτήσεων και οι πολύωρες καθυλώσεις αεροσκαφών σε αεροδρόμια της χώρας δεν αποτέλεσαν απλώς ένα τεχνικό επεισόδιο, αλλά ένα σύμπτωμα βαθύτερων διαρθρωτικών αδυναμιών που συσσωρεύονται εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το FIR Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα καταγράφηκε πτώση των γραμμών HELLAS COM και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο «θόρυβος» που εμφανίστηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς και ακούσιας εκπομπής, δημιουργώντας συνθήκες που κρίθηκαν δυνητικά επικίνδυνες για την ασφάλεια των πτήσεων. Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν σε προσωρινή αναστολή του πτητικού έργου, έως ότου διασφαλιστεί πλήρως η αποκατάσταση της επικοινωνίας και αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο παρεμβολών σε κρίσιμα συστήματα ελέγχου και συντονισμού. Ο ΟΤΕ ξεκαθάρισε από την πρώτη στιγμή ότι δεν είχε καμία εμπλοκή στο περιστατικό.
Το Κέντρο Ελέγχου Ραδιοσυχνοτήτων θεωρείται κομβικής σημασίας για την ασφαλή λειτουργία της πολιτικής αεροπορίας, καθώς είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την προστασία όλων των ασύρματων επικοινωνιών. Μέσω της συνεχούς εποπτείας του ραδιοφάσματος εντός και γύρω από τα αεροδρόμια, αποτρέπονται παρεμβολές ή παράνομα σήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν ραντάρ, επικοινωνίες μεταξύ πιλότων και ελεγκτών ή άλλα ζωτικά συστήματα. Υπό αυτό το πρίσμα, θα ανέμενε κανείς ότι ο συγκεκριμένος εξοπλισμός όχι μόνο συντηρείται επιμελώς, αλλά και αναβαθμίζεται συστηματικά, κάτι που, όπως καταγγέλλεται, δεν συμβαίνει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το ζήτημα ανέδειξαν εκ νέου οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας. Σε ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωσή της, η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας έκανε λόγο για προαναγγελθείσα κρίση, αποτέλεσμα χρόνιας αδράνειας, κακής διαχείρισης και λανθασμένων επιλογών. Όπως υπογραμμίζεται, ο εξοπλισμός επιτήρησης και επικοινωνιών είναι παλαιός και ανεπαρκής, ενώ οι επανειλημμένες προειδοποιήσεις για την ανάγκη αντικατάστασής του με σύγχρονα συστήματα που να πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές έχουν αγνοηθεί. Η ευθύνη, σύμφωνα με τους ελεγκτές, βαραίνει ακέραια τη διοίκηση της ΥΠΑ, η οποία διατηρεί σε λειτουργία ευάλωτα και ανεπαρκώς συντηρημένα συστήματα, εκθέτοντας τη χώρα και θέτοντας σε δοκιμασία την αξιοπιστία της.
Ιδιαίτερο βάρος στις καταγγελίες αυτές προσδίδουν τα στοιχεία του προϋπολογισμού της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας για το 2026. Οι πιστώσεις που προβλέπονται για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών χαρακτηρίζονται από υπηρεσιακούς παράγοντες ως απολύτως ανεπαρκείς. Το κονδύλι για εξοπλισμό πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών ανέρχεται μόλις σε 350.000 ευρώ, ποσό που, αν και αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων σε μηχανήματα και εξοπλισμό, θεωρείται δυσανάλογα μικρό για τις ανάγκες ενός σύγχρονου συστήματος εναέριας κυκλοφορίας.
Την ίδια στιγμή, στον ίδιο προϋπολογισμό προβλέπονται αισθητά υψηλότερες δαπάνες για τομείς σαφώς μικρότερης επιχειρησιακής σημασίας. Τα μισθώματα κτιρίων και λοιπών υποδομών υπερβαίνουν τις 600.000 ευρώ, ενώ εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται σε υπηρεσίες φύλαξης, καθαριότητας και άλλες λειτουργικές ανάγκες. Παράλληλα, κονδύλια για εκπαίδευση, προβολή, δημόσιες σχέσεις και συμμετοχή σε συνέδρια ξεπερνούν αθροιστικά κατά πολύ τις δαπάνες για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό.
Χωρίς να αμφισβητείται η σημασία των παραπάνω εξόδων για την καθημερινή λειτουργία της Αρχής, η εικόνα που προκύπτει καταδεικνύει μια προβληματική ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Η υποχρηματοδότηση των ψηφιακών υποδομών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι τα σύγχρονα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας βασίζονται σε σύνθετα ψηφιακά περιβάλλοντα υψηλής διαθεσιμότητας, με πολλαπλές εφεδρείες, αυτοματοποιημένους μηχανισμούς άμεσης αποκατάστασης βλαβών και ισχυρά πρωτόκολλα κυβερνοασφάλειας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η μετάβαση σε πλήρως ψηφιοποιημένα συστήματα θεωρείται δεδομένη και αποτελεί βασική προϋπόθεση συμμόρφωσης με τα πρότυπα του Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός. Υπό αυτό το πρίσμα, τα γεγονότα της Κυριακής λειτουργούν ως προειδοποίηση για τις συνέπειες της διαρκούς αναβολής κρίσιμων επενδύσεων.
