Εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι, βαριά ανάπηροι, ολικά τυφλοί, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι με πενιχρά ετήσια εισοδήματα κατά το προηγούμενο έτος έχασαν και φέτος το δικαίωμα να απαλλαγούν από το 50% ή το 100% του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) και καλούνται να πληρώσουν κανονικά ολόκληρο το δυσβάσταχτο αυτό φόρο! Ο λόγος είναι ότι όπως ορίζει ο νόμος, η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων (Γ.Γ.Δ.Ε.) συμπεριέλαβε και φέτος στο συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη για τη χορήγηση των μερικών και των ολικών απαλλαγών από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. ακόμη και εισοδήματα τα οποία είναι έκτακτα και μη επαναλαμβανόμενα όπως οι αποζημιώσεις απολύσεων, καθώς επίσης και ποσά κοινωνικών παροχών τα οποία δεν φορολογούνται και δεν υπόκεινται καν σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης, όπως είναι τα επιδόματα στήριξης τέκνων, τα ειδικά επιδόματα τριτέκνων και πολυτέκνων, οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία ολικά τυφλών και κινητικά αναπήρων σε ποσοστό άνω του 80%! Στο συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάθε φορολογούμενου που ελήφθη υπόψη για να διαπιστωθεί εάν δικαιούται ή όχι την απαλλαγή από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. συνυπολογίστηκαν επίσης τα επιδόματα ανεργίας, το Ε.Κ.Α.Σ. και τα προνοιακά επιδόματα των αναπήρων!
Όλα αυτά τα ποσά προστέθηκαν στα λοιπά εισοδήματα των φορολογουμένων τα οποία υπόκεινται κανονικά σε φόρο ή φορολογούνται αυτοτελώς, δηλαδή στους μισθούς, τις συντάξεις, τα ενοίκια, τα κέρδη από επιχειρήσεις, τους τόκους καταθέσεων κ.λπ. Στη συνέχεια, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, προστέθηκε στο άθροισμα που προέκυψε και τυχόν επιπλέον διαφορά εισοδήματος λόγω υψηλών τεκμηρίων διαβίωσης! Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις φτωχών οικογενειών τα συνολικά ποσά «καθαρού ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος» φούσκωσαν υπέρμετρα, σε εξωπραγματικά επίπεδα, και ξεπέρασαν τα σχετικά χαμηλά όρια ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος που έχουν τεθεί ως προϋποθέσεις για τη χορήγηση των απαλλαγών από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. σε κοινωνικά ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού της χώρας.
Το τελικό αποτέλεσμα είναι να καλούνται να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό του ΕΝ.Φ.Ι.Α. εκατοντάδες χιλιάδες φτωχοί Έλληνες πολίτες, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία έχουν πληγεί από τα σκληρά μέτρα λιτότητας των Μνημονίων της περιόδου 2010-2016.
Το «κόλπο», με το οποίο συναθροίζονται όλα τα παραπάνω ποσά προκειμένου να «φουσκώνουν» τεχνητά τα ετήσια οικογενειακά εισοδήματα εκατοντάδων χιλιάδων φτωχών νοικοκυριών και να υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια για τη χορήγηση των απαλλαγών από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., εφαρμόστηκε και στο τρέχον έτος, χωρίς καμία βελτίωση επί το δικαιότερο, η υπ' αριθμόν ΠΟΛ. 1212/24-9-2015 απόφαση για τον καθορισμό της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγών από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α.
Η απόφαση αυτή έχει εκδοθεί από πέρυσι με σκοπό να καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 7 του νόμου 4223/2013, οι οποίες προβλέπουν ότι:
1) Δικαιούχος απαλλαγής από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. είναι κάθε φορολογούμενος που πληροί τις εξής προϋποθέσεις:
α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων τα οποία κατέχει ο φορολογούμενος και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
γ) Η συνολική αντικειμενική αξία των κτισμάτων και των εντός σχεδίων πόλεων οικοπέδων που κατέχει ο φορολογούμενος ή η οικογένειά του δεν υπερβαίνει τα 85.000 ευρώ αν πρόκειται για άγαμο, τα 150.000 ευρώ αν πρόκειται για εγγάμο χωρίς παιδιά και τα 200.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο με ένα ή δύο εξαρτώμενα τέκνα.
2) Στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και άνω θα χορηγείται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους, δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος και
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ο υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Πώς ακριβώς λειτούργησε το "κόλπο"
Σύμφωνα, λοιπόν, με την υπ' αριθμόν ΠΟΛ. 1212/24-9-2015 απόφαση, προκειμένου να προσδιορίσουν το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» κάθε φορολογούμενου για το έτος 2015, ώστε στη συνέχεια να διαπιστώσουν εάν αυτός είναι ή όχι δικαιούχος απαλλαγής από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., οι αρμόδιες υπηρεσίες της Γ.Γ.Δ.Ε. άθροισαν:
α) Όλα τα ποσά των καθαρών εισοδημάτων που αναγράφηκαν στον πίνακα 4 της φετινής φορολογικής δήλωσης, δηλαδή τα καθαρά εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, ενοίκια, ατομικές επιχειρήσεις, ελευθέρια επαγγέλματα, γεωργικές δραστηριότητες κ.λπ.
β) Όλα τα ποσά που προσυμπληρώθηκαν ή δηλώθηκαν στις παραγράφους 2,3,4,5,8,9,10 του πίνακα 6 της φετινής φορολογικής δήλωσης, δηλαδή:
* Τα απαλλασσόμενα από το φόρο ή φορολογούμενα με ειδικό τρόπο ποσά εισοδημάτων τα οποία υπόκεινται σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης 1%-4%. Στα ποσά αυτά περιλαμβάνονται το εξωιδρυματικό επίδομα και το ποσό με το οποίο προσαυξάνεται η σύνταξη των μερικώς τυφλών και των προσώπων με αναπηρία 80% και άνω (όχι κινητική), τα κέρδη από την πώληση μετοχών, τα ειδικά επιδόματα επικίνδυνης εργασίας, τα μερίσματα από ανώνυμες εταιρείες και εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, οι τόκοι από καταθέσεις σε τράπεζες, οι τόκοι ομολόγων και ρέπος.
* Τα ποσά τα οποία απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο και ταυτόχρονα απαλλάσσονται από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης 1%-4%. Σ’ αυτά περιλαμβάνονται όλα τα ποσά των επιδομάτων στήριξης τέκνων και των ειδικών επιδομάτων τριτέκνων και πολυτέκνων τα οποία καταβλήθηκαν εντός του 2015 από τον ΟΓΑ, οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία ολικά τυφλών και κινητικά αναπήρων σε ποσοστό άνω του 80%, το εξωιδρυματικό επίδομα και το ποσό με το οποίο προσαυξάνεται η σύνταξη των ολικώς τυφλών ή των κινητικά αναπήρων σε ποσοστό άνω του 80% καθώς επίσης και οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν λόγω διακοπής της εργασιακής σχέσης, δηλαδή οι αποζημιώσεις απόλυσης ή εθελουσίας εξόδου.
* Τα προνοιακά επιδόματα των ατόμων με αναπηρία κάτω του 80% καθώς και των ατόμων με κινητική αναπηρία 80% και άνω. Τα ποσά αυτά θεωρούνται πλέον αυθαιρέτως από το υπουργείο Οικονομικών και τη Γ.Γ.Δ.Ε. ως εισοδήματα απαλλασσόμενα από το φόρο εισοδήματος αλλά επιβαρυνόμενα με ειδική εισφορά αλληλεγγύης, ενώ σύμφωνα με εγκύκλιο της Γ.Γ.Δ.Ε. από το 2013 δεν χαρακτηρίζονταν ως εισοδήματα και δεν επιβαρύνονταν με φόρο εισοδήματος ούτε με ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
* Τα επιδόματα ανεργίας και τα λοιπά ειδικά επιδόματα επιδότησης ανεργίας που εισπράχθηκαν από τον ΟΑΕΔ.
* Τα ποσά του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ) τα οποία καταβλήθηκαν στους χαμηλοσυνταξιούχους.
Επιπλέον, βάσει της υπ' αριθμόν ΠΟΛ. 1212/24-9-2015 απόφασης της Γ.Γ.Δ.Ε., στο άθροισμα όλων αυτών των ποσών που προαναφέρθηκαν προστέθηκε στη συνέχεια και η τυχόν επιπλέον διαφορά εισοδήματος η οποία προέκυψε σε κάθε περίπτωση που το συνολικό δηλωθέν ετήσιο εισόδημα της οικογένειας ή του άγαμου φορολογούμενου ήταν μικρότερο από αυτό που προέκυψε με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης (τις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης) για τα σπίτια και τα ΙΧ αυτοκίνητα τα οποία χρησιμοποίησε, κατά περίπτωση, η οικογένεια ή ο άγαμος φορολογούμενος!
Παραδείγματα
α) Άγαμος φορολογούμενος που έμεινε άνεργος τον Ιανουάριο του 2015, λόγω απόλυσης, έλαβε αποζημίωση απόλυσης 10.000 ευρώ και εισέπραξε για τους επόμενους 11 μήνες επίδομα ανεργίας 360 ευρώ το μήνα, δηλαδή 3.960 ευρώ για όλο το 2015. Ο φορολογούμενος αυτός θεωρείται ότι απέκτησε «συνολικό καθαρό οικογενειακό εισόδημα» 13.960 ευρώ (!), το οποίο υπερβαίνει το ισχύον εισοδηματικό όριο των 9.000 ευρώ που προβλέπεται για την απαλλαγή ενός άγαμου από το 50% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. Συνεπώς, ο συγκεκριμένος άνεργος θα πρέπει να πληρώσει ολόκληρο τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., καθώς δεν θεωρείται δικαιούχος της μερικής απαλλαγής! Κανονικά, θα έπρεπε να μη ληφθεί υπόψη η αποζημίωση απόλυσης, ώστε ο συγκεκριμένος άνεργος φορολογούμενος να εμφανίζεται με εισόδημα κάτω των 9.000 ευρώ και να μην κληθεί να πληρώσει ολόκληρο τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. του έτους 2016.
β) Πολύτεκνος με 5 παιδιά και σύζυγο μη εργαζόμενη απέκτησε μέχρι τον Ιούνιο του 2015 εισοδήματα 6.000 ευρώ από μισθούς, αλλά τον Ιούλιο απολύθηκε από τη δουλειά του και έλαβε αποζημίωση απόλυσης 7.000 ευρώ και για τους υπόλοιπους 5 μήνες, μέχρι τον Δεκέμβριο του 2015, έλαβε επιδόματα ανεργίας συνολικού ύψους 2.700 ευρώ. Επιπλέον, το 2015 έλαβε επιδόματα τέκνων συνολικού ποσού 4.900 ευρώ από τον ΟΓΑ. Ο φορολογούμενος αυτός θεωρείται ότι απέκτησε «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» 20.600 ευρώ (6.000 ευρώ από μισθούς+7.000 ευρώ αποζημίωση απόλυσης+2.700 ευρώ επιδόματα ανεργίας+4.900 επιδόματα ΟΓΑ), το οποίο υπερβαίνει το ισχύον εισοδηματικό όριο των 18.000 ευρώ που προβλέπεται για την απαλλαγή ενός … πεντάτεκνου από το 100% του ΕΝ.Φ.Ι.Α. Ως εκ τούτου, ο συγκεκριμένος πολύτεκνος καλείται να πληρώσει ολόκληρο τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. του έτους 2016, καθώς δεν θεωρείται δικαιούχος της ολικής απαλλαγής! Κανονικά, τουλάχιστον η αποζημίωση απόλυσης και τα επιδόματα τέκνων συνολικού ύψους 11.900 ευρώ δεν θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη, ώστε ο συγκεκριμένος πολύτεκνος (με 5 παιδιά) να εμφανίζεται με εισόδημα σημαντικά χαμηλότερο των 18.000 ευρώ (8.700 ευρώ) και να μην κληθεί να πληρώσει όλο τον ΕΝ.Φ.Ι.Α.
