Η αιφνίδια απώλεια των επιδομάτων τους έρχεται χωρίς να υπάρχει σημαντική ή ακόμα και καμία αλλαγή στα εισοδήματα τους ή στα περιουσιακά τους στοιχεία. Αιτία είναι η αλλαγή των αντικειμενικών τιμών, καθώς η αύξηση τους σε πολλές περιοχές αύξησε την αξία των ακινήτων με αποτέλεσμα χιλιάδες φορολογούμενοι να μείνουν εκτός των δικαιούχων για μια σειρά απο κοινωνικά επιδόματα.
Το πρόβλημα παρατηρείται πιο έντονα στις περιοχές όπου έχουν γίνει οι μεγαλύτερες αυξήσεις των αντικειμενικών τιμών με αποτέλεσμα να συμπαρασύρουν τα όρια των τεκμηρίων και να επηρεάσουν τον υπολογισμό σε μια σειρά από κοινωνικά επιδόματα.
Η απώλεια των επιδομάτων προκαλείται καθώς η επιλογή των δικαιούχων γίνεται με βάση την αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας που έχουν στην ιδιοκτησία τους. Για χιλιάδες ωστόσο ιδιοκτήτες ακινήτων, οι αλλαγές στις αντικειμενικές τιμές άλλαξε την περιουσιακή τους εικόνα, οδηγώντας τους εκτός των επιδομάτων, χωρίς στην πραγματικότητα να έχει αλλάξει κάτι στα εισοδήματα τους.
Το πρόβλημα έχει πάρει διαστάσεις με αποτέλεσμα μετά από πάρα πολλές αναφορές που έχουν γίνει στο υπουργειο Οικονομικών από δικαιούχους, οι αρμοδιες υπηρεσιες αναζητούν λύση προκειμένου να διορθωθεί η αδικία. Ωστόσο, δεν μοιάζει καθόλου εύκολο να βρεθεί τρόπος προκειμένου να μην αδικηθούν οι δικαιούχοι.
Τα επιδόματα
Ο κατάλογος των επιδομάτων που μπαίνουν σε κίνδυνο είναι το επίδομα τέκνων, το επίδομα στέγασης, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα θέρμανσης, το κοινωνικό τιμολόγιο της ΔΕΗ κ.α. Για τη χορήγηση των επιδομάτων λαμβάνεται υπόψη η φορολογητέα - αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας η οποία δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από τα όρια που έχουν τεθεί ανάλογα με την οικογενειακή κατάστασή.
Συγκεκριμένα στη διακεκαυμένη ζώνη των επιδομάτων που κινδυνεύουν να χαθούν εξαιτίας της αύξηση των αντικειμενικών τιμών θα μπούν:
- Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, για το οποίο λαμβάνεται υπόψη η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει στο σύνολο της τα 90.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και έως 150.000 ευρώ.
- Το στεγαστικό επίδομα, για το οποίο η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού θα πρέπει να μην υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος, με ανώτατο όριο τα 180.000 ευρώ.
- Το κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο της ΔΕΗ, για το οποίο η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας του δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ, για οικογένειες ή άλλα πολυπρόσωπα νοικοκυριά το όριο των 120.000 ευρώ προσαυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος και έως ανώτατο όριο τα 180.000 ευρώ.
Τεκμήρια: Η επιστροφή των τεκμηρίων μετά την αναστολή που είχε τεθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας προκαλεί πονοκέφαλο σε χιλιάδες φορολογούμενους οι οποίοι κινδυνεύουν να έρθουν αντιμέτωποι με αρνητικές εκπλήξεις. Η αύξηση των αντικειμενικών τιμών, προκαλεί εκτόξευση των τεκμηρίων, με αποτέλεσμα οι φορολογούμενοι να κινδυνεύουν να δουν το 2022 το εκκαθαριστικό της εφορίας εξαιρετικά φουσκωμένο.
Αφορολόγητο πρώτης κατοικίας: Οι αλλαγές στις αντικειμενικές τιμές των ακινήτων αλλάζει την αντικειμενική αξία πολλών κατοικιών με αποτέλεσμα αυτές να υπερβαίνουν το όριο του αφορολόγητου. Το όριο αντικειμενικής αξίας για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης σε περίπτωση απόκτησης πρώτης κατοικίας ανέρχεται σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο φορολογούμενο και σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο το οποίο προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και κάθε ένα από τα επόμενα παιδιά.
Αφορολόγητο δωρεών-γονικών παροχών: Μικρότερος είναι προβληματισμός για τις μεταβιβάσεις από γονείς σε παιδιά μέσω γονικής παροχής, καθώς το αφορολόγητο όριο αυξήθηκε. Συγκεκριμένα:
-Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές ή δωρεές ισχύει για δωρεές μεταξύ συγγενών της Α' κατηγορίας. Δηλαδή μεταξύ συζύγων ή προσώπων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή για δωρεές από γονείς σε παιδιά ή από παππούδες ή γιαγιάδες προς εγγόνια ή για δωρεές από παιδιά σε γονείς.
-Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ εφαρμόζεται για κινητή και ακίνητη περιουσία. Δηλαδή για κατοικίες, οικόπεδα, αγροτεμάχια, χρηματικά ποσά, μετοχές, ομόλογα, επιχειρήσεις, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής κ.λπ.
-Γονική παροχή ή δωρεά χρηματικών ποσών διενεργείται υποχρεωτικά με μεταφορά χρημάτων μέσω τραπεζικών λογαριασμών.
-Γονικές παροχές και δωρεές προς τους συγγενείς της Α' κατηγορίας που υπερβαίνουν τις 800.000 ευρώ φορολογούνται με συντελεστή 10%.
Αντίθετα καμία αλλαγή δεν υπάρχει στις κληρονομιές, οι οποίες εξακολουθούν να φορολογούνται με συντελεστές που κυμαίνονται από 1,5% -10% ανάλογα με την αξία της περιουσίας με απαλλαγή για τις πρώτες 150.000 ευρώ.
