Η συνέχιση της απασχόλησης συνταξιούχων, όμως, διέπεται από ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις, τους οποίους και θα αναλύσουμε στο σημερινό άρθρο.
Η γενική αρχή μετά και τον ν. 5078/2023 προβλέπει ότι κάθε συνταξιούχος γήρατος μπορεί να απασχολείται και να λαμβάνει τόσο τις αποδοχές απ’ την εργασία του, όσο και το πλήρες ποσό της σύνταξης συνεχίζοντας ταυτόχρονα την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, με μόνη επιβάρυνση τον προβλεπόμενο πόρο μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ e- ΕΦΚΑ. Το ύψος του πόρου αυτού διαφέρει ανάλογα με την ιδιότητα του απασχολούμενου συνταξιούχου.
Στους μισθωτούς ανέρχεται στο 10% επί των μηνιαίων μικτών αποδοχών, ενώ στους μη μισθωτούς ανέρχεται σε 40% ή 50% (ανάλογα με την λήψη ή όχι επικουρικής σύνταξης) επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας εισφορών. Φυσικά, αυτός ο χρόνος ασφάλισης λογίζεται ως συντάξιμος χρόνος και μπορεί να αξιοποιηθεί από τον ασφαλισμένο με αίτηση που υποβάλει κατά το χρόνο οριστικής διακοπής της απασχόλησής του.
Παράδειγμα: συνταξιούχος του ΙΚΑ, συνεχίζει την απασχόληση από τον 01/2024 έως τον 10/2025. Για τους μήνες αυτούς, λαμβάνει κανονικά το πλήρες ποσό της σύνταξης και τις αποδοχές του από την εργασία μειωμένες κατά 10%. Για τους 22 αυτούς μήνες δικαιούται με αίτησή του να ζητήσει την αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης και να λάβει προσαύξηση στην σύνταξη από τον 11/2025 και έπειτα.
Προσοχή: κάθε ασφαλισμένος που υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης και επιθυμεί τη συνέχιση της απασχόλησης πρέπει υποχρεωτικά εντός του μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, να υποβάλει και δήλωση απασχόλησης συνταξιούχου. Διαφορετικά, η μη υποβολή εμπρόθεσμης δήλωσης επισύρει την παράλογα βαρύτατη ποινή στέρησης 12 μηνιαίων συντάξεων
Εξαιρέσεις:
Α) Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται ως δημόσιοι υπάλληλοι και συγχρόνως να λαμβάνουν σύνταξη. Προϋπόθεση για την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης είναι η λύση της υπαλληλικής σχέσης.
Β) Οι συνταξιούχοι του τ. ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα και οι συνταξιούχοι των άλλων φορέων με ετήσιο εισόδημα έως 10.000€ από αγροτική δραστηριότητα, λαμβάνουν το πλήρες ποσό της σύνταξης και εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και του πόρου.
Γ) Οι συνταξιούχοι γήρατος που απασχολούνται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας δεν λαμβάνουν σύνταξη για όσο διάστημα διαρκεί η απασχόληση, παρά μόνο αποδοχές.
Δ) Οι πολύτεκνοι συνταξιούχοι που συνεχίζουν την απασχόληση, εφόσον ένα τουλάχιστον τέκνο τους είναι ανήλικο ή ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία ή σπουδάζει έως 24 ετών απαλλάσσονται από την καταβολή του επιπλέον πόρου υπέρ e- ΕΦΚΑ.
Ε) Οι συνταξιούχοι αναπηρίας που συνεχίζουν την απασχόληση καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές, λαμβάνουν το πλήρες ποσό της σύνταξης και των αποδοχών τους, εξαιρούνται όμως της καταβολής του επιπλέον πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ.
Ειδικότερα αναφορικά με τους συνταξιούχους αναπηρίας θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής: Με τον ν. 5157/2024, από 01/01/2024 καταργήθηκε η υποχρέωση διακοπής απασχόλησης για την απονομή σύνταξης αναπηρίας. Πλέον δηλαδή είναι εφικτό ένας συνταξιούχος λόγω αναπηρίας να λαμβάνει το πλήρες ποσό της σύνταξης αναπηρίας και τις αποδοχές από την εργασία του, χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη διακοπή της απασχόλησης και χωρίς καμία άλλη επιβάρυνση (όπως αναλύθηκε στην Ε’ εξαίρεση). Αυτό δεν ισχύει για τους δημοσίους υπαλλήλους που δικαιούνται σύνταξη αναπηρίας. Γι’ αυτούς παραμένει η υποχρέωση λύσης της υπαλληλικής σχέσης πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Ομοίως δεν μπορεί να λαμβάνει σύνταξη αναπηρίας και παράλληλα να συνεχίσει να εργάζεται το προσωπικό σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, το Δημόσιο ή ΟΤΑ με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζεται το αρ. 8 του ν. 3801/2009 σύμφωνα με το οποίο, το προσωπικό στο οποίο χορηγείται προσωρινή αναπηρική σύνταξη θεωρείται ότι βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια άνευ αποδοχών από την υπηρεσία για όσο διάστημα χορηγείται σύνταξη αναπηρίας, εφόσον η νόσος είναι ιάσιμη κατά την κρίση της υγειονομικής επιτροπής.
Γενικότερα, το προσωπικό με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και ΟΤΑ που συνταξιοδοτείται λόγω γήρατος μπορεί να παραμείνει στην υπηρεσία από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης μέχρι τον μήνα έκδοσης απόφασης και να λαμβάνει παράλληλα τόσο τις αποδοχές όσο και την σύνταξη. Προσοχή όμως: Ο χρόνος αυτός δεν λογίζεται ως συντάξιμος χρόνος ασφάλισης ενώ δεν επιτρέπεται η συνέχιση της απασχόλησης στην υπηρεσία μετά τον μήνα έκδοσης της απόφασης συνταξιοδότησης, καθώς σε εκείνο το χρονικό σημείο λύεται οπωσδήποτε η υπαλληλική σχέση.
Σε γενικές γραμμές το ισχύον πλαίσιο απασχόλησης συνταξιούχων είναι ευνοϊκό. Οι εξαιρέσεις, όμως, είναι σημαντικές. Γι’ αυτό απαιτείται οι ενδιαφερόμενοι να είναι προσεκτικοί αναφορικά με τη φύση της εργασιακής σχέσης που έχουν και να λαμβάνουν την ορθή νομική καθοδήγηση, προκειμένου να προστατεύσουν τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα.
