Παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες για τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση του ΕΦΚΑ, οι επικουρικές συντάξεις εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγάλη πληγή του ασφαλιστικού συστήματος. Εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι περιμένουν επί μήνες —ακόμη και πάνω από τρία χρόνια— για να λάβουν τα ποσά που δικαιούνται, εξαιτίας των τεράστιων γραφειοκρατικών αγκυλώσεων που υπάρχουν ακόμη. Ακόμα και σήμερα, υπάρχουν επικουρικά ταμεία που λειτουργούν με χειρόγραφες καρτέλες.
Η κυβέρνηση υπόσχεται ότι από τα μέσα του 2026 οι απονομές θα γίνονται με ταχύτερους ρυθμούς. Η επιτάχυνση της έκδοσης θα οφείλεται στην ψηφιοποίηση του χάρτινου βασιλείου του ΕΦΚΑ που αριθμεί 53 εκατ. σελίδες με τη χρήση της τεχνικής νοημοσύνης η οποία θα ολοκληρωθεί στις αρχές του 2026. Μέχρι σήμερα έχει ψηφιοποιηθεί το 80% του αρχείου.
Οι ληξιπρόθεσμες συντάξεις είναι γύρω στις 31.000, το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στον πολυκερματισμό των επικουρικών ταμείων. Παλαιότερα το πρώην Ταμείο Εμποροϋπαλλήλων έδινε επικουρική σύνταξη μετά από πέντε χρόνια.
Οι εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις είναι περίπου στις 15.000 και ο μέσος χρόνος απονομής είναι 50 ημέρες.
Η έκδοση των επικουρικών χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες.
Πρώτον, οι επικουρικές του Δημοσίου που εκδίδονται άμεσα σε ποσοστό άνω του 90%. Οι εκκρεμείς σήμερα επικουρικές στον δημόσιο τομέα είναι κάτω από 1.000.
Δεύτερον, οι επικουρικές του τέως ΙΚΑ εκδίδονται σε ένα-δύο μήνες από την έκδοση της κύριας σύνταξης.
Η τρίτη κατηγορία που περιλαμβάνει χρόνο ασφάλισης από τα λεγόμενα συγχωνευθέντα ταμεία στον ΕΦΚΑ αντιμετωπίζει όντως προβλήματα και καθυστερήσεις με τα σημαντικότερα προβλήματα να εντοπίζονται στο Ταμείο των Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ), και ειδικότερα των μηχανικών, των βενζινοπωλών, των εμποροϋπαλλήλων και των εργατοϋπαλλήλων μετάλλου.
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ σε αυτά τα Ταμεία οι καρτέλες των ενσήμων βρίσκονται ακόμα σε χαρτοκιβώτια, με αποτέλεσμα η καταμέτρηση να καθυστερεί, όπως και οι διαβιβάσεις των συμμετοχών από Ταμείο σε Ταμείο όταν πρόκειται για διαδοχική ασφάλιση. Αυτή την περίοδο, οι αρμόδιοι υπάλληλοι εξετάζουν αιτήσεις συνταξιοδότησης που υπεβλήθησαν το 2023. Ωστόσο, έχει μεταφερθεί πρόσθετο προσωπικό στα εν λόγω Ταμεία και ο χρόνος έκδοσης έχει επιταχυνθεί κατά 150% σε σχέση με το παρελθόν. Η περαιτέρω επιτάχυνση της έκδοσης θα επιτευχθεί μόνο με την ψηφιοποίηση των συγχωνευθέντων Ταμείων, η οποία θα υλοποιηθεί το 2026.
Στην ταχύτερη έκδοση των επικουρικών συνέβαλε η εγκύκλιος που εξέδωσε ο ΕΦΚΑ για την καταβολή επικουρικής σύνταξης με 15 έτη ασφάλισης. Συγκεκριμένα, ακόμη κι αν η αρχική αίτησή τους έχει απορριφθεί επειδή δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να πάρουν επικουρική σύνταξη με διαδοχική ασφάλιση, μπορούν να επανέλθουν υποβάλλοντας νέα αίτηση αρκεί να έχουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης σε ομοειδή ή σε διαφορετικά ταμεία. Οι προϋποθέσεις για την απονομή επικουρικής σύνταξης ενοποιήθηκαν με το νόμο 5078/2023.
Ο ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι οι ασφαλισμένοι όλων των ταμείων δικαιούνται επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος εφόσον έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες εργασίας ή 15 έτη εργασίας και έχουν δικαιωθεί σύνταξης για την ίδια αιτία από τον κύριο φορέα. Στις περιπτώσεις που ο διανυθείς χρόνος επικουρικής ασφάλισης έχει πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε επικουρικά ταμεία που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ, η επικουρική θα εκδίδεται από τον φορέα, κλάδο ή λογαριασμό στον οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση, αρκεί ο ασφαλισμένος να έχει στο σύνολο 15 έτη επικουρικής ασφάλισης.
Αν υπάρχει ασφάλιση σε επαγγελματικό ταμείο, ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται για να συμπληρωθεί η απαιτούμενη 15ετία και η σύνταξη βγαίνει με διατάξεις διαδοχικής ασφάλισης. Η επίσπευση αφορά όλες τις αιτήσεις για έκδοση επικουρικής σύνταξης που ήταν σε εκκρεμότητα ως τις 19/12/2023, καθώς και τις αιτήσεις που εκδόθηκαν μετά τον νόμο 5078/2023, δηλαδή τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί από 20/12/2023 και μετά.
