Διερευνήθηκαν οι δυνατότητες και οι προϋποθέσεις ώστε οι ευνοϊκές εξελίξεις στις αφίξεις τουριστών να οδηγήσουν σε διάχυση του οφέλους και στην ανασυγκρότηση σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, με όρους αναβάθμισης της εργασίας.
Επιπλέον αναδείχθηκαν θέματα που αφορούν την αναβάθμιση της εμπλοκής της ελληνικής οικονομίας στο διεθνή τουρισμό, μέσω υπέρβασης του τρόπου προσέγγισης της Ελλάδας αποκλειστικά ή κυρίως ως χώρας υποδοχής.
Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την ημερίδα μπορούν να συνοψιστούν στους παρακάτω άξονες:
- Ο τουρισμός μπορεί να γίνει πόλος διακλαδικού μετασχηματισμού και ανάπτυξης της οικονομίας. Οι προοπτικές ανάπτυξης του τουρισμού είναι αξιόλογες, αρκεί να μην περιοριστούν στα όρια του ίδιου του κλάδου. Συνεπώς, τα μείζονα ερωτήματα είναι η διακλαδική και περιφερειακή διάχυση του οφέλους από την εκμετάλλευση των θετικών προοπτικών της τουριστικής κίνησης.
- Στον τουρισμό και στο επισιτισμό εμφανίζεται σημαντικό έλλειμμα όσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του εργατικού δυναμικού που απασχολείται σε αυτούς. Επίσης είναι αναγκαία η επαναρρύθμιση των εργασιακών σχέσεων με έμφαση στην άμεση αποκατάσταση της καθολικότητας και του περιεχομένου της Εθνικής Γενικής ΣΣΕ, της υποχρεωτικότητας των ΣΣΕ, της αρχής της εύνοιας και της επαναφοράς της μετενέργειας στο σύνολο των όρων των ΣΣΕ.
- Ο τουρισμός αποτελεί ένα ιδιαίτερο οικονομικό φαινόμενο, το οποίο αποτελεί μια σύνθετη και πολυδιάστατη διαδικασία όσον αφορά την ένταξή του στην εγχώρια οικονομία. Η οικονομική διάσταση του τουρισμού διαχωρίζεται κυρίως σε 4 επίπεδα:
Αρχικά στο επίπεδο των αφίξεων, όπου η δυναμική αύξηση μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην εγχώρια οικονομία αλλά και να εδραιώσει τη μελλοντική ανάπτυξη του τουρισμού. Ωστόσο η έμφαση στον αριθμό των αφίξεων αποτελεί μια μονομερή προσέγγιση του τουρισμού στο σύνολο της οικονομίας.
- Σε ένα δεύτερο επίπεδο, ο τουρισμός αποτελεί εξαγωγική δραστηριότητα καθώς η ζήτησή του καλύπτεται από το εισόδημα κατοίκων ξένων χωρών. Το χαρακτηριστικό αυτό ευνοεί την αξιοποίηση και άλλων κλάδων της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας καθώς ο τουρισμός ενώ αποτελεί μια διαδικασία εξαγωγής-εξωστρέφειας, ωστόσο πραγματώνεται εντός της χώρας μας. Κατά συνέπεια εκτός από τις οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με τον τουρισμό όπως τα καταλύματα και οι μεταφορές, και άλλοι επίσης σημαντικοί κλάδοι για την ανάπτυξη της εγχώριας οικονομίας μπορούν να ωφεληθούν όπως η εστίαση, το εμπόριο και ασφαλώς το αγροτροφικό σύστημα.
Η σύνδεση τουρισμού και γεωργίας αποτελεί μία πολύπλοκη διαδικασία με συμπληρωματικές και ανταγωνιστικές διαστάσεις, τις οποίες καλούμαστε να επαναπροσδιορίσουμε προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης και διαχείρισης αντιστοίχως.
Τέλος, είναι χρήσιμο να εξεταστεί η οπτική της χώρας μας και ως χώρας αποστολής ενδιάμεσων και τελικών αγαθών και υπηρεσιών (π.χ.. διοργάνωση συνεδρίων, πωλήσεις on line, επίγεια εξυπηρέτηση) με στόχο την ενίσχυση του εξωστρεφούς χαρακτήρα του τουρισμού, ο οποίος μέσω της αξιοποίησης της διεθνούς τουριστικής ζήτησης υπόσχεται υψηλότερη αξία παραγωγής και απασχόλησης.
- Είναι επιτακτική η ουσιαστική επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό μέσω δράσεων που διασφαλίζουν την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του και συμβάλλουν στην ενίσχυση των όρων διατήρησης και προοπτικής της απασχόλησής του.
- Απαιτείται στοχευμένη αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης η οποία τα τελευταία χρόνια βαίνει συνεχώς μειούμενη.
- Είναι προς όφελος όλων των πλευρών η ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου μεταξύ εργαζομένων, εργοδοτών και πολιτείας.
