Η λειτουργία της αγοράς σύμφωνα με το ευρωπαϊκό target model έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο όπου η προσφορά ηλεκτρικής ισχύος σε ώρες αιχμής παραμένει περιορισμένη, κυρίως τις νυχτερινές ώρες. Αυτό το στενό περιθώριο διαθέσιμης ισχύος μειώνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις μεταξύ των παραγωγών, οδηγώντας σε αυξήσεις των τιμών, ιδιαίτερα όταν η ζήτηση παραμένει αυξημένη.
Παρότι οι τιμές χονδρικής παρουσίασαν μια πτωτική τάση τον Σεπτέμβριο και αναμένεται περαιτέρω μείωση τον Οκτώβριο λόγω μειωμένης ζήτησης, το βασικό πρόβλημα δεν έχει λυθεί. Το μικρό περιθώριο ισχύος συνεχίζει να επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τη βιομηχανία, διατηρώντας τις τιμές σε επίπεδα υψηλότερα από το πραγματικό κόστος παραγωγής. Η ολοένα και αυξανόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία ενισχύεται από την ανάπτυξη του ΑΕΠ και την εξηλεκτρισμό της οικονομίας, εντείνει τις πιέσεις στη ζήτηση, ειδικά κατά τις βραδινές ώρες.
Περαιτέρω, η αδυναμία του ελληνικού ενεργειακού συστήματος να εξασφαλίσει επαρκείς διασυνδέσεις με τις κεντρικές ευρωπαϊκές αγορές, σε συνδυασμό με τον ελλιπή σχεδιασμό του διασυνδεδεμένου συστήματος, δυσχεραίνει την επίλυση του προβλήματος.
Αυτές οι δομικές ανεπάρκειες αυξάνουν τον κίνδυνο διακοπών στην ηλεκτροδότηση σε περιόδους αιχμής και διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Το γεγονός ότι οι απαραίτητες παρεμβάσεις καθυστερούν, διαιωνίζει την αβεβαιότητα και προσθέτει ένα επιπλέον βάρος τόσο για τους καταναλωτές όσο και για την οικονομική σταθερότητα του ενεργειακού κλάδου.
Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα των υψηλών οριακών τιμών στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, απαιτούνται μια σειρά από στρατηγικές παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος. Οι βασικοί άξονες αυτών των παρεμβάσεων είναι:
- Το υπάρχον μοντέλο της αγοράς ηλεκτρισμού χρειάζεται αναθεώρηση ώστε να λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς. Θα μπορούσαν να εισαχθούν μηχανισμοί που να ενισχύουν τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό, ιδίως στις ώρες που παρατηρείται χαμηλή προσφορά και υψηλή ζήτηση.
- Χρειάζεται μια στρατηγική για τη βελτίωση της ευστάθειας του συστήματος με εφεδρείες μονάδων παραγωγής, ιδίως εκείνων που μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση κατά τις ώρες αιχμής.
- Είναι απαραίτητος ένας συνολικός σχεδιασμός που θα λαμβάνει υπόψη τις προβλέψεις ζήτησης και θα συντονίζει την αύξηση της προσφοράς με τις νέες τεχνολογίες, την αποθήκευση και τις διασυνδέσεις.
- Απαιτείται βελτίωση των διασυνδέσεων με τις αγορές ηλεκτρισμού της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης που θα ενισχύσει την ανταλλαγή ενέργειας, αυξάνοντας την προσφορά και μειώνοντας την εξάρτηση από περιορισμένες τοπικές πηγές ενέργειας, ειδικά τις ώρες αιχμής.
- Απαιτείται η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης, όπως μπαταρίες μεγάλης κλίμακας και αντλησιοταμιευτικά έργα, θα επιτρέψει την αποθήκευση ενέργειας κατά τη διάρκεια ωρών χαμηλής ζήτησης και τη διοχέτευσή της κατά τις ώρες αιχμής.
