Η αιτιολογική έκθεση του υπουργείου Οικονομικών αναφέρει ότι από το έτος 1878 μέχρι σήμερα, μόνο μία φορά, το 1984, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων προέβη στην κήρυξη ως αζήτητων των αυτούσιων παρακαταθηκών της περιόδου 1878 έως 1920, με συνέπεια όλες οι ανεξόφλητες αυτούσιες παρακαταθήκες από το 1920 μέχρι σήμερα, να μην έχουν αξιοποιηθεί.
Αντίστοιχα ισχύουν και για τις ανεξόφλητες χρηματικές παρακαταθήκες που παραμένουν στο Ταμείο από πολλών ετών. Για πρώτη φορά στην εκατονταετή ιστορία του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ανελήφθη η πρωτοβουλία καταγραφής, κατηγοριοποίησης, εκτίμησης και αξιοποίησης παρακαταθηκών που φυλάσσονται σε αυτό. Η ανωτέρω πρωτοβουλία είναι αποτέλεσμα της ανάγκης για την αντιμετώπιση προβλημάτων και δυσλειτουργιών που υφίστανται στη λειτουργία και διαχείριση μεγάλου αριθμού παρακαταθηκών που παραμένουν στο Ταμείο ήδη από τις αρχές του αιώνα.
Σε αυτή την κατεύθυνση, με Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, στις 19 Δεκεμβρίου 2013, συγκροτήθηκε 5-μελής Ειδική Επιτροπή, με την συμμετοχή έγκριτων νομικών και υπηρεσιακών παραγόντων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.
Βασικός σκοπός της Επιτροπής ήταν η καταγραφή και η κατηγοριοποίηση των υφιστάμενων αυτούσιων και χρηματικών παρακαταθηκών που βρίσκονται τόσο στην κεντρική όσο και στις περιφερειακές υπηρεσίες του Ταμείου.
Η Επιτροπή, μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ολοκλήρωσε και κατέθεσε το πόρισμά της, σύμφωνα με το οποίο στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, μέχρι και τις 29 Ιανουαρίου 2014, υπάρχουν 36.172 αυτούσιες παρακαταθήκες.
Επιπρόσθετα, χρήσιμα συμπεράσματα του πορίσματος είναι: 1ον. Με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η κήρυξη των αυτούσιων παρακαταθηκών ως αζήτητων και η παραγραφή τους απαιτεί την εξέταση καθεμίας παρακαταθήκης ξεχωριστά.
2ον. Δεδομένου του όγκου των ανεξόφλητων παρακαταθηκών, απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα για την εξέταση της συνδρομής ή μη των προϋποθέσεων της παραγραφής.
Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα συμπεράσματα του πορίσματος και προκειμένου να καταστεί δυνατή η αμεσότερη αξιοποίηση των κεφαλαίων παλαιών ανεξόφλητων παρακαταθηκών λόγω του μεγάλου όγκου αυτών, προτείνεται μια εφάπαξ νομοθετική ρύθμιση, με την οποία προβλέπεται η παραγραφή υπέρ του Ταμείου όλων των ανεξόφλητων αυτούσιων και χρηματικών παρακαταθηκών (πλην αυτών που αφορούν αποζημιώσεις από απαλλοτριώσεις) που έχουν συσταθεί προ 25ετίας με την προηγούμενη τήρηση διαδικασιών δημοσιότητας προς ενημέρωση οποιουδήποτε τυχόν αξιώνει δικαίωμα επί αυτών.
Ρυθμίσεις για τις ανεξόφλητες παρακαταθήκες στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων
1. Όλες οι ανεξόφλητες χρηματικές παρακαταθήκες, με εξαίρεση αυτές που αφορούν αποζημιώσεις δικαιούχων από αναγκαστικές απαλλοτριώσεις, που έχουν συσταθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων πριν την 1/1/1989, παραγράφονται υπέρ αυτού μετά την παρέλευση της 1ης-1-1989, κατά παρέκκλιση των κειμένων σχετικών διατάξεων.
2. Όλες οι ανεξόφλητες αυτούσιες παρακαταθήκες που έχουν συσταθεί, από οποιαδήποτε αιτία, στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων πριν την 1/1/1989 παραγράφονται υπέρ αυτού μετά την παρέλευση της οριζόμενης στην περίπτωση β' της παραγράφου 3 προθεσμίας και εκποιούνται υπέρ αυτού, κατά παρέκκλιση των κειμένων σχετικών διατάξεων.
3. α. Εντός μηνός από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, το Ταμείο δημοσιεύει τουλάχιστον σε δύο (2) ημερήσιες εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας των Αθηνών πρόσκληση προς καθένα που αξιώνει δικαίωμα επί των ως άνω παρακαταθηκών (χρηματικών και αυτούσιων), να υποβάλει αίτηση προς το Τ.Π.Δ., μαζί με όλα τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση αποδεικτικά στοιχεία της απαίτησής του, προς απόδοση σ' αυτόν της παρακαταθήκης.
Η δημοσίευση της κατά τα άνω πρόσκλησης επαναλαμβάνεται στις ίδιες εφημερίδες μετά την παρέλευση δύο (2) μηνών από την τελευταία ως άνω δημοσίευση.
Η ίδια πρόσκληση δημοσιεύεται επίσης στην ιστοσελίδα του Τ.Π.Δ. και αναρτάται σε όλα τα Καταστήματα του Ταμείου.
β. Μετά την παρέλευση άπρακτης προθεσμίας δύο (2) μηνών από την δεύτερη δημοσίευση στις εφημερίδες, οι μεν χρηματικές παρακαταθήκες παραγράφονται υπέρ του Τ.Π.Δ., οι δε αυτούσιες παρακαταθήκες παραγράφονται και εκποιούνται υπέρ του Ταμείου, σύμφωνα με την διαδικασία που καθορίζεται από την κατά την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
4. Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών, που εκδίδονται μετά από πρόταση του Δ.Σ. του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, καθορίζονται οι παρακαταθήκες που υπάγονται στις ρυθμίσεις των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, διακρίνονται σε ειδικότερες κατηγορίες οι αυτούσιες παρακαταθήκες και ορίζεται η διαδικασία αποσφράγισης, εκτίμησης και εκποίησής τους, καθώς και κάθε άλλο σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας διάταξης θέμα
