Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Καταπολέμηση του Ξεπλύματος Χρήματος (AMLA) προωθεί μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τρόπο ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των εθνικών Μονάδων Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (Αρχών για το Ξέπλυμα Χρήματος - FIUs), επιδιώκοντας να τερματίσει το σημερινό κατακερματισμένο καθεστώς, στο οποίο κάθε κράτος-μέλος εφαρμόζει διαφορετικά κριτήρια για τη διαβίβαση στοιχείων που αφορούν ύποπτες διασυνοριακές συναλλαγές.
Το νέο σχέδιο κανονιστικών τεχνικών προτύπων (RTS), το οποίο τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση, εισάγει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον εντοπισμό και τη διαχείριση υποθέσεων που εκτείνονται σε περισσότερες από μία χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την AMLA, η υφιστάμενη πρακτική, που βασίζεται σε εθνικές διαδικασίες και λειτουργικές αποφάσεις, οδηγεί είτε σε υπερβολική ανταλλαγή δεδομένων, ακόμη και προσωπικών πληροφοριών που δεν είναι απαραίτητες, είτε στην αντίθετη περίπτωση, όπου κρίσιμα στοιχεία δεν κοινοποιούνται εγκαίρως, δημιουργώντας κενά στην ευρωπαϊκή άμυνα κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Κεντρική καινοτομία του σχεδίου αποτελεί η διάκριση μεταξύ της επιλογής των πληροφοριών που πρέπει να διαβιβαστούν και της αξιολόγησης της επιχειρησιακής τους σημασίας. Το προτεινόμενο μοντέλο προβλέπει ότι η FIU που εντοπίζει μια ύποπτη συναλλαγή με διασυνοριακά χαρακτηριστικά θα αποστέλλει αρχικά ένα περιορισμένο σύνολο βασικών πληροφοριών στο άλλο κράτος-μέλος. Η αρχή που λαμβάνει τα στοιχεία θα είναι εκείνη που θα αποφασίζει εάν αυτά έχουν ουσιαστική αξία για τις δικές της έρευνες και αν απαιτείται η αποστολή του πλήρους φακέλου της υπόθεσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με τον τρόπο αυτό, η ευθύνη της αξιολόγησης μεταφέρεται από την αποστέλλουσα στη λαμβάνουσα αρχή. Η AMLA υποστηρίζει ότι η χώρα που παραλαμβάνει τις πληροφορίες βρίσκεται σε καλύτερη θέση να γνωρίζει αν ένα πρόσωπο, μια εταιρεία ή μια συναλλαγή συνδέεται με υφιστάμενες έρευνες, δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος, πρόσωπα υπό παρακολούθηση ή κινδύνους που έχουν ήδη εντοπιστεί στο εθνικό της σύστημα.
Στην πράξη, εάν η ελληνική Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος (το ελληνικό FIU) λάβει πληροφορίες από άλλη ευρωπαϊκή αρχή (FIU) για εταιρεία με τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα, θα είναι η ίδια η ελληνική αρχή που θα κρίνει αν η συγκεκριμένη εταιρεία σχετίζεται με ανοικτές υποθέσεις φοροδιαφυγής, κυκλώματα λαθρεμπορίου ή πρόσωπα που βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο των διωκτικών αρχών. Εφόσον διαπιστώσει ότι οι πληροφορίες έχουν επιχειρησιακή αξία, θα μπορεί να ζητήσει το πλήρες αρχείο της υπόθεσης.
Το νέο πλαίσιο δεν αφήνει, ωστόσο, τις εθνικές αρχές ανεξέλεγκτες. Η AMLA προτείνει ένα σύστημα τριών επιπέδων ελέγχου. Πρώτον, όλες οι ανταλλαγές πληροφοριών θα καταγράφονται στο FIU.net, δημιουργώντας πλήρες ψηφιακό αποτύπωμα σχετικά με το ποια αρχή απέστειλε τα στοιχεία, ποια τα έλαβε, αν ζητήθηκαν πρόσθετες πληροφορίες και ποια ήταν η εξέλιξη της υπόθεσης, επιτρέποντας εκ των υστέρων αξιολόγηση της συμπεριφοράς των αρχών.
Δεύτερον, εισάγονται κοινά κριτήρια αξιολόγησης και συστήματα βαθμολόγησης (scorecards), ώστε οι αποφάσεις να μην βασίζονται αποκλειστικά σε υποκειμενικές εκτιμήσεις. Οι FIUs θα χρησιμοποιούν δείκτες κινδύνου, όπως η σύνδεση με άλλες έρευνες, το είδος του βασικού αδικήματος, το ύψος των συναλλαγών και οι διασυνδέσεις με κυρώσεις ή άλλες ύποπτες δραστηριότητες, γεγονός που θα υποχρεώνει κάθε αρχή να αιτιολογεί τις αποφάσεις της.
Τρίτον, προβλέπεται έμμεσος έλεγχος από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές FIUs και την ίδια την AMLA. Σε περιπτώσεις όπου μια αρχή συστηματικά παραλείπει να ζητήσει πληροφορίες για υποθέσεις που αργότερα αποδεικνύονται σημαντικές ή, αντιθέτως, ζητά υπερβολικά μεγάλο όγκο στοιχείων χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, οι πρακτικές αυτές θα μπορούν να εντοπίζονται μέσω αξιολογήσεων, επιθεωρήσεων και της εποπτικής δραστηριότητας της ευρωπαϊκής αρχής στο πλαίσιο του νέου συστήματος AML/CFT.
Η Ten Brinke και το Ελληνικό
Σε τροχιά νέων συνεργασιών στο Ελληνικό βρίσκεται η Ten Brinke, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με μεγάλο επενδυτή για τη σύμπραξη σε νέα αναπτυξιακά projects στην περιοχή, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται το επόμενο διάστημα. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται μετά την ολοκλήρωση της συνεργασίας της ολλανδικής εταιρείας με την Centric στο επενδυτικό έργο ανάπτυξης κατοικιών στο Ελληνικό, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 100 εκατ. ευρώ. Η κοινή επένδυση αφορούσε την αγορά και ανάπτυξη οικοπέδων, καθώς και την κατασκευή και πώληση κατοικιών στην περιοχή του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγίου Κοσμά. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Centric, οι δύο πλευρές διαπραγματεύθηκαν τους ειδικότερους όρους για την από κοινού υλοποίηση του έργου υπό το νέο επιχειρηματικό περιβάλλον και τις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, χωρίς ωστόσο να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία. Στο πλαίσιο της συναινετικής λύσης της συνεργασίας τους, συμφωνήθηκε η καταβολή αποζημίωσης ύψους 1,75 εκατ. ευρώ από την Ten Brinke προς την Centric, η οποία αποχωρεί από το συγκεκριμένο project.
Η δραστηριότητα στις αγορές της Euronext
Βελτίωση κατέγραψε τον Ιούνιο σε σύγκριση με τον Μάιο η δραστηριότητα στις αγορές της Euronext, περιλαμβανομένης της Αθήνας, καθώς η αύξηση των νέων εισαγωγών και η ενίσχυση της αγοράς ομολόγων αντιστάθμισαν τη σημαντική υποχώρηση στις αυξήσεις κεφαλαίου των ήδη εισηγμένων εταιρειών. Ειδικότερα, ο αριθμός των νέων εισαγωγών μετοχών ανήλθε στις 15 τον Ιούνιο, από μόλις τέσσερις τον προηγούμενο μήνα, ενώ οι εταιρείες άντλησαν 178 εκατ. ευρώ από νέες εισαγωγές, έναντι μηδενικών κεφαλαίων τον Μάιο. Παράλληλα, η αγορά ομολόγων συνέχισε την ανοδική της πορεία, με τα αντληθέντα κεφάλαια να διαμορφώνονται στα 129,4 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 9% σε μηνιαία βάση από τα 118,4 δισ. ευρώ του Μαΐου. Ως αποτέλεσμα, το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που αντλήθηκαν μέσω των αγορών της Euronext έφθασε τα 131 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, σημειώνοντας αύξηση 6% σε σχέση με τα 123,7 δισ. ευρώ του προηγούμενου μήνα. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν και η επίδοση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (SMEs), οι οποίες άντλησαν συνολικά 2,2 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, έναντι 663 εκατ. ευρώ τον Μάιο, καταγράφοντας άνοδο 233%. Οι αυξήσεις κεφαλαίου των μικρότερων εταιρειών εκτινάχθηκαν στα 1,4 δισ. ευρώ από 522 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μηνιαία αύξηση 168%, ενώ και οι εκδόσεις ομολόγων των SMEs αυξήθηκαν κατά 347%. Στον αντίποδα, οι αυξήσεις κεφαλαίου των ήδη εισηγμένων εταιρειών υποχώρησαν σημαντικά, καθώς τα κεφάλαια που αντλήθηκαν μέσω follow-ons περιορίστηκαν στα 1,43 δισ. ευρώ από 5,24 δισ. ευρώ τον Μάιο, καταγράφοντας πτώση 73%.
H ES Systems
Η Ευρωπαϊκά Συστήματα Αισθητήρων (ES Systems) του Κρίστιαν Χατζημηνά επιταχύνει το επενδυτικό της πρόγραμμα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση των παραγωγικών της εγκαταστάσεων και στην ενίσχυση της βιομηχανικής της δυναμικότητας. Η εταιρεία, που δραστηριοποιείται στην κατασκευή ηλεκτρονικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, επένδυσε πέρυσι σχεδόν 4 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της αναβάθμισης των υποδομών της και της προετοιμασίας για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης. Στις προτεραιότητες της διοίκησης για το 2026 περιλαμβάνεται η περαιτέρω αξιοποίηση της υφιστάμενης γραμμής συναρμολόγησης ηλεκτρονικών κυκλωμάτων μέσω νέων επενδύσεων σε παραγωγικό εξοπλισμό, με στόχο την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας και τη διεύρυνση του χαρτοφυλακίου προϊόντων της εταιρείας. Παράλληλα, σχεδιάζεται η ολοκλήρωση της ανακατασκευής του ιδιόκτητου βιομηχανικού κτιρίου, ώστε να καλυφθούν οι τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες της επιχείρησης και να ενισχυθεί η λειτουργική της αυτονομία. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία υπέγραψε πρόσφατα νέα σύμβαση ομολογιακού δανείου δεκαετούς διάρκειας, ύψους 2 εκατ. ευρώ, με την Τράπεζα Πειραιώς, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τη δεύτερη φάση ανακατασκευής του βιομηχανικού της συγκροτήματος και την εγκατάσταση της παραγωγής στις νέες εγκαταστάσεις.
Οι συμβάσεις ψηφιοποίησης του ΕΣΥ
Η Κοινωνία της Πληροφορίας προχώρησε σε τρεις τροποποιήσεις συμβάσεων που αφορούν το μεγάλο έργο της ψηφιοποίησης των αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας (SUB2), το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και έχει συνολικό προϋπολογισμό 14,725 εκατ. ευρώ ανά εκτελεστική σύμβαση. Η πρώτη τροποποίηση αφορά τη σύμβαση που έχει αναλάβει η ένωση εταιρειών του ελληνικού υποκαταστήματος της Netcompany και της Qualco. Η ΚτΠ ενέκρινε την τρίτη κατά σειρά τροποποίηση της εκτελεστικής σύμβασης, παρατείνοντας την ολοκλήρωση του έργου κατά έναν μήνα, χωρίς καμία αλλαγή στον προϋπολογισμό. Η παράταση συνοδεύεται από αναπροσαρμογή των επιμέρους προθεσμιών για τη σάρωση, τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση των αρχείων του ΕΣΥ. Αντίστοιχη είναι η εξέλιξη και στη δεύτερη σύμβαση, η οποία έχει ανατεθεί στην ένωση εταιρειών Uni Systems και Αρχειοθήκη ΑΕ Logistics και Διαχείρισης Αρχείων. Και σε αυτή την περίπτωση εγκρίθηκε τρίτη τροποποίηση, με την οποία η διάρκεια του έργου παρατείνεται επίσης για ένα μηνα. Η αλλαγή αφορά αποκλειστικά το χρονοδιάγραμμα και τις ημερομηνίες παράδοσης των επιμέρους φάσεων του έργου, χωρίς μεταβολή του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης. Η τρίτη παρέμβαση αφορά τη σύμβαση που έχει αναλάβει η AKTOR Κατασκευές, Τεχνικών και Ενεργειακών Έργων και Συμμετοχών Μονοπρόσωπη ΑΕ. Σε αυτή την περίπτωση δεν προβλέπεται νέα παράταση του έργου, αλλά τροποποιείται το σχήμα των υπεργολάβων και της ομάδας υλοποίησης. Στο έργο συμμετέχουν ως υπεργολάβοι η IID ΑΑ, εταιρεία πληροφορικής συμφερόντων του επιχειρηματία Τζουζέππε Τζιάνο και η OTS ΑΕ, εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού με ιδρυτή και βασικό μέτοχο τον Σπύρο Παμπουκίδη.
Η σύμβαση για τα πυροσβεστικά ελικόπτερα
Σε τροποποίηση της σύμβασης για την προμήθεια οκτώ νέων πυροσβεστικών ελικοπτέρων μεσαίου τύπου προχώρησε το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ενσωματώνοντας ένα νέο ενδιάμεσο στάδιο στη διαδικασία παραλαβής των δύο ελικοπτέρων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, στη σύμβαση που έχει υπογραφεί με την κοινοπραξία των εταιρειών Airbus Helicopters SAS, Airtelis και SAF Helicopteres προστίθεται ως ξεχωριστό παραδοτέο η ολοκλήρωση των δοκιμών εδάφους (ground test) των ελικοπτέρων. Το συγκεκριμένο στάδιο εντάσσεται πλέον επίσημα στον πίνακα παραδόσεων και ορίζεται ότι θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 15 Ιουλίου 2026, δηλαδή 14,5 μήνες μετά την έναρξη της σύμβασης. Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία μετά από σχετική πρόταση που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έγινε αποδεκτή, προκειμένου να προσαρμοστεί το χρονοδιάγραμμα του έργου χωρίς να επηρεαστεί το βασικό αντικείμενο της σύμβασης. Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, η αλλαγή χαρακτηρίζεται «μη ουσιώδης», καθώς αφορά αποκλειστικά την προσθήκη ενός ενδιάμεσου σταδίου παρακολούθησης της προόδου του έργου και δεν μεταβάλλει το οικονομικό αντικείμενο ή τους βασικούς όρους της προμήθειας. Η προμήθεια των οκτώ πυροσβεστικών ελικοπτέρων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συμβάσεις του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας της χώρας και η συνολική αξία της εκτιμάται σε περίπου 249 εκατ. ευρώ.
