Αντίστροφα μετράει ο χρόνος για την ενεργοποίηση του νέου πιλοτικού επιδόματος ανεργίας σε 15.000 ωφελούμενους. Σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews η Κοινή Υπουργική Απόφαση βρίσκεται σε τελικό στάδιο και η αρμόδια υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως αναμένεται να δώσει το «πράσινο φως» για την επιλογή των δικαιούχων. Η καθυστέρηση που έχει προκύψει τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με τους αρμόδιους, οφείλεται στην τήρηση όλων των προϋποθέσεων που απαιτούνται, καθώς οι πόροι 100 εκατ. Ευρώ για την αναμόρφωση του επιδόματος ανεργίας προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η επιλογή των ανέργων θα γίνει τυχαία μέσω ειδικού ψηφιακού αλγόριθμου και η συμμετοχή θα είναι υποχρεωτική για όσους επιλεγούν. Θα αφορά μόνο νέους ανέργους, δηλαδή μόνο όσους χάσουν την εργασία τους μετά την ενεργοποίηση του νέου επιδόματος. Στο πιλοτικό πρόγραμμα θα ενταχθούν μόνο άτομα που θα λαμβάνουν επίδομα με χρηματική αξία μεγαλύτερη από εκείνη που θα τους αναλογούσε βάσει του ισχύοντος καθεστώτος.
Τα κριτήρια επιλεξιμότητας των δυνητικά ωφελούμενων θα είναι παρόμοιου τύπου με τα ισχύοντα και θα υπολογίζονται με βάση την ύπαρξη καταγγελίας σύμβασης εργασίας ή λήξης σύμβασης ορισμένου χρόνου καθώς και με το χρόνο πρότερης απασχόλησης.
Ο εκάστοτε δυνητικά άνεργος που θα επιλεγεί μέσω του αλγόριθμου μπορεί να επιδοτηθεί από 7 έως και 24 συναπτούς μήνες σε αντίθεση με τα έως σήμερα ισχύοντα που το ανώτατο όριο επιδότησης είναι οι 12 μήνες και το ποσό που θα λάβει θα είναι αυξημένο σε σχέση με το ποσό που παίρνει μέχρι σήμερα, καθώς θα είναι σε συνάρτηση με τα έτη απασχόλησης του και το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών που έχει καταβάλει. Η πλήρης εφαρμογή του νέου επιδόματος για το σύνολο των ανέργων τοποθετείται εντός του 2025.
Διαμόρφωση επιδόματος
Το νέο επίδομα θα αποτελείται από δυο μέρη- σταθερό και μεταβλητό (ανταποδοτικό). Το ύψος του επιδόματος θα είναι κλιμακωτό και σε συνάρτηση με τα έτη ασφάλισης – απασχόλησης, το ύψος του μισθού και μπορεί να φτάσει και τα 1.200 ευρώ για ανέργους που βρίσκονταν στην αγορά εργασίας για περισσότερα από 4 χρόνια, αντίθετα όσοι έχουν λιγότερα θα λαμβάνουν το χαμηλότερο ποσό των 509 ευρώ.
Επίσης το συνολικό ετήσιο ποσό του επιδόματος ανεργίας – όπως προκύπτει από τον κατώτατο μισθό – δεν θα αυξηθεί αλλά θα καταβάλλεται εμπροσθοβαρώς. Δηλαδή μεγαλύτερο επίδομα τους πρώτους μήνες και μικρότερο στη συνέχεια. Ένα πιθανό σενάριο θέλει τους πρώτους μήνες ανεργίας, το επίδομα να ανέρχεται στο 70% του κατώτατου μισθού. Σύμφωνα με τον διοικητή της ΔΥΠΑ, η αλλαγή έχει στόχο να εξομαλύνει την μετάβαση στην κατάσταση ανεργίας στους πρώτους μήνες, αλλά και να επενδύσει σε κίνητρα ταχύτερης επανεισόδου στην αγορά εργασίας κατά τους επόμενους μήνες επιδότησης.
Βάσει του σχεδιασμού ακόμη και το σταθερό σκέλος του επιδόματος θα είναι μειωμένο, για όσους εργάζονται με μερική, εκ περιτροπής ή περιστασιακή απασχόληση. Νέα κριτήρια και χρονικοί περιορισμοί στην καταβολή του θα προβλεφθούν σύμφωνα με πληροφορίες και για τους εποχικά εργαζόμενους.
Πιθανό θεωρείται η χρονική διάρκεια καταβολής του επιδόματος, που σήμερα είναι από 5 έως 12 μήνες, να επιμηκυνθεί και να φτάσει έως και 24 μήνες, ανάλογα με τις ημέρες απασχόλησης. Στο νέο αυξημένο επίδομα ανεργίας αναμένεται να συγχωνευτεί το επίδομα των 200 ευρώ που καταβάλλεται για τους μακροχρόνια ανέργους (άνω των 12 μηνών).
Πιο αναλυτικά έρχονται οι παρακάτω αλλαγές στο επίδομα ανεργίας:
- Ένα «σταθερό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν όλοι όσοι έχουν την ελάχιστη προϋπόθεση ένταξης. Το ύψος του θα εξαρτάται από το εκάστοτε νόμιμο κατώτατο μισθό, σήμερα το ποσοστό του επιδόματος ανέρχεται στο 55% του κατώτατου μισθού, 509 ευρώ το μήνα. Το επίδομα μπορεί να φτάνει και το 70% του κατώτατου μισθού το πρώτο τρίμηνο και να βαίνει μειούμενο μέχρι ο άνεργος να συμπληρώσει τους 12 μήνες.
- Ένα «μεταβλητό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν για 12 μήνες κατ’ ανώτατο όριο μόνο όσοι έχουν περισσότερες ασφαλιστικές προϋποθέσεις και άρα θα έχουν συνεισφέρει περισσότερα στο ασφαλιστικό σύστημα σε ένα ευρύτερο χρονικό διάστημα. Ο υπολογισμός του θα συναρτάται με την ασφαλιστική ιστορία και το ύψος των προηγούμενων αποδοχών, ώστε να είναι πιο δίκαιο και ανταποδοτικό.
Η καταβολή του επιδόματος θα συνδυαστεί με την υποχρέωση των ανέργων να ενταχθούν σε πρόγραμμα κατάρτισης ώστε να αποκτήσουν την εξειδίκευση που χρειάζονται για να τοποθετηθούν σε θέση εργασίας. Θα προβλεφθούν επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, επιπλέον επιπρόσθετες παροχές σε συγκεκριμένες ομάδες ανέργων, όπως: δώρα Χριστουγέννων/Πάσχα, προσαυξήσεις ανά προστατευόμενο μέλος, προσαυξήσεις για μονογονεϊκές οικογένειες. Ανάλογο σύστημα εφαρμόζεται και στη Γαλλία και το Βέλγιο, όπου όμως η επιδότηση διαρκεί τουλάχιστον 18 μήνες, που μπορούν να φτάσουν τους 27 αν ο άνεργος είναι άνω των 55 ετών.
