Κανόνες για το τι πρέπει να περιλαμβάνει η λεγόμενη «ειδική τεκμηρίωση» σε πολεοδομικά σχέδια που αξιοποιούν μπόνους δόμησης και προσαυξήσεις συντελεστή βάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Με απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Πρόκειται για μια ρύθμιση που αφορά κυρίως μεγάλα σχέδια ανάπτυξης, όπως στρατηγικές επενδύσεις, σχέδια δημόσιων ακινήτων ή τροποποιήσεις ρυμοτομικών σχεδίων, τα οποία είχαν εγκριθεί έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024 .
Η ειδική τεκμηρίωση είναι το έγγραφο που πρέπει να δείχνει ότι τα πολεοδομικά κίνητρα δεν δίνονται χωρίς αντάλλαγμα, αλλά συνοδεύονται από οφέλη για το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής και την τοπική ανάπτυξη. Για παράδειγμα, αν σε ένα μεγάλο ακίνητο προβλέπεται να χτιστούν περισσότερα τετραγωνικά μέτρα χάρη σε μπόνους δόμησης, η τεκμηρίωση θα πρέπει να εξηγεί τι αλλάζει προς το καλύτερο: δημιουργούνται περισσότεροι κοινόχρηστοι χώροι; αυξάνεται το πράσινο; βελτιώνονται οι υποδομές, όπως οι δρόμοι και τα δίκτυα; μειώνεται το ενεργειακό αποτύπωμα των κτιρίων; Αυτά τα στοιχεία δεν αρκεί να αναφέρονται γενικά, αλλά πρέπει να αποτυπώνονται με μετρήσιμα δεδομένα και συγκρίσεις πριν και μετά την εφαρμογή του σχεδίου.
Η απόφαση περιγράφει αναλυτικά τι πρέπει να περιλαμβάνει ο φάκελος της ειδικής τεκμηρίωσης. Κεντρικό κομμάτι είναι η Έκθεση Τεκμηρίωσης, η οποία αναλύει το θεσμικό πλαίσιο, τους στόχους του σχεδίου και τον τρόπο με τον οποίο εντάσσεται στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, μπορεί να συνοδεύεται από πρόσθετες μελέτες, όπως περιβαλλοντική εκτίμηση ή κυκλοφοριακή μελέτη, εφόσον αυτές είναι απαραίτητες.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα σχέδιο ολοκληρωμένης ανάπτυξης σε παραλιακή περιοχή. Αν προβλέπεται αύξηση της δόμησης για τουριστικές εγκαταστάσεις, η ειδική τεκμηρίωση θα πρέπει να δείχνει ότι, πέρα από τα ξενοδοχεία, εξασφαλίζονται ελεύθερες προσβάσεις στην ακτή, επαρκείς κοινόχρηστοι χώροι και υποδομές που αντέχουν τον αυξημένο πληθυσμό επισκεπτών. Αντίστοιχα, σε μια αστική ανάπλαση παλιού βιομηχανικού χώρου, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι η μεγαλύτερη δόμηση συνοδεύεται από καλύτερη ποιότητα κατοικίας, νέους χώρους πρασίνου και βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων.
Αρμόδιο όργανο για να αξιολογεί αυτές τις τεκμηριώσεις είναι το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, το οποίο γνωμοδοτεί για το αν μπορούν τελικά να εφαρμοστούν τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις.
