Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια κρίσιμη ενεργειακή εξίσωση: την ισορροπία μεταξύ της επιδίωξης ενεργειακής αυτονομίας και της προστασίας των καταναλωτών από τις συνέπειες της αυξημένης εξαγωγικής δραστηριότητας. Το 2024 σηματοδότησε μια ιστορική αλλαγή, καθώς η χώρα αναδείχθηκε για πρώτη φορά καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, με τις εξαγωγές να ανέρχονται σε 307 GWh.
Η μετατροπή του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδας από εισαγωγικό σε εξαγωγικό αποτελεί πλέον εθνικό στόχο, στενά συνδεδεμένο με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και την ενίσχυση των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Ωστόσο, τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ καταδεικνύουν ότι η αύξηση των εξαγωγών οδήγησε σε ανατιμήσεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η αυξημένη ζήτηση από γειτονικές χώρες προκάλεσε αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η μετάβαση της Ελλάδας σε εξαγωγικό ηλεκτρικό σύστημα συνοδεύτηκε από αύξηση της παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο κατά 35,9%, έναντι αύξησης της παραγωγής από ΑΠΕ κατά 19,8%. Την ίδια στιγμή, η λιγνιτική παραγωγή υποχώρησε κατά 28,3%, ενώ η παραγωγή των υδροηλεκτρικών μειώθηκε κατά 14%.
Ο ΑΔΜΗΕ επιβεβαιώνει ότι οι εξαγωγές επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα τις εγχώριες τιμές. Ωστόσο, ο διευθύνων σύμβουλός του, Μάνος Μανουσάκης, επισημαίνει πως η λύση δεν βρίσκεται στον περιορισμό των εξαγωγών, αλλά στην ενίσχυση των διασυνδέσεων και στην ταχύτερη υλοποίηση επενδύσεων που θα εξασφαλίσουν την ενεργειακή επάρκεια της χώρας.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα σχετικά με τη διαχείριση των ΑΠΕ, τις διεθνείς διασυνδέσεις και τη συνολική στρατηγική της ελληνικής αγοράς ενέργειας θα είναι κρίσιμες.
