Για τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, καθώς επίσης και για τα εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες που αποκτούν οι κατ’ επάγγελμα αγρότες προβλέπεται έκπτωση φόρου:
1.900 ευρώ για φορολογούμενους χωρίς προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους μη έχοντες εξαρτώμενα τέκνα και έχοντες ετήσιο εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.636,36 ευρώ (1.900 ευρώ / 22% = 8.636,36 ευρώ).
1.950 ευρώ για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο και ετήσια εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες 1 εξαρτώμενο τέκνο και εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.863,64 ευρώ (1.950 ευρώ / 22% = 8.863,64 ευρώ).
2.000 ευρώ για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες 2 εξαρτώμενα τέκνα και εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 9.090,91 ευρώ (2.000 ευρώ / 22% = 9.090,91 ευρώ).
2.100 ευρώ για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες 3 ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 9.545,45 ευρώ (2.100 ευρώ / 22% = 9.545,45 ευρώ).
Το ισχύον κατά περίπτωση ποσό έκπτωσης φόρου θα αφαιρείται από τον αρχικώς αναλογούντα φόρο, ο οποίος θα έχει προκύψει από την εφαρμογή του συντελεστή φόρου 22% επί του ετήσιου εισοδήματος. Π.χ., σε ετήσιο εισόδημα από συντάξεις 15.000 ευρώ, το οποίο απέκτησε συνταξιούχος χωρίς προστατευόμενα τέκνα, αναλογεί φόρος 3.300 ευρώ (15.000 Χ 22% = 3.300 ευρώ). Από το ποσό των 3.300 ευρώ (το ποσό του αρχικώς αναλογούντος φόρου) θα αφαιρείται στη συνέχεια η έκπτωση φόρου των 1.900 ευρώ και το τελικό ποσό του φόρου που αναλογεί θα περιορίζεται στα 1.400 ευρώ (3.300 ευρώ - 1.900 ευρώ = 1.400 ευρώ).
Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία ο φόρος που αναλογεί με βάση τον ελάχιστο συντελεστή 22% είναι μικρότερος από την ισχύουσα έκπτωση φόρου, το ποσό της έκπτωσης αυτής θα περιορίζεται ακριβώς στο ύψος του αναλογούντος φόρου και θα τον μηδενίζει.
Π.χ. σε εισόδημα 8.000 ευρώ από μισθούς, το οποίο έχει αποκτηθεί από εργαζόμενο χωρίς προστατευόμενα τέκνα, ο φόρος που αναλογεί με την εφαρμογή του συντελεστή 22% είναι 1.760 ευρώ (8.000 Χ 22% = 1.760 ευρώ), ενώ η ισχύουσα έκπτωση φόρου, σύμφωνα με τα όσα προαναφέραμε, φτάνει τα 1.900 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή η έκπτωση φόρου θα περιοριστεί στα 1.760 ευρώ (όσο και ο αναλογών φόρος) και αφαιρούμενη από τον φόρο θα τον μηδενίσει. Δηλαδή δεν θα αφαιρεθούν 1.900 ευρώ από τον φόρο των 1.760 ευρώ, ώστε να προκύψει πιστωτικό υπόλοιπο (επιστροφή φόρου) 140 ευρώ για τον φορολογούμενο (1.760 ευρώ - 1.900 ευρώ = -140 ευρώ), αλλά το ποσό της έκπτωσης θα περιοριστεί αυτόματα στο επίπεδο του αναλογούντος φόρου, ώστε απλώς να τον εξαλείψει.
Για όσους από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες έχουν ετήσιο εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ, η ισχύουσα κατά περίπτωση έκπτωση φόρου (των 1.900-2.100 ευρώ) θα μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετήσιου εισοδήματος.
Κάθε μισθωτός, συνταξιούχος και κατ’ επάγγελμα αγρότης, για να δικαιούται έκπτωσης φόρου έως 1.900-2.100 ευρώ, θα πρέπει κατά τη διάρκεια του 2017 να έχει εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή μέσω e-banking) δαπάνες για αγορές αγαθών ή παροχή υπηρεσιών συνολικού ύψους ίσου με ποσοστό:
10% του ετήσιου εισοδήματός του, πραγματικού ή τεκμαρτού, εφόσον το εισόδημα αυτό ανέρχεται έως 10.000 ευρώ,
10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ και 15% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο -πραγματικό ή τεκμαρτό- εισόδημά του ανέρχεται σε 10.001 έως και 30.000 ευρώ και
10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ, 15% επί των επόμενων 20.000 ευρώ και 20% επί του υπερβάλλοντος ποσού, εφόσον το ετήσιο -πραγματικό ή τεκμαρτό- εισόδημά του ξεπερνά τις 30.000 ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία το τεκμαρτό εισόδημα, δηλαδή αυτό που προκύπτει από την εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, είναι μεγαλύτερο του δηλωθέντος και η επιπλέον διαφορά δεν καλύπτεται από τον φορολογούμενο, το ύψος της ετήσιας δαπάνης για αγορές αγαθών και λήψη υπηρεσιών που πρέπει να έχει εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για να κατοχυρωθεί η έκπτωση φόρου θα προσδιορίζεται ως ποσοστό επί του (υψηλότερου) τεκμαρτού κι όχι επί του (χαμηλότερου) δηλωθέντος εισοδήματος. Π.χ., εάν το συνολικό πραγματικό εισόδημα ενός φορολογούμενου είναι 10.000 ευρώ και το τεκμαρτό είναι 15.000 ευρώ, τότε το συνολικό ποσό των δαπανών που πρέπει να έχει εξοφλήσει το 2017 με «πλαστικό χρήμα» ή μέσω e-banking δεν ανέρχεται σε 1.000 ευρώ (10% Χ 10.000 ευρώ), αλλά σε 1.750 ευρώ [(10% Χ 10.000 ευρώ) + (15% Χ 5.000 ευρώ)].
Εξάλλου σε κάθε περίπτωση κατά την οποία ο φορολογούμενος δεν κατάφερε να καλύψει το απαιτούμενο ποσό δαπάνης με πληρωμές μέσω καρτών ή μέσω e-banking, το «ακάλυπτο» ποσό θα φορολογείται με 22%.
Από την υποχρέωση να έχουν εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή e-banking) τις δαπάνες που κατοχυρώνουν την έκπτωση φόρου, εξαιρούνται οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι κατ’ επάγγελμα αγρότες φορολογούμενοι 70 ετών και άνω, τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, όσοι βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση, οι φορολογικοί κάτοικοι της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορολογούνται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντάξεις.
Οι φορολογούμενοι που υπάγονται στις παραπάνω περιπτώσεις «εξαιρέσεων» οφείλουν, ωστόσο, να έχουν καλύψει τα προαναφερθέντα ποσοστά του ετήσιου εισοδήματος με δαπάνες αγοράς και παροχής υπηρεσιών, εξοφληθείσες με μετρητά. Για τον λόγο αυτό οφείλουν να έχουν συγκεντρώσει και να έχουν διαφυλάξει τις αποδείξεις των δαπανών αυτών στα σπίτια τους, ώστε να είναι σε θέση να τις προσκομίσουν στις αρμόδιες φορολογικές αρχές σε περίπτωση που τους ζητηθούν για έλεγχο.
Πλήρης εξαίρεση από την υποχρέωση κατοχύρωσης της έκπτωσης φόρου με πληρωμές δαπανών είτε με ηλεκτρονικά μέσα είτε με μετρητά προβλέπεται για τις παρακάτω κατηγορίες:
Υπάλληλοι του υπουργείου Εξωτερικών.
Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών και συνταξιούχων.
Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.
Φορολογούμενοι που δεν έχουν εισόδημα από καμία κατηγορία ή έχουν εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ.
Φορολογούμενοι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ, για τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματός τους.
Φορολογούμενοι που είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ).
Υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία.
Φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας (πέραν των 6 μηνών).
Όσοι διαμένουν σε οίκους ευγηρίας και σε ψυχιατρικά καταστήματα, καθώς και οι φυλακισμένοι.
Στην περίπτωση συζύγων με κοινό τραπεζικό λογαριασμό, όπου ο ένας φορολογούμενος δικαιούται αφορολόγητο (π.χ. μισθωτός) και ο έτερος δεν δικαιούται (π.χ. ελεύθερος επαγγελματίας), ο δικαιούχος αφορολογήτου μπορεί να χρησιμοποιήσει το σύνολο των ηλεκτρονικών πληρωμών του κοινού λογαριασμού για το χτίσιμο του αφορολογήτου.
