Μέτρα για την καταπολέμηση του προβλήματος των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές στην Ευρώπη λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με νέα οδηγία που προωθεί.
Με το νέο πλαίσιο η πληρωμή επιταγών θα γίνεται εντός 30 ημερών και θα πάψουν να καταγράφονται περιπτώσεις πληρωμής επιταγών μετά από έξι ή και περισσότερους μήνες.
Όσο ελαστικότερη δε είναι η χρονική υποχρέωση πληρωμής της επιταγής, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να μην εξυπηρετηθεί. Σύμφωνα με το Σύστημα Αθέτησης Υποχρεώσεων της «Τειρεσίας», τον Ιανουάριο 2024 οι ακάλυπτες επιταγές στην Ελλάδα ανήλθαν σε αξία στα 7,2 εκατ. ευρώ, από 5,4 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2023, από 11,8 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο 2022, από 3,6 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2021 και 15,6 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2020. Συνολικά οι ακάλυπτες επιταγές που σφραγίσθηκαν τον Ιανουάριο 2024 ανήλθαν σε 464 τεμάχια, από 332 τεμάχια τον Ιανουάριο 2023, από 653 τεμάχια τον Ιανουάριο του 2022, από 363 τεμάχια τον Ιανουάριο του 2021 και 843 τεμάχια τον Ιανουάριο του 2020.
Πρέπει να σημειωθεί πως σήμερα η ισχύουσα κοινοτική οδηγία που θεσπίσθηκε το 2015 προβλέπει προθεσμία πληρωμής 30 ημερών για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων. Ωστόσο, αυτή η προθεσμία μπορεί να παραταθεί σε 60 ή περισσότερες ημέρες «εφόσον η παράταση αυτή δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική για τον πιστωτή». Στην πράξη, η απουσία πραγματικής μέγιστης προθεσμίας πληρωμής και η ασάφεια του όρου «κατάφωρα καταχρηστική» που χρησιμοποιείται στην οδηγία έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση στην οποία επιβάλλονται συχνά προθεσμίες πληρωμής 120 ημερών και μεγαλύτερες στους μικρότερους πιστωτές.
Η νέα πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξορθολογίζει πλέον τις ισχύουσες διατάξεις και εισάγει ενιαία μέγιστη προθεσμία πληρωμής 30 ημερών για όλες τις εμπορικές συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών μεταξύ επιχειρήσεων και των συναλλαγών μεταξύ δημόσιων αρχών και επιχειρήσεων. Η προθεσμία αυτή θα είναι η ίδια σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η συμβατική ελευθερία διατηρείται, δεδομένου ότι τα μέρη μπορούν να διαπραγματεύονται οποιαδήποτε προθεσμία πληρωμής εφόσον δεν υπερβαίνει τις 30 ημέρες. Η πρόταση δεν επηρεάζει τις συντομότερες προθεσμίες πληρωμής που προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου.
Ο νέος κανονισμός αποσκοπεί στην καλύτερη προστασία των πιστωτών από τους οφειλέτες τους. Ως εκ τούτου, οι νέοι κανόνες προτείνουν την αυτόματη και υποχρεωτική καταβολή τόκων μέχρι την εξόφληση της οφειλής. Σε αντίθεση με την ισχύουσα οδηγία, σύμφωνα με τη νέα πρόταση, ο πιστωτής δεν μπορεί να παραιτηθεί από το δικαίωμά του να απαιτήσει τόκο υπερημερίας. Κάθε αντίθετη συμβατική διάταξη ή πρακτική θα ήταν αθέμιτη και, ως εκ τούτου, άκυρη.
Επομένως, ο δανειστής απαλλάσσεται από το βάρος της απαίτησης καταβολής τόκων, καταβολή η οποία καθίσταται αυτομάτως υποχρεωτική για τον οφειλέτη όταν πληρώνει με καθυστέρηση. Να σημειωθεί τέλος πως το προβλεπόμενο επιτόκιο υπερημερίας που εισάγει η νέα οδηγία είναι κατά + 8% υψηλότερο από τα επιτόκια αναφοράς της ΕΚΤ.
