Ο Μάριο Ντράγκι δικαιούται ένα διάλειμμα ανάπαυσης σήμερα. Όχι τόσο γιατί χθες, κατά την ακρόασή του στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπέστη κάποια σοβαρή πίεση από τους ευρωβουλευτές, όσο γιατί αύριο αναμένεται να υποστεί κανονική «ανάκριση κρατουμένου» από τους βουλευτές της αντίστοιχης επιτροπής του γερμανικού κοινοβουλίου. Οι πληροφορίες που διοχετεύθηκαν ήδη από χθες στον γερμανικό τύπο αναφέρουν ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, έχει στήσει σκηνικό ανάκρισης, παρωθώντας τους βουλευτές του κόμματός του να κάνουν πιεστικές ερωτήσεις για τα όρια εξουσίας της ΕΚΤ στην άσκηση της νομισματικής της πολιτικής, για την «κατάχρηση» της ποσοτικής χαλάρωσης και των χαμηλών επιτοκίων και για την άσκηση έμμεσης «δημοσιονομικής πολιτικής» από την ΕΚΤ. Θα έλεγε κανείς ότι «στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί», μιας και η Γερμανία είναι η κατ’ εξοχήν ευνοούμενη από την πολιτική της ΕΚΤ, και το ίδιο ισχύει και για τις τράπεζές της, ακόμη και για την πανταχόθεν πολιορκούμενη ΕΚΤ.
Ωστόσο, το σκηνικό που θα στηθεί στην κεκλεισμένων των θυρών «ανάκριση» του Ντράγκι από τους Γερμανούς βουλευτές, έχει διπλή χρήση: από τη μια πλευρά είναι η ρεβάνς του Σόιμπλε στην ανοιχτή έκκληση που είχε απευθύνει ο Ντράγκι σε χώρες με δημοσιονομικό περιθώριο να αυξήσουν τους μισθούς- «και η Γερμανία έχει τα τέτοιο δημοσιονομικό περιθώριο», είχε πει ο επικεφαλής της ΕΚΤ στις 8/9. Από την άλλη πλευρά, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών προσπαθεί να διαμορφώσει μια οχυρωματική ζώνη απέναντι στην εθνικιστική AfD η οποία ετοιμάζεται να διευρύνει τα πεδία δράσης της πέρα από την ξενοφοβική της καμπάνια, επαναφέροντας στη ρητορική της την κριτική στο ευρώ και στις «υπερεξουσίες» της ΕΚΤ. Η οποία, μεταξύ άλλων, με τα μηδενικά επιτόκια στερεί τους Γερμανούς αποταμιευτές από μια αξιοπρεπή επιβράβευση της κατάθεσής τους.
Ερωτήσεις ευρωβουλευτών, με ολίγη από… Στουρνάρα
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ πήρε μια ήπια πρόγευση του τι πρόκειται να υποστεί στη Bundestag κατά την ακρόαση στην επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου, ακριβώς για το θέμα αυτό, τις παρενέργειες των μηδενικών επιτοκίων της ΕΚΤ. Όσοι Γερμανοί χριστιανοδημοκράτες βουλευτές ήσαν παρόντες δεν έχασαν την ευκαιρία μιας δηκτικής ερώτησης. Τρεις Έλληνες ευρωβουλευτές έκαναν σχετικά αναμενόμενες ερωτήσεις και πήραν μάλλον αναμενόμενες απαντήσεις: ο Γ. Κύρτσος (ΝΔ) ζήτησε σχόλιο για την ένταση στις σχέσεις ελληνικής κυβέρνησης και Γ. Στουρνάρα- «η ΕΚΤ στηρίζει την ανεξαρτησία των διοικητών των κεντρικών τραπεζών», ήταν η απάντηση Ντράγκι. Η Ε. Καϊλή (ΠΑΣΟΚ) ρώτησε τι θα γίνει με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης αν δεν πιαστεί ο στόχος για άνοδο του πληθωρισμού στο 2%. «Ο στόχος θα επιτευχθεί», απάντησε ο επικεφαλής της ΕΚΤ. Και ο Σ. Ζαριανόπουλος (ΚΚΕ) ρώτησε πώς είναι δυνατό να ισχυρίζεται η ΕΚΤ ότι δεν υποδεικνύει στις κυβερνήσεις τι είδους διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα κάνουν, όταν ως μέλος του κουαρτέτου εισηγείται στην Ελλάδα περαιτέρω μείωση του εργασιακού κόστους. Αυτή την ερώτηση ο Ντράγκι έκανε ότι δεν την άκουσε.
Οι κυβερνήσεις «να κάνουν το καθήκον τους»
Ωστόσο, το ενδιαφέρον είναι ότι ο Ντράγκι, έστω και με τις ισχυρές δόσεις αυτολογοκρισίας που επέβαλλε η αναμονή της «ανάκρισης» στη γερμανική Βουλή, έμεινε σταθερός στη γραμμή πίεσης προς τις κυβερνήσεις «να κάνουν το καθήκον τους». Κωδικοποιημένα, είπε:
- «Εάν χρειαστεί, θα δράσουμε με τη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων στο πλαίσιο της εντολής μας». Ο μεθερμηνευόμενο, θα παρατείνει και θα επεκτείνει το QE. Αλλά επ’ ουδενί «χρήμα από το ελικόπτερο», είπε απαντώντας σε ερώτηση Ιρλανδού Ευρωβουλευτή.
- Όμως, «η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να εξασφαλίσει βιώσιμα πραγματικά επιτόκια μακροπρόθεσμα, γιατί αυτά εξαρτώνται από τις προοπτικές μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι άλλοι φορείς πολιτικής πρέπει να κάνουν το καθήκον τους, δηλαδή να επιδιώξουν δημοσιονομικές και διαρθρωτικές πολιτικές που θα συμβάλει σε αυτοτροφοδοτούμενη ανάκαμψη».
- «Μέχρι στιγμής, η οικονομία της ευρωζώνης ήτα ανθεκτική στο Brexit, αλλά λόγω της αβεβαιότητας το βασικό μας σενάριο υπόκειται σε καθοδικούς κινδύνους».
- Γι’ αυτό – είπε ο Ντράγκι- απαιτούνται τρείς γραμμές δράσης: 1) νέα κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα, «με προτεραιότητα στους τομείς της μετανάστευσης, της ασφάλειας και της άμυνας». Όπερ σημαίνει, χρηματοδοτείστε αδρά τις αποφάσεις της Μπρατισλάβα. 2) Στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης «είναι απαραίτητο να αποφευχθούν ανισορροπίες που θα την οδηγούσαν σε αποσταθεροποίηση». Και γι’ αυτό απαιτούνται «δράσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις που θα απελευθερώσουν την ανάπτυξη, θα μειώσουν την ανεργία και θα προσφέρουν ουσιαστική προστασία στις πιο ευάλωτες ομάδες». 3)Η ΟΝΕ θα είναι ευάλωτη όσο δεν ολοκληρώνεται. Πρέπει να ολοκληρωθεί η τραπεζική ένωση και η ένωση των κεφαλαιαγορών και γενικώς να συνεχιστεί η εμβάθυνση της ΟΝΕ, «σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που προτείνεται στην Έκθεση των Πέντε Προέδρων».
Αναλάβετε το κόστος της ολοκλήρωσης
Ο Ντράγκι είναι ο μόνος από τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών που το τελευταίο διάστημα αναφέρεται επίμονα στην Έκθεση των Πέντε Προέδρων, η οποία σε αλλεπάλληλες συνόδους Κορυφής, έχει αγνοηθεί επιδεκτικά. Διαβλέποντας, προφανώς, τον κίνδυνο το εγχείρημα της ενοποίησης να εκφυλιστεί σε μια αλά κάρτ διαδικασία, δίνει μεν την «ευλογία» του στις νέες προτεραιότητες που έθεσε ο συμβιβασμός της Μπρατισλάβα, στις οποίες σε μεγάλο βαθμό αποτυπώνονται οι πιέσεις ξενοφοβικών δυνάμεων, αλλά ταυτόχρονα καλεί τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης- και φυσικά και τη γερμανική- να επανέλθουν στην υποστήριξη της ολοκλήρωσής της, με όλα τα επιμέρους συστατικά της. Αυτό, ωστόσο, συνεπάγεται- κατά τον Ντράγκι- ένα κόστος: οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν τη δαπάνη «περίθαλψης» των θυμάτων της ολοκλήρωσης της ΟΝΕ. Κι επειδή αυτό δεν μπορούν να το κάνουν όλες οι χώρες, αφού «οι κανόνες (του Συμφώνου Σταθερότητας) πρέπει να τηρούνται», ο κλήρος πέφτει στις πλεονασματικές. Πρωτίστως, στη Γερμανία. Θα τολμήσει, άραγε, να το πει ο επικεφαλής της ΕΚΤ αύριο στο Βερολίνο;
