Τι ισχύει σήμερα για τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης μας αναλύει ο εργατολόγος Διονύσης Ρίζος, προκειμένου να βγει κανείς στη σύνταξη πριν το 2027.
Το εν λόγω δικαίωμα αφορά παλιούς ασφαλισμένους, πριν από την 31/12/1992, ενώ μπορεί να αξιοποιηθεί από άνδρες και γυναίκες ασφαλισμένους που ως σήμερα έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ασφάλισής τους σε φορείς μισθωτών (ΙΚΑ) ή ελευθέρων επαγγελματιών, όπως ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ, ΟΑΕΕ – ΤΣΑ, ΟΑΕΕ – ΤΑΕ, ΕΤΑΑ – ΤΣΜΕΔΕ κ.λπ ή το Δημόσιο, αλλά ΔΕΝ μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με διατάξεις του τελευταίου φορέα ασφάλισής τους.
Οι ασφαλισμένοι υποβάλλουν κανονικά την αίτησή τους στον τελευταίο φορέα ασφάλισής τους και, μετά από εσωτερική πλέον διαδικασία και με υπηρεσιακό εισηγητικό σημείωμα, ο e-ΕΦΚΑ απονείμει τη σύνταξη με βάση την ευνοϊκότερη διάταξη συνταξιοδότησης, που μπορεί να είναι έως και 10 χρόνια νωρίτερα από το γενικό ή το κατά περίπτωση του ασφαλισμένου όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από τον τελευταίο φορέα. Για να μπορεί, όμως, να γίνει χρήση του εν λόγω δικαιώματος, θα πρέπει είτε να έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας μεταβίβασης για κάθε φορέα είτε να έχει καταστεί τελευταίος φορέας ασφάλισης ο πιο ευνοϊκός. Αυτή η τελευταία περίπτωση εφαρμόζεται όταν συμπληρώνονται συνολικά 1.000 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 300 την τελευταία 5ετία πριν από την αίτηση.
Οι ασφαλισμένοι που θα κάνουν χρήση του εν λόγω δικαιώματος θα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στην ηλικία που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, ακολουθώντας τη νομοθεσία ενός από τους φορείς στους οποίους έχουν ασφαλιστεί στο παρελθόν. Αρκεί και ένας μικρός αριθμός ενσήμων για την εφαρμογή των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης.
Ας δούμε αναλυτικά παρακάτω τις περιπτώσεις εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων και το όφελος που μπορεί να έχουν για υποψήφιους συνταξιούχους:
1. Γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ και τον ΟΑΕΕ για συνταξιοδότηση ως μητέρες ανηλίκων
Οι γυναίκες ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 7 χρόνια, συνταξιουδοτούμενες με τη διάταξη του ΙΚΑ για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από τον ΟΑΕΕ. Για παράδειγμα:
α. Ασφαλισμένη ως το 2020 στον ΟΑΕΕ, μητέρα ενός παιδιού που γεννήθηκε το 1999, είναι σήμερα 60 ετών. Έχει συμπληρώσει 25 χρόνια στο ΤΕΒΕ, ενώ είχε και στο ΙΚΑ από το 1984 έως το 1989 συνολικά 1.100 ένσημα ΙΚΑ. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί;
Απ. Η ασφαλισμένη του παραδείγματος συμπλήρωσε το 60ό έτος της ηλικίας της το 2025 και μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ, ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ, και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί, αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο που έθετε το ΙΚΑ για την περίπτωσή της. Σε αντίθετη περίπτωση, θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Η ωφέλειά της είναι 7 έτη.
β. Έμπορος ασφαλισμένη στο πρώην ΤΑΕ για 25 χρόνια, μητέρα ενός παιδιού που γεννήθηκε το 1995, είναι σήμερα 62 ετών και συμπλήρωσε το 55ο έτος της ηλικίας της το 2018. Είχε, πριν την ασφάλισή της στον ΟΑΕΕ, στο ΙΚΑ συνολικά 100 ένσημα. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί πλέον με το καθεστώς των μητέρων;
Απ. Η ασφαλισμένη του παραδείγματος συμπλήρωσε το 60ό έτος της ηλικίας της ήδη από το 2023. Μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ, ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ, και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πλήρη, αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο των 61 ετών που έθετε το ΙΚΑ για πλήρη σύνταξη. Σε αντίθετη περίπτωση, θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Η ωφέλειά της είναι 5 έτη.
2. Γυναίκες ασφαλισμένες στο Δημόσιο και το ΙΚΑ για συνταξιοδότηση ως μητέρες ανηλίκων
Οι γυναίκες ασφαλισμένες αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 10 χρόνια συνταξιουδοτούμενες με τη διάταξη του ΙΚΑ για τις μητέρες ανηλίκων τέκνων αντί του Δημοσίου, εάν δεν έχουν συμπληρώσει 25ετία, καθώς το ΙΚΑ απαιτούσε για την ίδια διαδικασία 18,5 έτη για τη θεμελίωση ως την 31/12/2012. Έτσι, αντί να περιμένουν τα 40 και 62 έτη ή το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από το Δημόσιο, παρουσιάζεται η ευκαιρία συνταξιοδότησης με τις διατάξεις για τις μητέρες του ΙΚΑ. Για παράδειγμα:
α. Ασφαλισμένη σήμερα στο Δημόσιο με παιδιά ανήλικα το 2010, ηλικίας 59 ετών, με 33 συνολικά έτη ασφάλισης, είχε και στο ΙΚΑ πριν τη μονιμοποίηση της 600 ένσημα. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί;
Απ. Η ασφαλισμένη του παραδείγματος συμπλήρωσε το 55ο έτος της ηλικίας της και μπορεί να υποβάλει αίτηση παραίτησης και συνταξιοδότησης στο Δημόσιο, που θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ, και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα, αφού έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο που έθετε το ΙΚΑ για την περίπτωσή της. Σε αντίθετη περίπτωση, θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 62 ετών με 40 έτη ασφάλισης ή να αναμένει την ηλικία των 67 ετών. Η ωφέλειά της είναι από 3 ως 8 έτη.
3. Άνδρες και γυναίκες ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ και τον ΟΑΕΕ για συνταξιοδότηση με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη
Οι άνδρες και οι γυναίκες ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 5 χρόνια συνταξιουδοτούμενοι με πρόωρη /μειωμένη σύνταξη με τη σχετική διάταξη του ΙΚΑ, αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους για συνταξιοδότηση από τον ΟΑΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο, θα κερδίσουν 5 έτη συνταξιοδότησης, αντί να αναμένουν τη συνταξιοδότηση στο 67ο έτος της ηλικίας τους. Για παράδειγμα:
α. Έμπορος, ασφαλισμένος στον ΟΑΕΕ για 20 χρόνια ως σήμερα, συμπλήρωσε την ηλικία των 62 ετών το 2025. Είχε, πριν την ασφάλισή του στον ΟΑΕΕ, στο ΙΚΑ συνολικά 30 ένσημα. Μπορεί να συνταξιοδοτηθεί άμεσα;
Απ. Ο ασφαλισμένος του παραδείγματος συμπλήρωσε το 60ό έτος της ηλικίας του και μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στον ΟΑΕΕ, ο οποίος θα μεταβιβάσει στο ΙΚΑ, και θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη, αφού έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που έθετε το ΙΚΑ για πρόωρη σύνταξη. Σε αντίθετη περίπτωση, θα έπρεπε να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 67 ετών. Η ωφέλειά του είναι 5 έτη. Η μείωση στην Εθνική Σύνταξη θα είναι 130 €.
4. Άνδρες και γυναίκες ασφαλισμένοι για μικρό χρονικό διάστημα στο ΝΑΤ και κατόπιν σε άλλον ασφαλιστικό φορέα για συνταξιοδότηση με πλήρη σύνταξη
Οι άνδρες και οι γυναίκες ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας μπορούν να κερδίσουν ως 10 χρόνια, συνταξιουδοτούμενοι με πλήρη σύνταξη με τη σχετική διάταξη του ΝΑΤ, που είναι εξαιρετικά ευνοϊκή. Αρκούν μερικές ημέρες ασφάλισης στο ΝΑΤ και υπάρχει δυνατότητα άμεσης συνταξιοδότησης, αντί να περιμένουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
