Την περαιτέρω αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων κατά 2,5 δισ. ευρώ, την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά επιπλέον 313,4 εκατ. ευρώ και την επιβολή περικοπών συνολικού ύψους 839,6 εκατ. ευρώ στις δαπάνες για την καταβολή συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων προβλέπει το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή από τον υπουργό Οικονονικών, Ε. Τσακαλώτο.
Η μεγαλύτερη φοροαφαίμαξη προβλέπεται να λάβει χώρα σε βάρος των μισθωτών, των συνταξιούχων, των μη κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, των ιδιοκτητών ακινήτων και των αυτοαπασχολουμένων με μεσαία και υψηλά εισοδήματα που θα δουν τους φόρους επί των εισοδημάτων τους να αυξάνονται συνολικά κατά 1,45 δισ. ευρώ, λόγω των μειώσεων στα αφορολόγητα όρια και των αλλαγών στις κλίμακες υπολογισμού του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.
Επιπλέον, όπως προκύπτει από το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού:
- Εκατομμύρια μισθωτοί εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα θα υποστούν περαιτέρω μειώσεις αποδοχών συνολικού ύψους 177,8 εκατ. ευρώ από την αύξηση των εισφορών υπέρ επικουρικών συντάξεων.
- Εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι θα έχουν πρόσθετες εισοδηματικές απώλειες ύψους 135,6 εκατ. ευρώ από την αύξηση των εισφορών που θα προκαλέσει ο νέος τρόπος υπολογισμού τους, βάσει των πραγματικών εισοδημάτων τους.
- Πάνω από 250.000 χαμηλοσυνταξιούχοι θα έχουν συνολικές εισοδηματικές απώλειες ύψους 439,2 εκατ. ευρώ λόγω πλήρους κατάργησης ή μείωσης του ΕΚΑΣ, την οποία θα προκαλέσει η αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων χορήγησης του συγκεκριμένου επιδόματος
- Εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν τις επικουρικές τους συντάξεις να μειώνονται περαιτέρω κατά 117,3 εκατ. ευρώ.
3,66 δισ. ευρώ το ύψος των επαχθών δημοσιονομικών μέτρων
Το συνολικό ύψος των δημοσιονομικών μέτρων για την αύξηση των φορολογικών εσόδων, την αύξηση των εισπράξεων ασφαλιστικών εισφορών και τη μείωση των δαπανών φθάνει τα 3,66 δισ. ευρώ. Ποσό ύψους 971 εκατ. ευρώ από την εξοικονόμηση που θα προκύψει λόγω της εφαρμογής των μέτρων αυτών προβλέπεται να διατεθεί για τη χρηματοδότηση δράσεων ενίσχυσης των οικονομικά ασθενών ομάδων του πληθυσμού, τη βελτίωση των υποδομών και των παρεχόμενων υπηρεσιών στους τομείς της υγείας και της παιδείας και τη συνεισφορά του κράτους στην προστασία της κύριας κατοικίας των φτωχών πολιτών που έχουν οφειλές από μη εξυπηρετούμενα («κόκκινα») δάνεια. Συνεπώς, η καθαρή απόδοση των δημοσιονομικών μέτρων στη μείωση του ελλείμματος της Γενικής Κυβέρνησης περιορίζεται τελικά στα 2,69 δισ. ευρώ.
Αισιόδοξοι στόχοι για ανάπτυξη και πρωτογενές πλεόνασμα
Παρά την περαιτέρω υπερφορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού περιλαμβάνει άκρως αισιόδοξες προβλέψεις για ρυθμό ανάπτυξης 2,7%, αύξηση επενδύσεων κατά 9,1% και εξαγωγών κατά 5,3% εντός του 2017.
Ως βασικός δημοσιονομικός στόχος του προϋπολογισμού τίθεται η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 1,8% του ΑΕΠ (3,33 δισ. ευρώ) για το 2017 έναντι πλεονάσματος 0,6% του ΑΕΠ κατά το τρέχον έτος..
Τα φορολογικά μέτρα
Η επίτευξη του στόχου για τριπλάσιο πρωτογενές πλεόνασμα το 2017 προβλέπεται να γίνει κατά κύριο λόγο με τις ήδη εφαρμοζόμενες αλλά και με πρόσθετες παρεμβάσεις στο σκέλος των φορολογικών εσόδων, που θα αποδώσουν συνολικά 2,513 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα:
- Από τα μέτρα αναμόρφωσης της φορολογία εισοδήματος (μείωση του αφορολόγητου των μισθωτών και των συνταξιούχων, αυξήσεις συντελεστών φορολόγησης για αγροτικά εισοδήματα και ενοίκια, αυξήσεις συντελεστών φορολόγησης για τα μεσαία και τα υψηλά εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες), προβλέπεται να προκύψουν επιπλέον εισπράξεις ύψους 772 εκατ. ευρώ
- Οι αλλαγές στην κλίμακα υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εκτιμάται ότι θα αποδώσουν επιπλέον έσοδα ύψους 678 εκατ. ευρώ.
- Από την αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ προβλέπεται να προκύψουν επιπλέον έσοδα ύψους 218,4 εκατ. ευρώ
- Από την αναμόρφωση της φορολογίας οχημάτων εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν επιπλέον 12,5 εκατ. ευρώ.
- Από τις αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης των καυσίμων θα προκύψουν πρόσθετα έσοδα ύψους 440 εκατ. ευρώ.
- Η αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος στα εταιρικά αυτοκίνητα εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσει επιπλέον εισπράξεις εσόδων ύψους 91 εκατ. ευρώ.
- Από την επιβολή του τέλους στη συνδρομητική τηλεόραση θα εισπραχθούν επιπλέον 14,6 εκατ. ευρώ.
- Η επιβολή του φορολογικού τέλους στους λογαριασμούς σταθερής τηλεφωνίας θα αποδώσει 54,2 εκατ. ευρώ.
- Από την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη μπύρα προβλέπεται να εισπραχθούν πρόσθετα έσοδα ύψους 25,8 εκατ. ευρώ.
- Από την αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα συμβατικά τσιγάρα και την επιβολή φόρου στα ηλεκτρονικά τσιγάρα αναμένεται να εξασφαλιστούν πρόσθετα έσοδα ύψους 142 εκατ. ευρώ.
- Από την επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στον καφέ προσδοκόνται πρόσθετα έσοδα ύψους 62 εκατ. ευρώ.
Αύξηση ασφαλιστικών εισφορών
Επιπλέον, προβλέπονται πρόσθετες εισπράξεις ύψους 177,8 εκατ. ευρώ από την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών υπέρ επικουρικών συντάξεων και 135,6 εκατ. ευρώ από την εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των αυτοαπασχολούμενων και ελευθέρων επαγγελματιών, βάσει του πραγματικού τους εισοδήματος.
Περικοπές συνταξιοδοτικών και κοινωνικών δαπανών
Στο σκέλος των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπονται παρεμβάσεις προκειμένου να εξοικονομηθούν συνολικά 839,6 εκατ. ευρώ. Αναλυτικά, προβλέπονται εξοικονομήσεις:
- 326 εκατ. ευρώ από την πλήρη εφαρμογή του ασφαλιστικού νόμου που ψηφίστηκε τον περασμένο Μάιο,
- 439,2 εκατ. ευρώ από την περαιτέρω μείωση του αριθμού των δικαιούχων του ΕΚΑΣ μέσω της εφαρμογής χαμηλότερων εισοδηματικών ορίων για τη χορήγησή του,
- 40,3 εκατ. ευρώ (25,8 εκατ. ευρώ στην κεντρική διοίκηση και 14,5 εκατ. ευρώ στους υπόλοιπους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης) από την αλλαγή του κανόνα της αναλογίας προσλήψεων προς αποχωρήσεις σε 1 προς 4 από 1 προς 5. Η αλλαγή αυτή θα εφαρμοστεί την τριετία 2017-2019.
- 34,1 εκατ. ευρώ από την αναμόρφωση των ειδικών μισθολογίων, δηλαδή από μειώσεις συνολικών αποδοχών στρατιωτικών, αστυνομικών, πυροσβεστών, λιμενικών, δικαστικών και λοιπών δημοσίων λειτουργών.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι μέσω του τομέα των δαπανών λαμβάνεται στοχευμένα μέριμνα και για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, με πρώτους τους κοινωνικά ευάλωτους αλλά και την ανάπτυξη. Συγκεκριμένα ο προϋπολογισμός του 2017 ενσωματώνει μια σειρά από παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων:
- Η πλήρης επέκταση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης με πιστώσεις που φτάνουν τα 571 εκατ. ευρώ -και όχι τα 750 εκατ. ευρώ που γράφει το δελτίο Τύπου του υπουργείου Οικονομικών. Η παροχή προβλέπεται να καλύψει πάνω από 250 χιλιάδες νοικοκυριά που βιώνουν συνθήκες ακραίας φτώχειας.
- Η αύξηση του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 250 εκατ. ευρώ, ώστε να αντισταθμιστεί πλήρως η προβλεπόμενη μείωση του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους.
- Η πρόβλεψη 300 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της υγείας, της κοινωνικής προστασίας και της παιδείας, που θα διατίθενται κατά περίπτωση για την κάλυψη αναγκών που υπερβαίνουν τις υπάρχουσες πιστώσεις.
- Η συνεισφορά 100 εκατ. ευρώ για τις ρυθμίσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων των υπερχρεωμένων νοικοκυριών με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Έξοδος στις αγορές
Την πρόθεση της κυβέρνησης να δοκιμάσει την τύχη της σε δανεισμό από τις αγορές υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα μέχρι και τις αρχές του 2017 θα έχει δεδομένα τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους και την ένταξη της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ .
Στο κείμενο του προσχεδίου τονίζεται ότι καθοριστικό ρόλο στην συγκράτηση του ύψους του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ έπαιξε και η κοινή διαχείριση των τραπεζικών διαθεσίμων των δημόσιων οργανισμών. Όπως τονίζεται, αυτήν την περίοδο σε προθεσμιακό δανεισμό βρίσκεται περίπου των 75% των ταμειακών διαθεσίμων με αποτέλεσμα το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης να προβλέπεται ότι θα κλείσει στο 178,9 % του ΑΕΠ (έναντι 181,8% που προβλέπονταν στην αρχή του χρόνου) το 2016 και στο 174,8 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2017 καταγράφοντας μείωση κατά 4,1% του ΑΕΠ.
Τέλος, από το πρόγραμμα εξόφλησης παλαιότερων ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου έχουν πληρωθεί μέχρι στιγμής 1,443 δισ. ευρώ από τα 1,8 δισ. ευρώ που διατέθηκαν στην Ελλάδα για τον σκοπό αυτό μέσα από τη δόση των 7,5 δισ. ευρώ.
