Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στο πλαίσιο της προσπάθειας που καταβάλει για την παροχή ορθής και έγκαιρης ενημέρωσης στους οικονομικούς φορείς και στους συναλλασσόμενους γενικότερα, σε θέματα αρμοδιότητας των υπηρεσιών της, επανέκδωσε το «Εγχειρίδιο Ενημέρωσης αγροτών του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ», στην ύλη του οποίου έχουν ενσωματωθεί οι μεταβολές της νομοθεσίας.
Στην επικαιροποιημένη έκδοση του εγχειριδίου καταγράφονται, με συνοπτικό και κατανοητό τρόπο, όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι, σε θέματα, όπως πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος, άσκηση του δικαιώματος έκπτωσης των αγροτών του ειδικού καθεστώτος, μετατάξεις αγροτών, διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος, καθώς και ειδικότερα θέματα.
Οι αγρότες είναι καταρχήν υποκείμενοι στο ΦΠΑ, γιατί συγκεντρώνουν τα εννοιολογικά γνωρίσματα των υποκειμένων στο φόρο, ασκούν δηλαδή οικονομική δραστηριότητα με τρόπο ανεξάρτητο και προβαίνουν σε παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών από επαχθή αιτία. Συνεπώς, οι αγρότες έπρεπε να έχουν τις υποχρεώσεις, αλλά και τα δικαιώματα που έχουν τα άλλα πρόσωπα, τα οποία υπάγονται στο σύστημα ΦΠΑ.
Κανονικά δηλαδή οι αγρότες έπρεπε να τηρούν λογιστικά αρχεία (βιβλία), να εκδίδουν τιμολόγια για τις πωλήσεις των αγροτικών τους προϊόντων ή για τις αγροτικές υπηρεσίες που παρέχουν σε άλλους, να υποβάλλουν τις προβλεπόμενες δηλώσεις και να αποδίδουν τον ΦΠΑ που αναλογεί για τις παραδόσεις αγροτικών προϊόντων και τις παροχές αγροτικών υπηρεσιών που πραγματοποιούν. Ωστόσο, η εφαρμογή του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ στους αγρότες με περιορισμένο εύρος αγροτικής δραστηριότητας θα δημιουργούσε δυσανάλογα προβλήματα διοικητικής και οργανωτικής φύσης (όπως ενδεικτικά λογιστική παρακολούθηση και οργάνωση της επιχείρησης).
Για τον λόγο αυτό προβλέφθηκε το «ειδικό καθεστώς αγροτών», το οποίο αποτελεί μεταφορά των άρθρων 295-305 της Οδηγίας ΦΠΑ 2006/112/ΕΚ στο εσωτερικό δίκαιο της χώρας μας.
Το ειδικό καθεστώς αγροτών, είναι προαιρετικό καθεστώς, το οποίο θεσπίστηκε με το άρθρο 41 του Κώδικα Φ.Π.Α., όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του από 1.1.2017 με τις διατάξεις του άρθρου 47 του ν. 4410/2016 και το οποίο απαλλάσσει τους αγρότες που εντάσσονται σε αυτό από τις υποχρεώσεις που έχουν όσοι υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, δηλαδή από τις υποχρεώσεις τήρησης λογιστικών αρχείων (βιβλίων), έκδοσης στοιχείων και υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ.
Παράλληλα, για τον ΦΠΑ των εισροών τους, που προορίζονται για την αγροτική τους εκμετάλλευση (σπόροι, λιπάσματα, μηχανήματα κ.ά.) προβλέπεται επιστροφή του ΦΠΑ με ειδικό τρόπο. Δηλαδή, η επιστροφή δεν γίνεται με βάση τις πραγματικές αγορές που πραγματοποίησε ο αγρότης ή τις πραγματικές υπηρεσίες που έλαβε, αλλά γίνεται με την εφαρμογή κατ’ αποκοπή συντελεστή επιστροφής επί των παραδόσεων αγροτικών προϊόντων παραγωγής του και παροχών αγροτικών υπηρεσιών του, τα οποία προκύπτουν από σχετικά παραστατικά.
Για να λάβει την επιστροφή ο αγρότης, κατά τα προαναφερθέντα, υποβάλλει, εφόσον το επιθυμεί, το έντυπο «ΦΠΑ 304 Δήλωση - Αίτηση και Αναλυτική Κατάσταση Δικαιολογητικών για την επιστροφή του ΦΠΑ στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 41 του Κώδικα ΦΠΑ». Ο κατ’ αποκοπή συντελεστής επιστροφής ΦΠΑ που ισχύει για αιτήσεις επιστροφής που υποβάλλονται από 1.1.2013 είναι 6%.
