Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή συστάθηκε το 1994 και αποτελεί Συνταγματικά κατοχυρωμένο θεσμό διεξαγωγής του κοινωνικού διαλόγου, με τη συμμετοχή φορέων από ολόκληρο το φάσμα της κοινωνίας των πολιτών. Στηρίζεται δε στον τριμερή διαχωρισμό των εκπροσωπούμενων ομάδων, με τη συμμετοχή ενώσεων εργοδοτών και εργαζομένων, αλλά και οργανώσεων στο ευρύτερο πλαίσιο, με τη συμμετοχή αγροτικών συνεταιρισμών, ενώσεων καταναλωτών, της Εθνικής Συνομοσπονδίας ΑμεΑ, περιβαλλοντικών οργανώσεων, της Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος και άλλων φορέων συλλογικής εκπροσώπησης. Βασικό έργο της ΟΚΕ είναι η διατύπωση αιτιολογημένης γνώμης σε θέματα ιδιαίτερης σπουδαιότητας που σχετίζονται με την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα της χώρας.
Ωστόσο, στα 26 χρόνια λειτουργίας της, και ιδιαίτερα κατά το προηγούμενο διάστημα της κρίσης, η ΟΚΕ αντιμετώπισε αρκετές προκλήσεις στην ομαλή λειτουργία της. Το Υπουργείο Οικονομικών, αντιλαμβανόμενο την αξία του εποικοδομητικού κοινωνικού διαλόγου και του ρόλου της ΟΚΕ στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος συνεργασίας και συναίνεσης με τους κοινωνικούς εταίρους, έχει αναλάβει πρωτοβουλία μεταρρύθμισης του πλαισίου λειτουργίας της, με στόχο τόσο τη θεσμική όσο και την ουσιαστική ενδυνάμωσή της.
Προς αυτή την κατεύθυνση, το Υπουργείο Οικονομικών έχει αναλύσει καλές πρακτικές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχει μελετήσει το επιτυχημένο μοντέλο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και συνεργάζεται στενά με την ίδια την ΟΚΕ, ούτως ώστε να εντοπίσει επακριβώς τις ανάγκες που έχουν προκύψει, πιθανές ελλείψεις και αδυναμίες, καθώς και το πλαίσιο για την αποτελεσματική αναβάθμισή της. Βάσει των ανωτέρω, το Υπουργείο Οικονομικών εστιάζει τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση σε τρεις βασικούς άξονες:
1ος. Ενίσχυση του θεσμικού ρόλου της ΟΚΕ, με παρεμβάσεις που αφορούν την αποσαφήνιση και διεύρυνση του πεδίου δραστηριοποίησής της κατά την παραγωγή κρίσιμων νομοθετικών ρυθμίσεων. Η στοχευμένη αναθεώρηση του ιδρυτικού νόμου της ΟΚΕ θα επιδιώξει την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητάς της και τον
εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των οργάνων της, με γνώμονα τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του θεσμού και της διαφάνειας στην επίτευξη κοινωνικής συναίνεσης.
2ος. Εκσυγχρονισμός και ενδυνάμωση του οργανωτικού πλαισίου της ΟΚΕ, μέσα από πρωτοβουλία για σαφή καθορισμό του κορμού των υπηρεσιών της, με στόχο τη βελτίωση της οργάνωσης και στελέχωσής της ως βασική προϋπόθεση για να ανταποκριθεί στον απαιτητικό ρόλο της.
3ος. Ενίσχυση της επιχειρησιακής λειτουργίας της ΟΚΕ, με στόχο να της δοθεί η δυνατότητα να παρεμβαίνει γρήγορα και αποτελεσματικά στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, να εκφράζει εγκαίρως Γνώμη αναφορικά με τις αναδυόμενες τάσεις στην κοινωνία και την οικονομία και να διατηρεί τη διασύνδεσή της τόσο με τα ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα κοινωνικών εταίρων όσο και με τις εγχώριες δυνάμεις, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Πρόσφατα, η κυβέρνηση απέστειλε στην ΟΚΕ τις Στρατηγικές κατευθύνσεις του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε να αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένου διαλόγου και διαβούλευσης μεταξύ όλων των κοινωνικών εταίρων και της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών. Επιθυμία και επιδίωξη του Υπουργείου Οικονομικών και της Κυβέρνησης είναι η ΟΚΕ να αποτελεί ενεργό συνομιλητή και συνεργάτη, με επιδίωξη τη διαμόρφωση συνθηκών κοινωνικής συνεννόησης και σύγκλισης σε ένα κοινό όραμα για την κοινωνική και οικονομική πρόοδο της χώρας.
