Η Σαουδική Αραβία δέχτηκε ένα ισχυρό πλήγμα στα φιλόδοξα σχέδιά της για τον μετασχηματισμό της οικονομίας της.
Το Δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο (PIF), ο οικονομικός βραχίονας του βασιλείου και ένα από τα μεγαλύτερα κρατικά επενδυτικά ταμεία στον κόσμο, ανακοίνωσε απομείωση ύψους 8 δισ. δολαρίων στα εμβληματικά του έργα – τα περίφημα «μεγαπρότζεκτ».
Στην καρδιά αυτών των έργων βρίσκεται το Neom, η φουτουριστική πολιτεία που σχεδιάζεται να χτιστεί από το μηδέν στη δυτική Σαουδική Αραβία, με την υπόσχεση να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ζουν και εργάζονται οι άνθρωποι. Ένα σχέδιο-σύμβολο του οράματος «Vision2030» του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, που φιλοδοξεί να απεξαρτήσει τη χώρα από το πετρέλαιο και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και καινοτόμες βιομηχανίες. Ωστόσο, οι δυσκολίες ήρθαν πιο γρήγορα απ’ όσο πολλοί περίμεναν.
Οι χαμηλότερες διεθνείς τιμές πετρελαίου και το αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα πίεσαν τα οικονομικά περιθώρια της χώρας. Η αξία των επενδύσεων στα «μεγαπρότζεκτ» μειώθηκε κατά 12,4%, φτάνοντας τα 56,2 δισ. δολάρια. Από το 8% του χαρτοφυλακίου που κατείχαν πέρυσι, η συμμετοχή τους έπεσε στο 6%. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν η τιμή του βαρελιού συνεχίσει να κινείται κάτω από τα επίπεδα ισορροπίας του προϋπολογισμού, οι περικοπές ίσως γίνουν ακόμη πιο βαθιές.
Παρά τη ζημιά αυτή, το PIF εξακολουθεί να μεγαλώνει σε συνολικό μέγεθος. Τα περιουσιακά στοιχεία που διαχειρίζεται αυξήθηκαν κατά 19% σε σχέση με το 2023, αγγίζοντας τα 913 δισ. δολάρια – χάρη, σε μεγάλο βαθμό, στη μεταφορά πρόσθετων μετοχών της πετρελαϊκής γιγάντας Aramco στο ταμείο. Η στρατηγική επενδύσεων φαίνεται να αλλάζει, με τις διεθνείς συμμετοχές να μειώνονται από 20% σε 17%, και την έμφαση να στρέφεται στα εγχώρια έργα.
Το PIF δεν περιορίζεται μόνο στις υποδομές. Διαθέτει μετοχές σε κολοσσούς όπως η Uber και η Tesla, ενώ έχει βάλει το στίγμα του στον παγκόσμιο αθλητισμό μέσω της LIV Golf και της αγγλικής Newcastle United. Για να ενισχύσει τη ρευστότητά του, το 2024 άντλησε σχεδόν 17 δισ. δολάρια από δημόσιο και ιδιωτικό δανεισμό. Παράλληλα, αναλυτές προβλέπουν ότι, στο άμεσο μέλλον, θα κατευθύνει περισσότερους πόρους σε τομείς υψηλής ανάπτυξης, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
