Συγκεκριμένα οι αλλαγές στις άδειες των δημοσίων υπαλλήλων που φέρνει ο νέος νόμος που ψηφίστηκε πριν λίγο διάστημα αφορούν την κατάργηση της μηχανογραφικής άδειας αυστηρότερα πλαίσια για τις αναρρωτικές άδειες αλλά και αλλαγές στις Γονικές άδειες ανατροφής τέκνων.
Κατάργηση μηχανογραφικής άδειας:
Με το άρθρο 1 του ν. 4210/2013 καταργούνται οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 50 του Υ.Κ. και παύει να ισχύει κάθε διάταξη που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα με τις καταργούμενες διατάξεις και αφορά υπαλλήλους ή λειτουργούς του Δημοσίου, των ν.π.δ.δ. και των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού.
Ειδικότερα, καταργείται η «ειδική» μηχανογραφική άδεια για χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και απασχόληση μπροστά σε οθόνη οπτικής καταγραφής.
Χορήγηση αναρρωτικής άδειας:
Με τα άρθρα 2 και 3 του ν.4210/2013 εξορθολογίζεται το καθεστώς των βραχυχρόνιων αναρρωτικών αδειών. Πιο συγκεκριμένα:
Με την παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις του άρθρου 55 του Υ.Κ. και με την παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις του άρθρου 62 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ. Με την παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 56 του Υ.Κ. και με την παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 63 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ.
Ειδικότερα, συντομεύεται το χρονικό διάστημα χορήγησης της αναρρωτικής άδειας για κοινό νόσημα από τρεις (3) μήνες σε ένα (1) μήνα και διατηρείται το χρονικό διάστημα των έξι (6) μηνών για τη χορήγηση της αναρρωτικής άδειας επί δυσίατου νοσήματος.
Περαιτέρω, το σύνολο της βραχυχρόνιας αναρρωτικής άδειας που χορηγείται μόνο με γνωμάτευση θεράποντος ιατρού, χωρίς γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής, μειώνεται από δέκα (10) σε οκτώ (8) ημέρες κατ’ έτος. Δύο (2) εξ αυτών, αλλά όχι συνεχόμενες, μπορούν να χορηγούνται μόνο με υπεύθυνη δήλωση του υπαλλήλου. Σημειώνεται ότι δεν υφίσταται πλέον υποχρέωση παραπομπής του υπαλλήλου για εξέταση στην Υγειονομική Επιτροπή σε περίπτωση αίτησης βραχυχρόνιας αναρρωτικής άδειας της παρ. 2 του άρθρου 55 του Υ.Κ. πριν ή μετά από αργία ή ανάμεσα σε αργίες.
Αναρρωτική άδεια πέραν των οκτώ (8) ημερών κατ΄ έτος χορηγείται ύστερα από γνωμάτευση της οικείας υγειονομικής επιτροπής.
Κατ΄ εξαίρεση δεν απαιτείται γνωμάτευση της οικείας υγειονομικής επιτροπής: α) στην περίπτωση που η άδεια χορηγείται βάσει γνωμάτευσης του διευθυντή κλινικής δημόσιου νοσοκομείου και εφόσον πρόκειται για νοσηλεία επτά (7) ημερών τουλάχιστον ή β) κατόπιν χειρουργικής επέμβασης σε δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική. Επισημαίνεται ότι για την αναρρωτική άδεια που χορηγείται στις ανωτέρω αναφερόμενες περιπτώσεις (νοσηλεία σε δημόσιο νοσοκομείο, χειρουργική επέμβαση) υφίσταται δικαίωμα ένστασης τόσο της υπηρεσίας όσο και του υπαλλήλου ενώπιον της πρωτοβάθμιας ή της ειδικής υγειονομικής επιτροπής (παρ. 6 του άρθρου 56 Υ.Κ.).
Τέλος, ενισχύεται ο κατ’ οίκον έλεγχος των ασθενών υπαλλήλων που κάνουν χρήση αναρρωτικής άδειας, με επίσκεψη και εξέταση στο σπίτι του ασθενούς από ελεγκτή ιατρό, τον οποίο υποχρεούται πλέον ρητά να αποστέλλει η υπηρεσία στην περίπτωση κατ΄ επανάληψη χρήσης βραχυχρόνιων αδειών από τον υπάλληλο. Η παράλειψη της παραπάνω ενέργειας συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα του προϊσταμένου της Δ/νσης Διοικητικού της οικείας υπηρεσίας.
Άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης:
Με το άρθρο 4 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου ένατου του ν. 4057/2012 και αναστέλλεται η χορήγηση αδειών και παρατάσεων αδειών υπηρεσιακής εκπαίδευσης του άρθρου 58 του Υ.Κ. και του άρθρου 65 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ. για τη συμμετοχή του υπαλλήλου σε προγράμματα ή κύκλους μεταπτυχιακής εκπαίδευσης μέχρι τις 31.12.2014. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν θίγει την ισχύ αδειών υπηρεσιακής εκπαίδευσης που έχουν χορηγηθεί έως την έναρξη ισχύος του ν. 4210/2013.
Η αναστολή των αδειών υπηρεσιακής εκπαίδευσης μέχρι τις 31.12.2014 κρίνεται απαραίτητη με δεδομένη τη δημοσιονομική κρίση που περιορίζει στο ελάχιστο τις προσλήψεις στο δημόσιο τομέα αλλά και προκειμένου να επιτευχθεί ο προγραμματισμός της αναδιοργάνωσης των δημοσίων υπηρεσιών (Εισηγητική Έκθεση ν. 4210/2013).
Από την αναστολή χορήγησης αδειών και παρατάσεων αδειών υπηρεσιακής εκπαίδευσης δεν προβλέπεται εξαίρεση ούτε στην περίπτωση που ο υπάλληλος έχει λάβει υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών.
Σε κάθε περίπτωση, ο υπάλληλος δύναται να αιτηθεί τη χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 51 του Υ.Κ. όπως τροποποιήθηκαν από τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 37 του ν. 3986/2011.
Άδεια Εξετάσεων:
Με το άρθρο 5 του ν. 4210/2013 αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 60 του Υ.Κ. καθώς και οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 67 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ. και πλέον η άδεια εξετάσεων η οποία χορηγείται σε υπαλλήλους που είναι μαθητές, σπουδαστές ή φοιτητές, προπτυχιακοί ή μεταπτυχιακοί, σε σχολεία ή ιδρύματα και των τριών βαθμίδων εκπαίδευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δέκα (10) εργάσιμες ημέρες κάθε έτος. Για κάθε ημέρα εξετάσεων χορηγείται άδεια μίας (1) ημέρας.
Στόχος της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η εκλογίκευση του αριθμού ημερών της άδειας εξετάσεων και η αποφυγή κατάχρησης του συγκεκριμένου δικαιώματος με σκοπό την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αφενός της επιμόρφωσης του υπαλλήλου και αφετέρου της απρόσκοπτης άσκησης των επαγγελματικών του καθηκόντων και της παρουσίας στην υπηρεσία του (Εισηγητική Έκθεση ν. 4210/2013).
Η άδεια εξετάσεων χορηγείται για τη διευκόλυνση της φοίτησης του υπαλλήλου σε εκπαιδευτικό ίδρυμα βαθμίδας όχι κατώτερης της κατηγορίας του (ΠΕ, ΤΕ. ΔΕ). Η άδεια χορηγείται και στην περίπτωση παράδοσης γραπτής εργασίας με την προϋπόθεση ότι η εργασία υπέχει τη θέση εξέτασης ή αποτελεί μέρος της εξεταστικής διαδικασίας.
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που κατά την ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 4210/2013 ο υπάλληλος έχει κάνει χρήση των δέκα (10) ημερών της άδειας εξετάσεων δεν δικαιούται περαιτέρω ημερών της εν λόγω άδειας έως τη λήξη του ημερολογιακού έτους.
Γονική άδεια ανατροφής τέκνων
Με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4210/2013 προστίθεται εδάφιο στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 53 του Υ.Κ. και στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 60 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ. , με το οποίο χορηγείται σε περίπτωση γέννησης διδύμων, τριδύμων κ.λπ. τέκνων άδεια ανατροφής με αποδοχές χρονικής διάρκειας έξι (6) μηνών για κάθε τέκνο πέραν του ενός, επιπλέον της συνεχόμενης εννεάμηνης άδειας ανατροφής ή του μειωμένου ωραρίου.
Με την έναρξη ισχύος των εν λόγω διατάξεων, παρέχεται επιπλέον ενίσχυση στους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους που είναι γονείς διδύμων ή πολυδύμων, ώστε αυτοί να διευκολυνθούν στην αντιμετώπιση των διαφοροποιημένων, σε σχέση με τους λοιπούς γονείς, αναγκών για την ανατροφή των τέκνων τους (Εισηγητική έκθεση ν. 4210/2013 σελ. 2, ΣτΕ 845/2013).
Η κατά τα ως άνω επιπλέον άδεια λόγω γέννησης διδύμων ή πολυδύμων χορηγείται μετά τη χρήση της εννεάμηνης άδειας ανατροφής (και όχι απαραίτητα συνεχόμενα με αυτή) ή του μειωμένου ωραρίου, παρατεινομένου αναλόγως (κατά έξι (6) μήνες σε περίπτωση γέννησης διδύμων, κατά δώδεκα (12) μήνες σε περίπτωση γέννησης τριδύμων κ.λ.π.) του μεγίστου ορίου ηλικίας των τεσσάρων (4) ετών των τέκνων.
Με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4210/2013 καταργείται το εδάφιο γ της παρ. 3 του άρθρου 53 του Υ.Κ. καθώς και το εδάφιο γ της παρ. 3 του άρθρου 60 του Κ.Κ.Δ.Κ.Υ. Με την έναρξη ισχύος της εν λόγω διάταξης δίδεται για πρώτη φορά η δυνατότητα στον πατέρα δημόσιο υπάλληλο να κάνει χρήση του μειωμένου ωραρίου ή της συνεχόμενης μετ’ αποδοχών άδειας ανατροφής τέκνου σε περίπτωση που η σύζυγός του δεν εργάζεται. Η ως άνω διάταξη θεσπίστηκε όχι μόνο σε συμμόρφωση προς το δίκαιο της ΕΕ (ιδίως Οδηγία 2006/54/ΕΚ) αλλά και προς αποκατάσταση του αισθήματος ισότητας και ισονομίας καθώς πρόκειται για ένα αυτονόητο γονεϊκό δικαίωμα του πατέρα δημοσίου υπαλλήλου, το οποίο πρέπει να χορηγείται υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που διέπουν τη χορήγησή του στη μητέρα δημόσιο υπάλληλο (Εισηγητική έκθεση ν. 4210/2013).
Διευκρινίζεται ότι, με την έναρξη ισχύος του νόμου, ο πατέρας δημόσιος υπάλληλος δικαιούται των διευκολύνσεων του μειωμένου ωραρίου ή της συνεχόμενης μετ’ αποδοχών άδειας ανατροφής τέκνου, ανάλογα με την ηλικία του τέκνου του και σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 53 του Υ.Κ., ανεξαρτήτως του αν η σύζυγός του απασχολείται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ή με σύμβαση μίσθωσης έργου σε φορέα του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα όπως επίσης και στην περίπτωση που απασχολείται με σύμβαση μερικής απασχόλησης.
Στις ως άνω περιπτώσεις αν η σύζυγος του υπαλλήλου έκανε, κάνει ή θα κάνει χρήση όμοιων διευκολύνσεων ανατροφής τέκνου, ο σύζυγος υπάλληλος δικαιούται να κάνει χρήση του μειωμένου ωραρίου ή της συνεχόμενης άδειας ανατροφής κατά το υπολειπόμενο μέρος.
Συναφώς υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης υιοθέτησε την άποψη ότι η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας του άρθρου 142 του Ν. 3655/2008 δεν αποτελεί όμοια διευκόλυνση με το μειωμένο ωράριο ή τη συνεχόμενη μετ΄ αποδοχών άδεια για την ανατροφή τέκνου δυνάμει της διάταξης της παρ. 2 του άρθρου 53 του ΥΚ (έγγραφο προς το Υπουργείο Εξωτερικών με αριθμ. πρωτ. ΔΙΔΑΔ/Φ. 53/1832/29499/11.12.2012).
