Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να εξαλειφθούν οι πλασματικές προσφορές και οι παραπλανητικές μειώσεις τιμών που συχνά παραπλανούν τους καταναλωτές.
Η εφαρμογή του κώδικα ξεκίνησε τυπικά από χθες, ωστόσο οι πραγματικοί έλεγχοι θα αρχίσουν στις 17 Μαρτίου, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης θα προχωρήσουν σε επιτόπιες επιθεωρήσεις. Η παραβίαση των νέων διατάξεων θα επιφέρει πρόστιμα που ξεκινούν από 5.000 ευρώ και μπορεί να φτάσουν έως 1,5 εκατ. ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο μπορεί να αγγίξει τα 3 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, για παραβάσεις που οδηγούν σε πρόστιμα άνω των 50.000 ευρώ, το υπουργείο θα δημοσιοποιεί το όνομα της επιχείρησης που παρανομεί.
Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι ο κανόνας των 30 ημερών, ο οποίος ορίζει ότι κάθε έκπτωση ή προσφορά πρέπει να βασίζεται στη χαμηλότερη τιμή του προϊόντος κατά τις τελευταίες 30 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εμφανίζουν διογκωμένες τιμές αναφοράς για να δημιουργούν την εντύπωση μεγαλύτερης έκπτωσης. Ο κανόνας αυτός στοχεύει να εξαλείψει πρακτικές όπως η χρήση «προτεινόμενων λιανικών τιμών» ή άλλων τεχνασμάτων που έχουν παρατηρηθεί ιδιαίτερα στον χώρο των ηλεκτρονικών και των σούπερ μάρκετ.
Από τον κώδικα εξαιρούνται τα ευαλλοίωτα προϊόντα, κυρίως όσα έχουν διάρκεια ζωής μικρότερη των 30 ημερών, ωστόσο η χρήση παραπλανητικών εκπτώσεων σε αυτά θα διώκεται με βάση τη γενική νομοθεσία για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Παράλληλα, το υπουργείο καλεί τους καταναλωτές να καταγγέλλουν περιπτώσεις παραπλάνησης μέσω της πλατφόρμας kataggelies.mindev.gov.gr.
Αν και ο κώδικας δεν περιλαμβάνει απόλυτες απαγορεύσεις για προωθητικές ενέργειες όπως οι προσφορές «1+1 δώρο» ή τα stickers με προσωρινές εκπτώσεις, προβλέπει ότι η κατάχρηση αυτών των μεθόδων, εφόσον χρησιμοποιούνται διαρκώς και όχι ως περιορισμένης διάρκειας προωθητικές ενέργειες, θα συνιστά παράβαση του κανόνα των 30 ημερών και θα τιμωρείται.
Μεταξύ των παραπλανητικών πρακτικών που στοχεύει να καταπολεμήσει ο νέος κώδικας είναι η συνεχής διάθεση προϊόντων με «δωρεάν» επιπλέον ποσότητα, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη μεμονωμένη επιλογή του προϊόντος στην ίδια τιμή, καθώς και η τεχνητή αύξηση των αρχικών τιμών πριν από μια έκπτωση ώστε να φαίνεται μεγαλύτερη η μείωση.
Παραδείγματα
Ένα κατάστημα πωλεί ένα απορρυπαντικό στα 10 ευρώ. Πριν από μια εκπτωτική περίοδο, ανεβάζει την τιμή του στα 15 ευρώ και στη συνέχεια ανακοινώνει έκπτωση «-30%», μειώνοντάς το στα 10,50 ευρώ. Στην πραγματικότητα, η τιμή είναι σχεδόν ίδια με την αρχική, και η έκπτωση είναι πλασματική.
Ένα σαμπουάν πωλείται όλο τον χρόνο μόνο σε συσκευασία «1+1 Δώρο» χωρίς να υπάρχει διαθέσιμη μονή συσκευασία. Στην ουσία, η προσφορά δεν είναι πραγματική έκπτωση, αλλά η καθιερωμένη τιμή του προϊόντος.
Ένα αφρόλουτρο πωλείται αρχικά στα 6 ευρώ. Σε περίοδο εκπτώσεων, μειώνεται στα 3 ευρώ και διαφημίζεται ως «-50%». Αμέσως μετά τη λήξη των εκπτώσεων, η επιχείρηση το ανεβάζει στα 7 ευρώ και στην επόμενη προσφορά διαφημίζει «Από 7 ευρώ, τώρα 3,5 ευρώ», δίνοντας ψευδή εντύπωση μεγαλύτερης έκπτωσης.
Ένα τυρί πωλείται όλο τον χρόνο με αυτοκόλλητο έκπτωσης «-10%». Ωστόσο, η τιμή του δεν αλλάζει ποτέ πραγματικά, και η επιχείρηση απλώς τοποθετεί διαρκώς την «προσωρινή» σήμανση για να παραπλανήσει τους καταναλωτές.
Ένα σετ καλλυντικών πωλείται στην αγορά στα 20 ευρώ, αλλά το κατάστημα το εμφανίζει με αρχική τιμή 40 ευρώ, αναφέροντας «προτεινόμενη λιανική τιμή» και διαφημίζοντας έκπτωση «-50%, τώρα 20 ευρώ». Στην πραγματικότητα, η προτεινόμενη λιανική τιμή δεν χρησιμοποιείται στην αγορά και το προϊόν δεν πωλούνταν ποτέ στα 40 ευρώ.
