Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 50 μονάδες βάσης και, σύμφωνα με τη σημαντική αναθεώρηση προς τα πάνω των προοπτικών για τον πληθωρισμό, αναμένει ότι θα τα αυξήσει περαιτέρω, σημειώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε ανακοίνωσή της. Σημειώνεται ότι σε αύξηση των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης προχώρησαν τόσο η Fed και όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας. Τα επιτόκια του ευρώ διαμορφώνονται πλέον στο 2,5% από 2%.
Παράλληλα, η ΕΚΤ ξεκινά τη συρρίκνωση του APP. Όπως ανακοίνωσε, από τις αρχές του Μαρτίου του 2023, το χαρτοφυλάκιο του προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme – APP) θα μειωθεί με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν θα επανεπενδύει όλα τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους. Η μείωση θα διαμορφωθεί σε 15 δισ. ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο μέχρι το τέλος του β΄ τριμήνου του 2023 και στη συνέχεια ο ρυθμός της θα καθορίζεται με την πάροδο του χρόνου.
Επίσης, η ΕΚΤ αποφάσισε σήμερα να περιορίσει από τον ερχόμενο Μάρτιο τις αγορές ομολόγων αντικαθιστώντας εκείνα τα ομόλογα που έχει στο χαρτοφυλάκιο της και λήγουν. Υπενθυμίζεται ότι μέσω των διαφόρων προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης που έχει εφαρμόσει τα τελευταία χρόνια η ΕΚΤ, αλλά και του προγράμματος πανδημίας (το γνωστό ΡΕΡΡ) στο οποίοι συμμετείχαν και τα ελληνικά ομόλογα, έχει συγκεντρώσει στο χαρτοφυλάκιο της ομόλογα ονομαστικής αξίας περίπου 5 τρισ. ευρώ. Από αυτά αναλυτές υπολογίζουν ότι του χρόνου θα λήξουν περί τα 200 εκατ. ευρώ. Η απόφαση αυτή αναμένεται να οδηγήσει στον περιορισμό της ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Πρόκειται για την τέταρτη διαδοχική αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Στη διάρκεια των τελευταίων τριών μηνών η ΕΚΤ έχει προχωρήσει στην αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων (από τις τράπεζες) στο 1,5% από το -0,5% που ήταν πριν, ενώ το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης είχε φθάσει στο 2% από 0%. Πλέον, μετά την αύξηση το επιτόκιο καταθέσεων διαμορφώνεται στο 2% και της κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,5%. Παράλληλα, έχει προχωρήσει σταδιακά στην «απόσυρση» των μέτρων που είχε υιοθετήσει στο πλαίσιο της ποσοτικής χαλάρωσης, σε μία προσπάθεια να αναχαιτίσει την αλματώδη αύξηση του πληθωρισμού.
Μικρή επιβράδυνση
Η σημερινή αύξηση του επιτοκίου κατά 0,5%, η οποία συνιστά μία μικρή επιβράδυνση στο ρυθμό ανόδου τους, οφείλεται σύμφωνα με όλους τους αναλυτές, στα πρώτα θετικά σημάδια που εμφανίζονται στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Υπενθυμίζεται ότι οι δύο προηγούμενες αυξήσεις των επιτοκίων ήταν της τάξεως του 0,75%. Όπως ανακοίνωσε η ΕΚΤ σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις ο πληθωρισμός θα φθάσει φέτος το 8,4% για να υποχωρήσει στο 6,3% το 2023 και στο 3,4% το 2024, από 2,3% που προέβλεπε τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ο πληθωρισμός προβλέπεται πλέον να υποχωρήσει στο 2,3% το 2025!
Πιο συγκεκριμένα, το Διοικητικό Συμβούλιο κρίνει ότι τα επιτόκια θα πρέπει ακόμη να αυξηθούν σημαντικά με σταθερό ρυθμό προκειμένου να διαμορφωθούν σε επίπεδα που είναι επαρκώς περιοριστικά για να διασφαλιστεί η έγκαιρη επαναφορά του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Η διατήρηση των επιτοκίων σε περιοριστικά επίπεδα θα μειώσει με την πάροδο του χρόνου τον πληθωρισμό περιορίζοντας τη ζήτηση και θα αποτρέψει επίσης τον κίνδυνο επίμονης μετατόπισης προς τα πάνω των προσδοκιών για τον πληθωρισμό. Οι μελλοντικές αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια πολιτικής θα εξακολουθούν να εξαρτώνται από τα στοιχεία και να ακολουθούν μια προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση.
Τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ είναι το πρωταρχικό εργαλείο που διαθέτει το Διοικητικό Συμβούλιο για τον καθορισμό της κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Το Διοικητικό Συμβούλιο συζήτησε επίσης σήμερα αρχές για την εξομάλυνση των διακρατούμενων από το Ευρωσύστημα τίτλων για σκοπούς νομισματικής πολιτικής. Από τις αρχές του Μαρτίου 2023 και μετά, το χαρτοφυλάκιο του προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme – APP) θα μειωθεί με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν θα επανεπενδύει όλα τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους. Η μείωση θα διαμορφωθεί σε 15 δισεκ. ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο μέχρι το τέλος του β΄ τριμήνου του 2023 και στη συνέχεια ο ρυθμός της θα καθορίζεται με την πάροδο του χρόνου.
Κατά τη συνεδρίασή του που θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο, το Διοικητικό Συμβούλιο θα ανακοινώσει τις λεπτομερείς παραμέτρους σχετικά με τη μείωση των τίτλων που διακρατούνται στο πλαίσιο του προγράμματος APP. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα επανεξετάζει τακτικά τον ρυθμό μείωσης του χαρτοφυλακίου του προγράμματος APP για να διασφαλίσει ότι εξακολουθεί να συμβαδίζει με τη συνολική στρατηγική και κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, να διαφυλάξει τη λειτουργία της αγοράς και να διατηρήσει υπό αυστηρό έλεγχο τις βραχυπρόθεσμες συνθήκες της αγοράς χρήματος. Μέχρι το τέλος του 2023, το Διοικητικό Συμβούλιο θα επανεξετάσει επίσης το λειτουργικό πλαίσιο που εφαρμόζει για τον επηρεασμό των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων, που θα παρέχει πληροφορίες σε σχέση με το καταληκτικό σημείο της διαδικασίας εξομάλυνσης του ισολογισμού.
Στο 10% ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα επιτόκια και αναμένει ότι θα τα αυξήσει σημαντικά περαιτέρω, επειδή ο πληθωρισμός εξακολουθεί να είναι υπερβολικά υψηλός και θα παραμείνει, σύμφωνα με τις προβολές, σε επίπεδα πάνω από τον στόχο για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο πληθωρισμός ήταν 10,0% τον Νοέμβριο, ελαφρά χαμηλότερος από το 10,6% που καταγράφηκε τον Οκτώβριο. Η μείωση οφειλόταν κυρίως στον χαμηλότερο πληθωρισμό των τιμών της ενέργειας.
Ο πληθωρισμός των τιμών των ειδών διατροφής και οι υποκείμενες πιέσεις στις τιμές σε ολόκληρη την οικονομία έχουν ενισχυθεί και θα επιμείνουν για κάποιο χρονικό διάστημα. Εν μέσω εξαιρετικής αβεβαιότητας, οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος έχουν αναθεωρήσει σημαντικά προς τα πάνω τις προβολές τους για τον πληθωρισμό. Θεωρούν τώρα ότι ο μέσος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί σε 8,4% το 2022 και στη συνέχεια θα υποχωρήσει σε 6,3% το 2023, καθώς ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί σημαντικά στη διάρκεια του έτους. Στη συνέχεια, ο πληθωρισμός αναμένεται, βάσει των προβολών, να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,4% το 2024 και 2,3% το 2025. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής αναμένεται, βάσει των προβολών, να διαμορφωθεί σε 3,9% κατά μέσο όρο το 2022 και να αυξηθεί σε 4,2% το 2023 και στη συνέχεια να υποχωρήσει σε 2,8% το 2024 και 2,4% το 2025.
Η οικονομία της ζώνης του ευρώ μπορεί να συρρικνωθεί το τρέχον τρίμηνο και το επόμενο τρίμηνο, λόγω της ενεργειακής κρίσης, της υψηλής αβεβαιότητας, της εξασθένησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας και των αυστηρότερων συνθηκών χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, η ύφεση θα είναι σχετικά βραχύβια και ήπια. Ωστόσο, η ανάπτυξη αναμένεται να είναι υποτονική το επόμενο έτος και έχει αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβολές. Πέραν του βραχυπρόθεσμου ορίζοντα, η ανάπτυξη αναμένεται, βάσει των προβολών, να ανακάμψει καθώς οι τρέχοντες αντίξοοι παράγοντες θα εξασθενούν. Συνολικά, σύμφωνα με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, η οικονομία θα αναπτυχθεί πλέον με ρυθμό 3,4% το 2022, 0,5% το 2023, 1,9% το 2024 και 1,8% το 2025.
