Κατά χιλιάδες Έλληνες και ξένοι ιδιοκτήτες ακινήτων στη χώρα μας μετατρέπονται εν μία νυκτί σε ξενοδόχους, νοικιάζοντας από το διαδίκτυο μέχρι και δωμάτια του σπιτιού που μένουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους, σε ξένους τουρίστες!
Την ίδια ώρα η ξενοδοχειακή αγορά έχει πάρει φωτιά, με τους επιχειρηματίες να κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό και αδιαφορία του κρατικού μηχανισμού για τα φορολογικά έσοδα που χάνονται.
Μόνο στις δημοφιλείς πλατφόρμες της AirBnB και της Homeaway οι αγγελίες ενοικίασης κατοικιών σε ολόκληρη την Ελλάδα ξεπερνούν τις 40.000, ενώ οι βίλες που ενοικιάζονται έχοντας ήδη πάρει σήμα από τον ΕΟΤ, ξεπερνούν κατά πολύ τις 6.500, νούμερο που επίσημα δίνει ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού έως 31/12/2014.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αγγελίες ενοικίασης σπιτιών μέσω της AirBnB έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με πέρυσι, με τους ιδιοκτήτες ακινήτων να ελπίζουν ότι τα έσοδα που θα αποκομίσουν από τους ξένους επισκέπτες θα συμβάλλουν όχι μόνο στην πληρωμή της βαρύτατης φορολογίας (ΕΝΦΙΑ), αλλά και στη δημιουργία έξτρα εισοδήματος, πολλές φορές, μάλιστα, αφορολόγητου.
Οι τιμές ενοικίασης ημερησίως ανάλογα με το ακίνητο και την περιοχή που βρίσκεται, ξεκινούν από 9 ευρώ ανά επισκέπτη (ένα δωμάτιο σπιτιού για παράδειγμα στην Κυψέλη) την ημέρα και μπορεί να φτάσουν τις 8.000 ευρώ την ημέρα εάν πρόκειται για μία υπερπολυτελή βίλα με όλα τα κομφόρ στη Μύκονο, η οποία διαθέτει 5 και άνω υπνοδωμάτια.
Καθοριστική συμβολή στην έξαρση του φαινομένου των ενοικιάσεων σπιτιών σε τουρίστες είχε το μνημόνιο του περασμένου Αυγούστου, καθώς από την 1η Νοεμβρίου 2015 νομοθετήθηκε η κατάργηση της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του ν. 4276/2014 (Α΄155) και της παραγράφου 7 του άρθρου 2 του ν. 2160/1993 (Α΄118), που σε απλά ελληνικά σημαίνει ότι όποιος επιθυμεί να ενοικιάσει το σπίτι του σε ξένους τουρίστες είτε για μία μέρα, είτε για μία εβδομάδα, είτε για ένα 20ήμερο μπορεί να το πράξει και κυρίως χωρίς να θεωρηθεί (το ακίνητο) τουριστικό κατάλυμα και χωρίς να χρειάζεται άδεια ή σήμα του ΕΟΤ.
Σημειώνεται πως οι ιδιοκτήτες ακινήτων που εμπίπτουν στις διατάξεις του νέου νόμου και ενδιαφέρονται να εκμισθώσουν το ακίνητό τους, έχουν την ελάχιστη υποχρέωση -σύμφωνα με την ελληνική φορολογική νομοθεσία- να προχωρήσουν στην εμπρόθεσμη ηλεκτρονική καταχώρηση των στοιχείων της μισθώσεως αυτής μέσω διαδικτυακής εφαρμογής της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (ΔΗΛΕΔ) στο δικτυακό τόπο www.gsis.gr και την εντεύθεν λήψη του μοναδικού αριθμού καταχώρησης της μίσθωσης. Υπενθυμίζεται ότι οι μισθωτές από το εξωτερικό μπορούν ήδη να συνάψουν συμβόλαια μισθωτηρίου χωρίς τη χρήση ΑΦΜ, παρά μόνο με την επίδειξη του διαβατηρίου τους.
Η μπίζνα των υπενοικιάσεων
Ταυτόχρονα, αυξάνονται ταχύτατα κι εκείνοι που το έχουν κάνει «μπίζνα», μισθώνοντας διαμερίσματα, ειδικά σε περιοχές της Αττικής οι οποίες είναι δημοφιλείς για τους τουρίστες (κέντρο, νότια και ανατολικά προάστια), με σκοπό να τα υπενοικιάσουν αργότερα μέσω του διαδικτύου. Τις περισσότερες φορές οι ιδιοκτήτες που αναζητούν εναγωνίως φερέγγυους μισθωτές δεν έχουν ιδέα για τους «επιχειρηματικούς στόχους» εκείνων που τους προσεγγίζουν.
Σύμφωνα με τους μεσίτες, η υπενοικίαση αυτή μπορεί να τους αποφέρει ακόμα και τριπλάσια έσοδα από το μίσθωμα που οι ίδιοι καταβάλλουν στους πραγματικούς ιδιοκτήτες.
Για παράδειγμα ένα τριάρι στο Μεταξουργείο, στον Κεραμεικό, ή στα Σεπόλια, ανάλογα με την κατάσταση που βρίσκεται και ενδεχομένως τη θέα που έχει, δεν μπορεί να νοικιαστεί παραπάνω από 400 ευρώ το μήνα. Εάν ο «επιχειρηματίας» το υπενοικιάζει ακόμη και το μισό χρόνο από 30 έως 70 ευρώ τη βραδιά,όχι μόνο βγάζει τα λεφτά του μισθώματος, αλλά του μένει και ένα σεβαστό ποσό.
Αθέμιτο ανταγωνισμό καταγγέλλουν οι ξενοδόχοι
Στον αντίποδα, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι καλλιεργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, κυρίως για τις περιοχές με αστικό ιστό, των αδειοδοτημένων καταλυμάτων από μη αδειοδοτημένα καταλύματα που δεν αντιμετωπίζονται με το ίδιο φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο.
Όπως αναφέρει η Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών – Αττικής και Αργοσαρωνικού (ΕΞΑΑΑ), παρά τους πανηγυρισμούς περί αύξησης κατά 6,1% των αφίξεων στην Αθήνα, το πρώτο τετράμηνο 2016, τα στοιχεία κίνησης και απόδοσης στα ξενοδοχεία της Αθήνας, κατέδειξαν την ίδια περίοδο «μηδέν εις το πηλίκον»: Η διαφορά πληρότητας στις μονάδες έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου είναι 0%, ενώ παράλληλα, η διακύμανση στη μέση τιμή δωματίου (ARR) και στο έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο (revPAR) καθηλώνονται από τον μήνα Απρίλιο σε ποσοστά 0% και -0,3% αντίστοιχα.
Αιτία για το άνοιγμα της «ψαλίδας» θεωρούν ότι είναι η απώλεια επισκεπτών προς τα μη αδειοδοτημένα και μη φορολογούμενα «τουριστικά» καταλύματα.
Φόροι στα... αζήτητα
Σε ανάλογα συμπεράσματα καταλήγει και μελέτη της Grant Thornton, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος, με τίτλο «Λειτουργία και επίδραση της Οικονομίας Διαμοιρασμού στον ξενοδοχειακό κλάδο στην Ελλάδα», στην οποία αναφέρεται πως μόνο το 2014 «χάθηκαν» φόροι ύψους 350 εκατ. ευρώ και 15.000 θέσεις εργασίας, εξαιτίας της λειτουργίας των παράνομων τουριστικών καταλυμάτων.
Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η λεγόμενη οικονομία διαμοιρασμού και η φιλοξενία τουριστών σε παράνομα τουριστικά καταλύματα προκαλούν την απώλεια τουλάχιστον 12 εκατ. διανυκτερεύσεων από νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις φιλοξενίας. Αυτό σημαίνει ότι τα ξενοδοχειακά καταλύματα καταγράφουν 554 εκατ. ευρώ περίπου λιγότερα έσοδα από τη διαμονή.
Κατά την Grant Thornton, το μέγεθος της οικονομίας διαμοιρασμού στον τουριστικό κλάδο της Ελλάδας εκτιμάται από 1,38 δισ. ευρώ έως 1,46 δισ. ευρώ (κόστος διαμονής, διατροφής κ.ά.) και από την αξία αυτή τα 588 εκατ. ευρώ αφορούν έσοδα που αντιστοιχούν σε δαπάνες διαμονής.
Μάλιστα, οι ξενοδόχοι επιρρίπτουν ευθύνες στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για την απώλεια εκατομμυρίων ευρώ από τη φορολογία, όταν οι ίδιοι καλούνται να πληρώσουν ξανά το «μάρμαρο» (αύξηση ΦΠΑ και εργοδοτικών εισφορών, επιβολή τέλους διανυκτέρευσης, αύξηση ΕΝΦΙΑ κ.λπ.).
