Με το νέο σύστημα υπολογισμού των εφάπαξ επέρχονται μειώσεις κυρίως στο βοήθημα των δημοσίων υπαλλήλων όπου όμως δεν θα ξεπεράσουν το 15% σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, ενώ στον ιδιωτικό τομέα οι προσαρμογές στα εφάπαξ θα είναι πολύ μικρές.
Απο τον νέο τρόπο υπολογισμού των εφάπαξ εξαιρούνται 25.472 δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν κάνει αίτηση συνταξιοδότησης μέχρι τις 31-8-2013. Οι ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας θα λάβουν κανονικά το εφάπαξ τους με το παλαιό σύστημα υπολογισμού.
Με το νέο σύστημα για την καταβολή εφάπαξ δημιουργείται ψηφιακή ατομική μερίδα του κάθε ασφαλισμένου στην οποία αποτυπώνονται οι εισφορές για την εφάπαξ παροχή που λαμβάνει στο τέλος του εργασιακού του βίου και εξυγιαίνονται πλήρως τα δύο βασικά ταμεία παροχής εφάπαξ το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) και το Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα (ΤΑΠΙΤ).
Τα ταμεία πρόνοιας λειτουργούν πλέον με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση
Καθιερώθηκε νέος μαθηματικός τύπος για τον υπολογισμό του βοηθήματος.
Για χρόνο ασφάλισης από 1η Ιανουαρίου 2014 και εφεξής το ποσό του εφάπαξ ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης.
Για τη συσσώρευση των εισφορών γίνεται χρήση πλασματικού ποσοστού επιστροφής, το οποίο ορίζεται ως η ετήσια μεταβολή της βάσης υπολογισμού των εισφορών για το σύνολο των ασφαλισμένων.
Συγκεκριμένα λαμβάνονται υπόψη οι συνολικές ετήσιες εισφορές, τα έτη συσσώρευσης εισφορών, η ετήσια μεταβολή της βάσης υπολογισμού των εισφορών, το έτος έκδοσης της συνταξιοδοτικής πράξης του κύριου φορέα αλλά και ο συντελεστής βιωσιμότητας του ταμείου.
Συγκεκριμένα η εγκύκλιος για τον νέο τρόπο απονομής των εφάπαξ αναφέρει
Σύμφωνα με νέες διατάξεις προβλέπεται ότι, από 1.1.2014, οι φορείς - τομείς πρόνοιας αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, λειτουργούν με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση (NDC) για όλους τους ασφαλισμένους τους.
Σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις από 1-1-2014, οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται για κάθε ασφαλισμένο στους φορείς - τομείς πρόνοιας τηρούνται σε ατομικές μερίδες.
Οι φορείς - τομείς πρόνοιας από 1-1-2014 υποχρεούνται να εφαρμόζουν νέο τρόπο υπολογισμού των εφάπαξ παροχών με νέο μαθηματικό τύπο, προκειμένου αφενός να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα των φορέων πρόνοιας χωρίς νέα ελλείμματα και αφετέρου να εξασφαλισθεί η απρόσκοπτη καταβολή των εφάπαξ παροχών στους δικαιούχους. Προς τούτο είναι απαραίτητο, από 1-1-2014, οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται για κάθε ασφαλισμένο στους εν λόγω φορείς να τηρούνται σε ατομικές μερίδες.
Η Διοίκηση του κάθε φορέα πρόνοιας θα πρέπει άμεσα να μεριμνήσει και να λάβει όλα τα αναγκαία και ενδεικνυόμενα μέτρα για την τήρηση των ατομικών μερίδων των ασφαλισμένων τους.
Το ποσό της εφάπαξ παροχής, που χορηγείται σε δικαιούχους από 1.1.2014 και εφεξής, υπολογίζεται:
α) για τους ασφαλισμένους σε φορείς - τομείς πρόνοιας που αποχώρησαν από την υπηρεσία ή την εργασία ή το επάγγελμά τους μέχρι 31-8-2013, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις των οικείων καταστατικών και τη γενικότερη νομοθεσία και
β) για ασφαλισμένους που αποχώρησαν ή αποχωρούν από την υπηρεσία τους ή την εργασία τους ή το επάγγελμά τους από 1-9-2013 και μετά.
Επισημαίνεται ότι, με τη διάταξη αυτή εξασφαλίζεται η χορήγηση του εφάπαξ βοηθήματος με το παλαιό σύστημα υπολογισμού στους ασφαλισμένους που αποχώρησαν από την υπηρεσία ή την εργασία ή το επάγγελμά τους μέχρι 31-8-2013, αφού στα πρόσωπα αυτά η εφάπαξ παροχή τους θα υπολογίζεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις των οικείων καταστατικών και τη γενικότερη νομοθεσία.
Ενώ, για τους ασφαλισμένους που αποχώρησαν ή αποχωρούν από την υπηρεσία τους ή την εργασία τους ή το επάγγελμά τους από 1-9-2013 και μετά, το ποσό της εφάπαξ παροχής υπολογίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα κατά περίπτωση αναλυτικά στην προαναφερόμενη υπουργική και συγκεκριμένα με τους μαθηματικούς τύπους που περιλαμβάνονται:
• στην πάγια διάταξη που αφορά τους ασφαλισμένους που έχουν πραγματοποιήσει χρόνο ασφάλισης από 1-1-2014 και εφεζής
• στην μεταβατική διάταξη που αφορά τους ασφαλισμένους που έχουν πραγματοποιήσει χρόνο ασφάλισης πριν ή πριν και μετά την 1.1.2014
• στην ειδική ρύθμιση για φορείς - τομείς πρόνοιας με οφειλόμενες υποχρεώσεις.
Επίσης ορίζεται σύμφωνα με τις νέες διατάξεις ότι, σύμφωνα με την κείμενη ισχύουσα νομοθεσία προβλέπεται επιστροφή εισφορών τα ποσά επιστρέφονται στον δικαιούχο κατά την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης του φορέα κύριας ασφάλισης. Για επιστροφή εισφορών χρόνου ασφάλισης έως 31-12-2013 η παροχή προκύπτει σύμφωνα με τις διατάξεις των οικείων καταστατικών και τη γενικότερη νομοθεσία που ισχύουν μέχρι την ημερομηνία αυτή. Για επιστροφή εισφορών χρονικών διαστημάτων από 1-1-2014 και μετά, το ύψος του ποσού της παροχής προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών στην ατομική μερίδα.
Επειδή σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία στους μη δικαιούμενους εφάπαξ βοηθήματος επιστρέφονται οι ατομικές εισφορές τους κατά την αποχώρηση τους από την εργασία ή το επάγγελμα για το οποίο ασφαλίστηκαν σε φορέα πρόνοιας και όχι κατά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου, με τη διάταξη αυτή ρυθμίζεται το θέμα της επιστροφής των εισφορών, έτσι ώστε τα ποσά των εισφορών να επιστρέφονται στον δικαιούχο κατά την έκδοση της πράξης συνταξιοδότησης του φορέα κύριας ασφάλισης (είτε θετικής είτε απορριπτικής απόφασης του κύριου φορέα).
Επίσης γίνεται γνωστό ότι διάταξη που αφορούσε τη χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος ή την επιστροφή εισφορών στους επανερχόμενους στην υπηρεσία ασφαλισμένους του Τομέα Προνοίας Δημοσίων Υπαλλήλων του ΤΠΔΥ, οι οποίοι έχουν λάβει εφάπαξ βοήθημα ή επιστροφή εισφορών για το χρόνο ασφάλισής τους που έχει πραγματοποιηθεί πριν από την επαναφορά τους στην υπηρεσία έχει καταργηθεί.
Με την κατάργηση της διάταξης αυτής επιχειρείται η εξοικονόμηση πόρων του εν λόγω Τομέα με την ορθολογικοποίηση της αντιμετώπισης όλων των περιπτώσεων ασφαλισμένων που επανέρχονται στην υπηρεσία και ασφαλίζονται στον Τομέα.
