Το νέο σχέδιο νόμου για τα ιδρύματα που προωθεί η κυβέρνηση φέρνει τα πάνω – κάτω σε ένα πολυετές θεσμικό πλαίσιο. Οι εγκρίσεις για προϋπολογισμούς, μισθώσεις και πωλήσεις ακινήτων καταργούνται, ενώ θεσπίζονται αυστηροί κανόνες διαφάνειας, όπως η δημοσίευση οικονομικών καταστάσεων και η χρήση δημόσιων πλατφορμών για συναλλαγές. Παράλληλα, εισάγεται πλαίσιο εξυγίανσης για προβληματικά ιδρύματα, ενώ ενισχύεται η εποπτεία ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση της βούλησης των διαθέτων.
Το Dnews.gr «χαρτογράφησε» τις βασικές αλλαγές και τις παρουσιάζει σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων:
Ποιες είναι οι βασικές αλλαγές που φέρνει η κυβέρνηση στη λειτουργία των ιδρυμάτων;
Το νέο σχέδιο νόμου καταργεί τις υπερβολικές γραφειοκρατικές διαδικασίες και δίνει μεγαλύτερη αυτονομία στα ιδρύματα. Παράλληλα, εισάγει αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας, νέα μέτρα εποπτείας και ένα πλαίσιο εξυγίανσης για ιδρύματα με οικονομικά προβλήματα.
Ποιες γραφειοκρατικές διαδικασίες καταργούνται;
Δεν θα απαιτείται πλέον έγκριση από την εποπτεύουσα αρχή για την κατάρτιση και αναμόρφωση του προϋπολογισμού, για διαδικασίες που προσομοιάζουν με δημόσιες συμβάσεις, καθώς και για την πώληση ή μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων.
Τι αλλάζει ως προς τη διαφάνεια στη διαχείριση των ιδρυμάτων;
Όλα τα ιδρύματα, ανεξαρτήτως μεγέθους, θα πρέπει να δημοσιεύουν ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις ετησίως. Επίσης, οι πωλήσεις ακινήτων και οι μισθώσεις θα πραγματοποιούνται μέσω δημόσιας προκήρυξης, με τις προσφορές να κατατίθενται σε δημόσια πλατφόρμα. Επιπλέον, οι συναλλαγές των ιδρυμάτων θα καταγράφονται στο Εθνικό Μητρώο Ευεργετών και Δωρητών, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και δυνατότητα ελέγχου.
Πώς θα αντιμετωπίζονται τα ιδρύματα που δεν αξιοποιούν σωστά την περιουσία τους;
Η εποπτεύουσα αρχή θα έχει τη δυνατότητα να αντικαθιστά τη διοίκηση ενός ιδρύματος εάν διαπιστωθεί ότι δεν διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα περιουσιακά του στοιχεία ή αν δρα αντίθετα με τη βούληση του διαθέτη.
Τι σημαίνει η διάκριση μεταξύ ενεργών και αδρανών ιδρυμάτων;
Ενεργά θεωρούνται τα ιδρύματα που δημοσιεύουν οικονομικές καταστάσεις και τηρούν τις προϋποθέσεις του νόμου. Αντίθετα, αδρανή χαρακτηρίζονται όσα δεν δημοσιεύουν οικονομικές καταστάσεις για τρία συνεχόμενα χρόνια. Τα φορολογικά κίνητρα θα ισχύουν μόνο για τα ενεργά ιδρύματα, ώστε να ενθαρρυνθεί η διαφάνεια και η ορθή διαχείριση.
Πώς θα βοηθηθούν τα ιδρύματα που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα;
Δημιουργείται νέο πλαίσιο εξυγίανσης, το οποίο επιτρέπει στα ιδρύματα να ρυθμίζουν φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, να εξοφλούν χρέη προς Οργανισμούς Κοινής Ωφέλειας και, μετά από άδεια Δικαστηρίου, να προχωρούν σε εκχώρηση εσόδων, λήψη δανείου με υποθήκη ή πώληση περιουσιακών στοιχείων. Σε περίπτωση μόνιμης αδυναμίας πληρωμών, μπορεί να καταρτιστεί σύμφωνο εξυγίανσης, το οποίο θα ρυθμίζει το σύνολο των οφειλών.
Θα μπορούν τα ιδρύματα να συνεργάζονται με το Δημόσιο;
Ναι, το νέο πλαίσιο επιτρέπει συνεργασίες μεταξύ του Δημοσίου και ιδρυμάτων για την προώθηση κοινωφελών σκοπών. Μάλιστα, δίνεται η δυνατότητα στα ιδρύματα να διαθέτουν ακίνητα για τη στήριξη της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής, μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων με το Δημόσιο, διάρκειας τουλάχιστον 12 ετών.
