Νωρίτερα θα πρέπει οι εργοδότες να καταβάλουν φέτος το δώρο Χριστουγέννων, λόγω του ότι η 21η Δεκεμβρίου πέφτει ημέρα Κυριακή. Έτσι, οι εργοδότες θα πρέπει να έχουν ήδη καταβάλει το δώρο πριν την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου.
Όπως μας εξηγεί ο δικηγόρος- εργατολόγος Γιάννης Καρούζος «η 21η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους συμπίπτει με Κυριακή, γεγονός που εγείρει ζήτημα ως προς τον χρόνο εκπλήρωσης της εργοδοτικής υποχρέωσης καταβολής του δώρου Χριστουγέννων. Επομένως θα καταστεί αδύνατη η καταβολή του δώρου κατά την συγκεκριμένη μέρα. Φυσικά από την σχετική διάταξη του άρθρου 10 της Κ.Υ.Α. 19040/1981, δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής του δώρου νωρίτερα απ’ αυτές τις ημερομηνίες, Ωστόσο δεν προκύπτει και με οποιοδήποτε το αντίθετο, δηλαδή της δυνατότητας καταβολής του δώρου μετά την 21η Δεκεμβρίου. Το ενδεχόμενο σύμπτωσης της 21ης Δεκεμβρίου με Κυριακή ή ημέρα αργίας θα πρέπει να απασχολεί τον εργοδότη».
Όλοι οι μισθωτοί, όπως αναφέρει ο κ. Καρούζος, που απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούνται από τους εργοδότες τους Δώρο Χριστουγέννων ίσο με ένα μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό και με 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο. «Άλλωστε, ο προστατευτικός σκοπός της εν λόγω διάταξης συνίσταται στην έγκαιρη καταβολή του δώρου του εργαζομένου, προκειμένου αυτός να προλάβει να ανταποκριθεί στα ψώνια των εορτών και, γενικότερα, στις αυξημένες οικονομικές του υποχρεώσεις κατά την εορταστική περίοδο», όπως σημειώνει.
Ωστόσο το δώρο Χριστουγέννων συχνά αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης των εργοδοτών. Όπως τονίζει ο Δημήτρης Καραγεωργόπουλος, μέλος της διοίκησης της ΓΣΕΕ, συνεχίζεται ένα απολύτως ντροπιαστικό φαινόμενο: κάποιοι εργοδότες καταβάλλουν τυπικά το Δώρο στους τραπεζικούς λογαριασμούς και στη συνέχεια το ζητούν πίσω «στο χέρι». «Για τον εργαζόμενο που το βιώνει, αυτή η πράξη δεν είναι απλώς παράνομη. Είναι μια πραγματική “μαχαιριά” στην καρδιά της αξιοπρέπειάς του.
Και εδώ εγείρεται ένα μεγάλο ερώτημα, προς τη σημερινή κυβέρνηση αλλά και προς όλες τις προηγούμενες, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος: Γιατί, ενώ γνωρίζουν ακριβώς πώς μπορεί να παταχθεί το φαινόμενο, δεν κάνουν αυτά που πρέπει; Γιατί μένουν απλοί παρατηρητές;
Γιατί δεν θεσπίζονται επιτέλους πλήρεις προστατευτικές διατάξεις για κάθε εργαζόμενη και εργαζόμενο που θα βρει το θάρρος να καταγγείλει τέτοια πρακτική και να συνεργαστεί με τις αρχές;
Γιατί να μη διασφαλίζεται ρητά ότι, όταν ένας εργαζόμενος μπει στη διαδικασία προσημείωσης χαρτονομισμάτων και σύλληψης του εργοδότη επ’ αυτοφώρω, θα προστατευτεί απολύτως και δε θα μείνει εκτεθειμένος και άνεργος την επόμενη κιόλας ημέρα;
Γιατί ένας τέτοιος θαρραλέος άνθρωπος να μην έχει δικαίωμα σε πλήρη κάλυψη από τη Δ.ΥΠ.Α., τόσο των αποδοχών όσο και των ασφαλιστικών εισφορών του, για τουλάχιστον δύο χρόνια, ώστε να μη βρεθεί στο κενό; Και γιατί να μην υπάρχει ένα ειδικό voucher που θα δίνει κίνητρο στον επόμενο εργοδότη να τον προσλάβει, ώστε κανείς εργαζόμενος να μη φοβάται ότι θα τιμωρηθεί επειδή έκανε το σωστό;», σημειώνει ο κ. Καραγεωργόπουλος.
Σημειώνοντας ότι πρέπει να σταματήσουν τα «παχιά λόγια» από υπουργικά γραφεία, που ανακυκλώνονται κάθε χρόνο τέτοια εποχή χωρίς να αλλάζει τίποτα στην πράξη.
Μάλιστα σημειώνει ότι «η ΓΣΕΕ θα συνεχίσει να απαιτεί θεσμική θωράκιση και πραγματική προστασία. Για να πάψει ο εργαζόμενος να είναι ο αδύναμος κρίκος. Για να πάψει το Δώρο να γίνεται αντικείμενο εκβιασμού. Για να επιστρέψει η αξιοπρέπεια εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της εργασίας».
Υπολογισμός δώρου
Βάση για τον υπολογισμό του δώρου Χριστουγέννων αποτελούν οι αποδοχές που καταβάλλονται στους μισθωτούς κατά την 10η Δεκεμβρίου. Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση έχει λυθεί πριν από τις παραπάνω ημερομηνίες τo δώρο υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που καταβάλλονταν την ημέρα που λύθηκε η εργασιακή σχέση.
Η χρονική περίοδος που υπολογίζεται το δώρο Χριστουγέννων αρχίζει από την 1η Μαΐου μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους.
Έτσι, οι εργαζόμενοι που η σχέση εργασίας τους με τον εργοδότη είχε διάρκεια χωρίς διακοπή όλη τη χρονική περίοδο που αναφέραμε δηλαδή από 1ης Μαΐου μέχρι 31ης Δεκεμβρίου κάθε έτους, δικαιούνται ολόκληρο το δώρο που είναι ίσο με έναν μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό και με 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.
Όσοι όμως από τους παραπάνω μισθωτούς, που η σχέση τους με τον εργοδότη δεν διήρκησε ολόκληρο το χρονικό διάστημα, δικαιούνται να λάβουν τμήμα του δώρου ανάλογο με τη χρονική διάρκεια της εργασιακής τους σχέσης και υπολογίζεται ως 2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 ημερομίσθια, ανάλογα με το πώς αμείβονται, για κάθε 19 ημερολογιακές ημέρες διάρκειας της εργασιακής σχέσης.
Εκτός από την περίπτωση που η εργασία παρασχέθηκε χωρίς διακοπή όλο το διάστημα από την 1η Μαΐου έως την 31η Δεκεμβρίου, στο διάστημα αυτό συνυπολογίζονται και όλες οι ημέρες που οι εργαζόμενοι-ες απουσιάζουν νόμιμα από την εργασία τους (πχ με ετήσια άδεια, με άδεια μητρότητας, με σπουδαστική άδεια). Ειδικά ως προς την απουσία των εργαζομένων λόγω ασθένειας, στο διάστημα υπολογισμού του δώρου Χριστουγέννων συνυπολογίζονται τα «τριήμερα ασθενείας», δηλαδή ο χρόνος απουσίας κατά τον οποίο δεν καταβάλλεται επίδομα ασθενείας, ενώ αφαιρούνται τα διαστήματα που καταβάλλεται από τον ασφαλιστικό φορέα επίδομα ασθενείας.
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται καθημερινά λιγότερες ώρες (σε σχέση με τη πλήρη απασχόληση) θα λάβουν ως δώρο Χριστουγέννων όσα ημερομίσθια λαμβάνει και ο εργαζόμενος με πλήρη απασχόληση έχοντας όμως ως βάση υπολογισμού τις μειωμένες αποδοχές και αναλόγως με τον χρόνο απασχόλησης του από 01/05/2016 έως 31/12/2016.
Τι πρέπει να κάνει ο εργαζόμενος αν δεν του καταβληθεί το Δώρο
Η καταβολή του Δώρου Χριστουγέννων πρέπει να γίνει έως τις 21/12 ενώ η ημερομηνία 31/12 αποτελεί δήλη ημέρα (ΑΠ 40/2002 Ολ.) και είναι το απώτερο χρονικό σημείο καταβολής του. Σε περίπτωση που το Δώρο Χριστουγέννων δεν καταβληθεί έγκαιρα, οι εργαζόμενοι πρέπει να προσφύγουν στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας προκειμένου να συνταχθεί μηνυτήρια αναφορά. Η μηνυτήρια αναφορά διαβιβάζεται στον Εισαγγελέα για την άσκηση ατομικής δίωξης σε βάρος του εργοδότη ενώ παράλληλα διαβιβάζεται και στο οικείο αστυνομικό τμήμα για την κίνηση της αυτόφωρης διαδικασίας. Για την υποβολή της μηνυτήριας αναφοράς στην Επιθεώρηση Εργασίας οι εργαζόμενοι δεν πληρώνουν παράβολο. Εάν όμως καταθέσουν ατομική μήνυση οφείλουν να πληρώσουν ατομικό παράβολο ποσού 100 ευρώ (+20% προσαύξηση).
Σε κάθε περίπτωση μη καταβολής του Δώρου Χριστουγέννων, μέσα στην τασσόμενη προθεσμία, οι Κοινωνικοί Επιθεωρητές Εργασίας του Σ.ΕΠ.Ε έχουν υποχρέωση να επεμβαίνουν άμεσα, διενεργώντας ελέγχους και να βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, για την άσκηση της διαδικασίας του αυτοφώρου και την επιβολή των σχετικών κυρώσεων.
