Σημαντικές αλλαγές στα ποσοστά αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων, στις ασφαλιστικές εισφορές 1,44 εκατ. ελευθέρων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών, στις διπλές εισφορές για όσους έχουν παράλληλη ασφάλιση, στην ηλεκτρονική απονομή της σύνταξης και στις επικουρικές συντάξεις προβλέπει το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Ασφαλιστική Μεταρρύθμιση και Ψηφιακός Μετασχηματισμός Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ)» που κατατέθηκε προς διαβούλευση μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου 2020.
Ειδικότερα προβλέπονται σημαντικές αυξήσεις στις κύριες συντάξεις λόγω αύξησης των ποσοστών αναπλήρωσης και στις επικουρικές που κόπηκαν το 2016 για όσους συνταξιούχους είχαν άθροισμα κύριας και επικουρικής 1.300 ευρώ μεικτά.
Οι σημαντικότερες αλλαγές
1. Τα ποσοστά αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων για παλιούς και νέους ασφαλισμένους και για τα έτη ασφάλισης από 30,1 και πάνω. Οι αλλαγές έρχονται αναδρομικά από 1η Οκτωβρίου 2019 και καταλαμβάνουν όλες τις συντάξεις παλαιές και νέες, πριν και μετά τον νόμο Κατρούγκαλου, όπως και μετά τον νέο νόμο που αναμένεται να ψηφιστεί τις επόμενες ημέρες.
Το τελικό σχέδιο των ποσοστών αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων προβλέπει ότι στα 30 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης παραμένει 26,37%, όπως ισχύει και σήμερα, και για κάθε επιπλέον ημέρα ασφάλισης αυξάνεται, καθώς ο συντελεστής από 1,42% διαμορφώνεται στο 1,98%. Στα 33 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης από 30,63% με τον νόμο Κατρούγκαλου θα φτάσει το 32,31%, ενώ στα 35 έτη θα διαμορφωθεί 37,31% από 33,81% σήμερα.
Στα 36 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης σήμερα είναι 35,40%, ενώ με το σχέδιο νόμου θα φτάσει 39,81%. Στα 40 έτη ασφάλισης η αναπλήρωση της ανταποδοτικής σύνταξης είναι 42,80% και θα διαμορφωθεί σε 50,01%, ενώ θα συνεχίσει να αυξάνεται για ασφάλιση 42 ετών, με το ποσοστό αναπλήρωσης να φτάνει το 51,01% από 46,80% που είναι σήμερα. Η προσαύξηση στη σύνταξη δεν έχει πλαφόν ανάλογα με τα έτη ασφάλισης. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, για κάθε επιπλέον έτος πέρα των 40 ετών υπάρχει προσαύξηση στο ποσοστό αναπλήρωσης 0,50% κατ' έτος.
2. Εισάγει νέο επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων που είχαν ήδη εκδοθεί πριν τον νόμο Κατρούγκαλου, στις 13 Μαΐου του 2016. Με τα νέα δεδομένα έρχονται τα πάνω κάτω στις προσωπικές διαφορές. Οι αυξήσεις για τους παλιούς συνταξιούχους – που είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν τον νόμο Κατρούγκαλου – θα δοθούν σύμφωνα με το τελικό σχέδιο σε πέντε ετήσιες δόσεις αρχής γενομένης από 1/10/2019 και έως το 2024. Αντίθετα οι αυξήσεις για τους νέους συνταξιούχους - όσους έχουν αποχωρήσει από 13 Μαΐου 2016 και μετά δηλαδή μετά τον νόμο Κατρούγκαλου - δεν θα έχουν μεταβατική περίοδο αλλά θα δοθούν εφάπαξ αναδρομικά από 1 Οκτωβρίου 2019.
Μάλιστα όπως αναφέρεται : "Από 1.10.2019 οι συντάξεις που έχουν απονεμηθεί ή εκκρεμεί η απονομή τους σύμφωνα με τις διατάξεις μετά την έναρξη ισχύος του Ν.4387/2016, υπολογίζονται εκ νέου σύμφωνα με τα ποσοστά αναπλήρωσης του πίνακα 2 της παραγράφου 5 του άρθρου 8 (σ.σ. νέα ποσοστά αναπλήρωσης).
Από 1.10.2019, καταβάλλονται τυχόν προκύπτουσες αυξήσεις στη σύνταξη. Αν το ποσό των συντάξεων αυτών όπως επανυπολογίζεται είναι μικρότερο εκείνου που προκύπτει από τον υπολογισμό τους σύμφωνα με τον πίνακα 1 της παραγράφου 5 του άρθρου 8 (ποσοστά αναπλήρωσης νόμου Κατρούγκαλου), το ποσόν της διαφοράς που προκύπτει εξακολουθεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά".
3. Επιστρέφει τις επικουρικές που κόπηκαν με τον νόμο Κατρούγκαλου στο επίπεδο που ήταν στις 31/12/2014. Συνολικά 250.000 συνταξιούχοι που είδαν περικοπές το καλοκαίρι του 2016 θα έχουν τώρα αντίστοιχες αυξήσεις.
4. Αλλάζει άρδην το σύστημα των εισφορών κύριας και επικουρικής ασφάλισης για 1,44 εκατομμύρια μη μισθωτούς. Η ελάχιστη εισφορά για τους ελεύθερους επαγγελματίες θεσμοθετείται στα 220 ευρώ και για τους αγρότες στα 121 ευρώ.
5. Εισάγει μηχανισμό μόνιμης στήριξης. Ειδικότερα "από 1/1/2020 στον ετήσιο κοινωνικό προϋπολογισμό εγγράφεται δαπάνη ύψους 0,5% του ΑΕΠ, από την οποία καλύπτεται κατά πρώτον η δαπάνη που δημιουργείται ετησίως σε εφαρμογή των με αριθ. 1890/2019 και 1891/2019 αποφάσεων της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας και κατά δεύτερον καλύπτεται η δαπάνη πολιτικών κοινωνικής ασφάλισης,πρόνοιας και κοινωνικής αλληλεγγύης και υγείας.
Η δαπάνη των πολιτικών αυτών χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και εγγράφεται στον ετήσιο προϋπολογισμό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
Για το έτος 2020 η δαπάνη καλύπτεται από τις ήδη εγγεγραμμένες πιστώσεις του κοινωνικού προϋπολογισμού. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας και Οικονομικών λαμβάνοντας υπόψη τις αναλογιστικές προβολές, τα στοιχεία εκτέλεσης του κοινωνικού προϋπολογισμού και τους ετήσιους δημοσιονομικούς στόχους, καθορίζεται ετησίως το ποσόν που διατίθεται για τη χρηματοδότηση των πολιτικών".
6. Αύξηση της σύνταξης προβλέπεται για όσους συνταξιούχους του ΕΦΚΑ έχουν ήδη αναλάβει η αναλαμβάνουν από την δημοσίευση του νόμου εργασία ή αποκτούν ιδιότητα ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ. Ειδικότερα οι ακαθάριστες συντάξεις κύριες, επικουρικές και προσυνταξιοδοτικές παροχές καταβάλλονται μειωμένες σε ποσοστό 30% για όσο χρονικό διάστημα απασχολούνται ή διατηρούν την ιδιότητα ή την δραστηριότητα και όχι κατά 60% που προβλεπόταν μέχρι σήμερα. Οι συνταξιούχοι υποχρεούνται πριν αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχοληθούν να το δηλώσουν στον φορέα κύριας ασφάλισης του ΕΦΚΑ, καθώς και στο ΕΤΕΑΕΠ. Παράλειψη της δήλωσης συνεπάγεται καταλογισμό σε βάρος του συνταξιούχου ποσού ίσου με το ύψος 10 μηνιαίων συντάξεων.
7. Μειώνονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να μπορέσει κάποιος να λάβει σύνταξη από τον τελευταίο φορέα ασφάλισής του με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
Ειδικότερα οι 1.500 ημέρες που απαιτούνται σήμερα από τις οποίες 500 να είναι την τελευταία 5ετία πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης μειώνονται σε 1.000 ημέρες και 300 ημέρες την τελευταία 5ετία. Για τις συντάξεις λόγω αναπηρίας ή θανάτου θα απαιτούνται 600 ημέρες ασφάλισης οποτεδήποτε ενώ γενικότερα για τη συμπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων μπορεί να συνυπολογιστεί και ο χρόνος αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας για τον οποίο καταβλήθηκαν εισφορές. Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν πληροί τους όρους αυτούς τότε προβλέπεται η δυνατότητα να εξεταστεί το αίτημα με τις προϋποθέσεις του Ταμείου όπου πραγματοποίησε τις περισσότερες ημέρες ασφάλισης, εφόσον έχει συμπληρωθεί το όριο ηλικίας του τελευταίου φορέα.
8. Η ελάχιστη συνολική ασφαλιστική υποχρέωσης για τους παραλλήλως απασχολούμενους από μισθό και μπλοκάκι μπαίνει στα 252 ευρώ (δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία) εισφορά κλάδου σύνταξης και υγείας εφόσον ασκείται ελεύθερο επάγγελμα και στα 143 ευρώ εφόσον ασκείται αγροτικό επάγγελμα. Όσοι λοιπόν καλύπτουν από τον μισθό τους πλήρως την εισφορά αυτή, απαλλάσσονται πλήρως από τις εισφορές στο μπλοκάκι διαφορετικά πρέπει να πληρώσουν το υπόλοιπο ποσό. Παράλληλα για τα νέα μπλοκάκια με δραστηριότητα έως πέντε ετών από την έναρξη ασκήσεως του επαγγέλματος, εφόσον υπάρχει παράλληλη μισθωτή απασχόληση η πλήρης απαλλαγή ισχύει εφόσον καλύπτεται από τον μισθό τους το ποσό της πρώτης και ελάχιστης ασφαλιστικής κατηγορίας, συμπεριλαμβανομένης της εισφοράς για ασθένεια, δηλαδή της εισφοράς των 210 ευρώ.
9. Οι αιτήσεις για απονομή σύνταξης λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου, καθώς και οι αιτήσεις χορήγησης επιδόματος τετραπληγίας ή απολύτου αναπηρίας θα υποβάλλονται υποχρεωτικά με ηλεκτρονικό τρόπο, κατόπιν ταυτοποίησης, στο δικτυακό τόπο του Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.).
10. Συμψηφισμό των οφειλών με την επικουρική σύνταξη ή το εφάπαξ που χορηγεί το ΕΤΕΑΕΠ προβλέπει διάταξη του σχεδίου νόμου. Ειδικότερα όπως αναφέρεται οφειλές προς το ΕΤΕΑΕΠ των δικαιούχων επικουρικής σύνταξης ή εφάπαξ παροχής από το ΕΤΕΑΕΠ αποσβένονται με συμψηφισμό με τις συντάξεις και την εφάπαξ παροχή που δικαιούνται από το ΕΤΕΑΕΠ.
Αναλυτικά, αν το δικαίωμα σε επικουρική θεμελιώνεται και με εξαγορά πλασματικών δίνεται η δυνατότητα συμψηφισμού ή παρακράτησης από το σύνολο των δικαιούμενων ποσών επικουρικής σύνταξης, εφόσον το οφειλόμενο ποσό εξαγοράς δεν υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ. Διαφορετικά, το μέρος που υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ εξοφλείται εφάπαξ πριν την έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης ενώ το υπόλοιπο συμψηφίζεται ή παρακρατείται από τις επικουρικές συντάξεις. Η ρύθμιση αυτή καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς αιτήσεις.
11. Επίσης, από την 1η Μαρτίου θα αρχίσει η διαδικασία ενοποίησης του ΕΦΚΑ με το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ. Πλέον δημιουργείται Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης για περίπου 4 εκατομμύρια ασφαλισμένους και σχεδόν 2,6 εκατομμύρια συνταξιούχους.
12. Από την 1η Ιουλίου, όλοι οι υπόχρεοι εργοδότες θα υποβάλλουν την ΑΠΔ, ηλεκτρονικά.
13. Μείωση εισφορών εργοδότη-εργαζομένου από 1ης Ιουνίου 2020 στις περιπτώσεις πλήρους απασχόλησης περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων που τίθεται σήμερα σε διαβούλευση.
Ειδικότερα οι ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών μειώνονται κατά 0,90 μονάδες ως ακολούθως: Κατά 0,75 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλίστρων υπέρ κλάδου ανεργίας. Η μείωση επιμερίζεται κατά 0,48 πμ στο ασφάλιστρο του εργοδότη και κατά 0,27 πμ στο ασφάλιστρο του εργαζομένου. Το συνολικό ασφάλιστρο υπέρ ανεργίας διαμορφώνεται σε 4,25 πμ και κατανέμεται 2,69 ποσοστιαίες μονάδες στον εργοδότη και 1,56 πμ στον εργαζόμενο και κατά 0,15 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλίστρων υπέρ του Ενιαίου Λογαριασμού για την εφαρμογή Κοινωνικών Πολιτικών (ΕΛΕΚΠ) του άρθρου 34 παρ.4.β του Ν.4144/2013, η οποία μειώνεται από την εισφορά που προβλέπεται στο ΝΔ 2963/1954, άρθρο 7, παρ.1, περ.β, εδάφιο 1ο και αφορά αποκλειστικά ασφάλιστρο του εργαζομένου. Το αντίστοιχο ασφάλιστρο του εργαζομένου υπέρ ΕΛΕΚΠ διαμορφώνεται σε 1,20% και κατανέμεται 0,85% υπέρ π. ΟΕΚ (ΝΔ 2963/54) και 0,35% υπέρ π. ΟΕΕ (Ν.678/1977, αρθ.3 παρ.1 περ.α και άρθρο 7 Ν.3144/2003).
14. Οι ιατρικές βεβαιώσεις που απαιτούνται από τον Εθνικό Φορέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (e-Ε.Φ.Κ.Α.) για τη χορήγηση αναρρωτικής άδειας, επιδόματος μητρότητας, επιδόματος ασθενείας και του επιδόματος εργατικού ατυχήματος εκδίδονται υποχρεωτικά μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης της εταιρείας Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε. (ΗΔΙΚΑ ΑΕ) από την 1η Μαρτίου 2020.
15. Αλλαγές έρχονται και για το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών ασφάλισης, δεδομένων και των σημαντικών αλλαγών στις εισφορές κύριας ασφάλισης των μη μισθωτών. Με πρόσθετη ρήτρα μάλιστα προβλέπεται πως αν ο ασφαλισμένος θεμελιώσει δικαίωμα πριν εξοφλήσει την εξαγορά το οφειλόμενο θα παρακρατείται από την σύνταξή του.
Αναλυτικά, από 1/1/2020 το κόστος εξαγοράς για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενους ή αγρότες θα καθορίζεται από την κλίμακα της ασφαλιστικής εισφοράς, την οποία έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.
16.Απαλλάσσονται από τον υπολογισμό των εισφορών υπέρ υγειονομικής περίθαλψης ύψους 6% το εξωιδρυματικό επίδομα, το επίδομα απολύτου αναπηρίας και το επίδομα τυφλότητας που λαμβάνουν δικαιούχοι σύνταξης.
17.Δίνεται η δυνατότητα σε αγρότες, υγειονομικούς του πρ. ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ, ελεύθερους επαγγελματίες του πρ. ΟΑΕΕ, μισθωτούς ΙΚΑ κλπ να ενταχθούν προαιρετικά στους κλάδους επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ για να λάβουν επικουρική και εφάπαξ. Αν ενταχθούν όμως θα μείνουν μετά στον κλάδο αυτό υποχρεωτικά.
