Οι εν λόγω συνταξιούχοι είχαν περιθώριο έως το τέλος Αυγούστου να υποβάλουν στον ΕΦΚΑ τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που θα αποδείκνυαν ότι δικαιούνται τη συνέχιση της καταβολής της σύνταξης. Ωστόσο με τροπολογία του υπουργείου Εργασίας γίνεται πιο ευνοϊκή -με περισσότερες δόσεις μέσω παρακράτησης μικρότερου μέρους της σύνταξης- η διαδικασία επιστροφής των ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως από τον e-ΕΦΚΑ σε δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Συγκεκριμένα, κατά παρέκκλιση του άρθρου 103 του Ν. 4387/2016 («νόμος Κατρούγκαλου»), στον οποίο το ποσοστό παρακράτησης από την κύρια σύνταξη ορίζεται σε 1/3 των καταβαλλόμενων παροχών, ειδικά για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας προβλέπεται ότι η καθεμία από τις μηνιαίες δόσεις (που παρακρατούνται από τον e-ΕΦΚΑ έως την πλήρη εξόφληση των αχρεωστήτως καταβληθέντων) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/10 του ακαθάριστου ποσού της κύριας σύνταξης μέχρι το ποσό των 1.000 ευρώ και το 1/6 του ποσού κατά το μέρος που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ.
Όσον αφορά στην επικουρική σύνταξη αιτία θανάτου, μπορεί να παρακρατηθεί το 1/2 του ακαθάριστου ποσού της (σε αντίθεση με το γενικό κανόνα που προβλέπει παρακράτηση μέχρι και του συνόλου της επικουρικής). Το ποσό της μηνιαίας δόσης πρέπει να είναι τουλάχιστον 50 ευρώ.
Αναλυτικότερα στους 4.500 δικαιούχους συντάξεων χηρείας του Δημοσίου έχει ήδη αποσταλεί ενημερωτικό σημείωμα και έχουν ενημερωθεί ότι οφείλουν έως τις 31 Αυγούστου να υποβάλουν ενστάσεις, δηλώνοντας ότι δεν εργάζονται ή ότι δεν λαμβάνουν άλλη σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Όπως προβλέπει ο νόμος 4611/19, ο επιζών σύζυγος δικαιούται πλήρη –δηλαδή το 70% της αρχικής– τη σύνταξη αιτίας θανάτου για μια τριετία. Μετά την πάροδο της τριετίας, αν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη (εξ ιδίου δικαιώματος), η σύνταξη λόγω θανάτου μειώνεται κατά 50% (δηλαδή λαμβάνει το 35% της σύνταξης του θανόντος). Το ποσό αυτής δεν μπορεί να υπολείπεται των κατωτάτων ορίων συντάξεων θανάτου ήτοι, 360 ευρώ τον μήνα
Με την νέα τροπολογία ενοποιείται για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ο τρόπος επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθέντων συντάξεων.
Να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα για τα Ταμεία του ιδιωτικού τομέα είναι ότι τα χρωστούμενα ποσά από συντάξεις παρακρατούνται με το 25% της σύνταξης, ενώ στο Δημόσιο είναι με το 1/10 ως τα 1.000 ευρώ σύνταξης και με το 1/6 για το τμήμα σύνταξης πάνω από 1.000 ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι στη λήξη της πρώτης 3ετίας δεν συντρέχει λόγος περικοπής εφόσον ο χήρος ή η χήρα δεν ξαναπαντρεύτηκε, δεν εργάζεται και δεν παίρνει δική του/της σύνταξη, τότε η σύνταξη χηρείας δεν θα περικόπτεται και θα συνεχίσει να καταβάλλεται στο ποσό που είχε διαμορφωθεί μετά το Νόμο 4611/2019, δηλαδή στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Οποιαδήποτε στιγμή όμως μετά την 3ετία αποκαλυφθεί μετά από έλεγχο ότι έγινε γάμος ή ότι υπάρχει εργασία και σύνταξη, τότε η σύνταξη χηρείας θα περικόπτεται κατά 50% όπως λέει ο νόμος και θα χορηγείται το 35% της σύνταξης του θανόντος αντί του 70% που έπαιρνε στην πρώτη 3ετία. Στις περιπτώσεις που εξέλιπε ο λόγος της περικοπής και για παράδειγμα ο δικαιούχος σύνταξης χηρείας εργάστηκε για 1 χρόνο μετά την 3ετία και διέκοψε στη συνέχεια, τότε η σύνταξη χηρείας θα χορηγείται μειωμένη στο 35% για τον ένα χρόνο που ο συνταξιούχος έχει δηλώσει ότι εργάζεται και θα επανέλθει στο αρχικό ποσοστό 70% με τη διακοπή της απασχόλησης.
Παράλληλα εξετάζεται οι περικοπές τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα να συμψηφιστούν με τα αναδρομικά του νόμου Βρούτση, εφόσον ο δικαιούχος περιμένει αναδρομικά από την βελτίωση των ποσοστών αναπλήρωσης, ή εργάζεται και αναμένει αναδρομικά από τη μείωση του πέναλτι στο 30% από 60%.
