Με καθυστέρηση ετών, η ελληνική κυβέρνηση «δέησε» τελικά να φέρει στη Βουλή το σχέδιο νόμου για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/452 για τη θέσπιση πλαισίου ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων, σε μια προσπάθεια να συμβαδίσει —τουλάχιστον θεσμικά— με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ. Το σχέδιο προβλέπει αυστηρούς ελέγχους στις άμεσες ξένες επενδύσεις που αφορούν σε στρατηγικούς τομείς, θέτοντας επιτέλους σε λειτουργία έναν εθνικό μηχανισμό προστασίας υποδομών ζωτικής σημασίας. Το πλαίσιο καλύπτει κρίσιμους τομείς όπως οι λιμενικές υποδομές, η ενέργεια, οι μεταφορές, η υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, τα μέσα ενημέρωσης, η επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων, οι χρηματοπιστωτικές και εκλογικές υπηρεσίες, αλλά και η άμυνα και το αεροδιαστημικό σύστημα. Συμπεριλαμβάνει, επίσης, φυσικά και εικονικά δίκτυα, γη και ακίνητα που σχετίζονται με τη λειτουργία αυτών των υποδομών. Ασκώντας «ευρεία διακριτική ευχέρεια» στην «ερμηνεία» των διατάξεων του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/452, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε στην ενσωμάτωση διάταξης στο νομοσχέδιο που κατέθεσε στη Βουλή, σύμφωνα με την οποία ενεργοποιείται έλεγχος άμεσης ξένης επένδυσης για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης, όχι μόνο όταν η επένδυση προέρχεται από τρίτη χώρα, αλλά και όταν εντοπίζεται οποιαδήποτε έμμεση σύνδεση με τέτοια προέλευση.
Ειδικότερα, το κριτήριο του ελέγχου δεν περιορίζεται σε επενδυτές τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους τομείς, όπως προβλέπει ο Κανονισμός, αλλά επεκτείνεται και σε επενδυτές που εδρεύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον πίσω από αυτούς υφίσταται οποιασδήποτε μορφής έλεγχος ή συμμετοχή φυσικού προσώπου, επιχείρησης ή ακόμα και κυβέρνησης τρίτης χώρας. Το ίδιο ισχύει και όταν η συμμετοχή τρίτης χώρας υπερβαίνει το 10% στο μετοχικό κεφάλαιο της επενδυτικής οντότητας. Ακόμα και έμμεσες σχέσεις ιδιοκτησίας ή χρηματοδότησης —όπως αυτές που προκύπτουν από αλυσίδες συμμετοχών, κρατικές ενισχύσεις ή χρηματοδοτικά σχήματα— αρκούν για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία ελέγχου, εφόσον η επιχείρηση-στόχος ανήκει στους τομείς που περιγράφονται στο Παράρτημα του νομοσχεδίου.Κυρίως μάλιστα, όταν πρόκειται για «ιδιαιτέρως ευαίσθητους τομείς», όπως λιμενικές υποδομές, υποθαλάσσια δίκτυα, άμυνα, κυβερνοασφάλεια, επικοινωνίες και ενεργειακές εγκαταστάσεις, η ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους γίνεται ακόμα πιο έντονη. Πρέπει να τονισθεί πως η διάταξη, πίσω από την επίφαση «ευθυγράμμισης» με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, αφήνει ανοιχτό το πεδίο για πολιτικά ευέλικτη εφαρμογή, καθώς το εύρος των ορισμών και η βαρύτητα των εννοιών περί «ελέγχου», «χρηματοδότησης» και «συμμετοχής» μπορούν να ερμηνευτούν κατά το δοκούν. Έτσι, το εργαλείο ελέγχου επενδύσεων δεν λειτουργεί μόνο ως μέτρο προστασίας, αλλά και ως μέσο παρέμβασης σε στρατηγικές επενδυτικές σχέσεις που για πολιτικούς ή γεωπολιτικούς λόγους κρίνονται «ανεπιθύμητες».
Τα δημοσιεύματα για ΟΛΠ - ΟΛΘ
Εντελώς «συμπτωματικά» παράλληλα με το σχέδιο νόμου για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/452 προέκυψαν δημοσιεύματα από κυβερνητικά φιλικά ΜΜΕ, τα οποία χωρίς επίσημες πηγές, εμφανίζουν τις ΗΠΑ να επιθυμούν άμεσο έλεγχο των ελληνικών λιμανιών, τη στιγμή που καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επικαλεστεί ανάλογες «επιταγές». Ο ΟΛΠ ο οποίο μετά από την αποκρατικοποίησή του 2016 ελέγχεται από την κινέζική COSCO, αλλά και ο ΟΛΘ, ο οποίος ελέγχεται από τον Ιβάν Σαββίδη, γίνονται ξαφνικά «στόχοι» υποτιθέμενης διεθνούς αναδιάταξης συμφερόντων, με τη νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και τον επιτετραμμένο της πρεσβείας των ΗΠΑ Τζος Χακ να παρουσιάζονται από κάποιους ως «εκτελεστές αποστολής». Πηγές από τις ΗΠΑ ωστόσο δεν επιβεβαιώνουν αυτά τα σενάρια. Επικρίνουν δε όσους χρησιμοποιούν την αμερικανική κυβέρνηση ως «μπαμπούλα» για να επιβάλουν εσωτερικές επιλογές και να ασκήσουν πιέσεις στους υφιστάμενους παραχωρησιούχους των λιμανιών, εμφανίζοντας ότι «της το ζητάνε οι ξένοι».
Οι ΗΠΑ και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Το ότι η επίκληση της Ουάσιγκτον μοιάζει περισσότερο με επικοινωνιακό άλλοθι για την εφαρμογή πολιτικών που κάποιοι στην Αθήνα επιθυμούν, αλλά διστάζουν να επιβάλουν ευθέως, προκύπτει από το ότι η κινεζική COSCO διατηρεί σήμερα ισχυρότατη παρουσία σε ευρωπαϊκά λιμάνια (Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Ισπανία, Ιταλία), χωρίς να έχει τεθεί οποιοδήποτε ζήτημα «επιταγών ΗΠΑ» από καμία άλλη ευρωπαϊκή κυβέρνηση. Προσοχή σε μια λεπτομέρεια. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, στις προαναφερόμενες χώρες έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΕ) 2019/452 για τη θέσπιση του πλαισίου ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων. Δηλαδή θα μπορούσαν ήδη να έχουν θέσει προσκόμματα σε επενδυτές εκτός ΕΕ, αλλά δεν το έχουν κάνει. Αν η κυβέρνηση επιθυμεί αλλαγή status quo στα λιμάνια, ας το πει καθαρά. Όχι άλλο κρυφτό πίσω από «Αμερικάνους». Διότι διαφορετικά, αυτό που φαίνεται να δρομολογείται, δεν είναι ο «έλεγχος» των λιμένων για το εθνικό συμφέρον, αλλά η εργαλειοποίηση της γεωπολιτικής για την άσκηση εσωτερικής πολιτικής πίεσης και την αναδιάταξη του επενδυτικού χάρτη σύμφωνα με κυβερνητικές επιδιώξεις.
Η Attica Bank
Στην έναρξη διαδικασίας πώλησης ακινήτων που δεν χρησιμοποιεί πλέον για τη λειτουργία της, προχώρησε η Attica Bank, στο πλαίσιο του Επιχειρηματικού Σχεδίου 2022-2025. Η πώληση έχει ήδη εγκριθεί από τα αρμόδια διοικητικά όργανα και αναμένεται να ολοκληρωθεί σταδιακά μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, η τράπεζα προχώρησε στην πώληση τριών ακινήτων, συνολικής αξίας 11,3 εκατ. ευρώ. Συνολικά, η αξία των ακινήτων που έχουν προγραμματιστεί προς πώληση φτάνει τα 23,7 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που ανακοίνωσε ο Όμιλος για το διάστημα έως και τις 31 Μαρτίου 2025.
Η ALPHA TENtec
Η τεχνική εταιρεία ALPHA TENtec ιδρύθηκε προ ημερών, σηματοδοτώντας τη συνεργασία δύο εδραιωμένων παικτών στον χώρο των κατασκευών. Συγκεκριμένα, η νέα εταιρεία αποτελεί σύμπραξη της TENtec Τεχνικά Έργα ΑΕ και της ALPHA Alexander ΑΕ, οι οποίες συμμετέχουν ισόποσα στη μετοχική της σύνθεση, με ποσοστό 50% εκάστη. Η ALPHA TENtec έχει ως βασικό επιχειρησιακό αντικείμενο τη διαχείριση κατασκευαστικών έργων, ωστόσο το καταστατικό της περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που επεκτείνονται σε πολλούς τομείς του τεχνικού και επιχειρηματικού φάσματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αγοραπωλησία και διαχείριση ακινήτων, η κατασκευή κατοικιών και επαγγελματικών εγκαταστάσεων, η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών μηχανικού, οι επενδυτικές υπηρεσίες, η ανάληψη τεχνικών έργων εξειδικευμένης φύσης, καθώς και η παροχή υπηρεσιών τροφοδοσίας (catering) για εκδηλώσεις. Η TENtec Τεχνικά Έργα ΑΕ ιδρύθηκε το 2020 και λειτουργεί ως στρατηγικός εταίρος του διεθνούς Ομίλου Ten Brinke στην Ελλάδα, εστιάζοντας στην παροχή εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών για την υλοποίηση τεχνικών έργων. Από την άλλη πλευρά, η ALPHA Alexander ΑΕ δραστηριοποιείται στον τομέα της διαχείρισης κατασκευαστικών έργων και διοικείται από τον Σταμάτη Θειακό, σύμβουλο οικονομικής διαχείρισης.
Η XATOMS GREECE
Στην ίδρυση ελληνικής θυγατρικής, της εταιρείας XATOMS Greece Μονοπρόσωπη ΙΚΕ προχώρησε ο καναδικός όμιλος XATOMS INC. Συνδυάζοντας μοναδικά την τεχνητή νοημοσύνη με την κβαντική χημεία η XATOMS, αναπτύσσει νέες προηγμένες ύλες – γνωστές ως φωτοκαταλύτες – που έχουν την ικανότητα να καθαρίζουν το νερό χρησιμοποιώντας αποκλειστικά το φως. Η καινοτόμος αυτή προσέγγιση της εταιρείας στοχεύει στην αντιμετώπιση ενός από τα πιο κρίσιμα προβλήματα της εποχής μας: την πρόσβαση σε ασφαλές και καθαρό νερό. Η XATOMS Greece θα δραστηριοποιείται στον στρατηγικό τομέα των υπηρεσιών σχεδιασμού και ανάπτυξης τεχνολογιών πληροφορικής, καλύπτοντας ανάγκες που σχετίζονται με σύγχρονες ψηφιακές υποδομές και εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας. Η εταιρεία ιδρύθηκε με εταιρικό κεφάλαιο ύψους 10.000 ευρώ, πλήρως καταβεβλημένο από τη μητρική XATOMS INC, η οποία κατέχει το 100% των εταιρικών μεριδίων. Διαχειριστής και νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας στην Ελλάδα έχει οριστεί ο λογιστής Σεραφείμ Παλαιοκώστας, ο οποίος έχει προϊστορία στην εκπροσώπηση πετυχημένων startups.
Η γαλλική CURIUM
Ο γαλλικός όμιλος CURIUM εγκαινίασε την επιχειρηματική του παρουσία στην Ελλάδα μέσω της ίδρυσης υποκαταστήματος με την επωνυμία CURIUM GREECE Υποκατάστημα Αλλοδαπής, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Η CURIUM, με έδρα τη Γαλλία και πορεία 31 ετών στον εξειδικευμένο τομέα της διαχείρισης περιβαλλοντικών και χημικών κινδύνων, εισέρχεται στην ελληνική αγορά με στόχο να ενισχύσει τον τομέα της περιβαλλοντικής ασφάλειας και βιωσιμότητας. Το ελληνικό υποκατάστημα θα δραστηριοποιείται πρωτίστως στις υπηρεσίες εξυγίανσης μολυσμένων περιοχών και διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων, αλλά και στις απολυμάνσεις, τεχνικές μελέτες και στη διαχείριση βιομηχανικών ρύπων. Νόμιμος εκπρόσωπος του υποκαταστήματος στην Ελλάδα ορίστηκε ο ιδρυτής της CURIUM, ο Γάλλος Renaud Jean Philippe Vencatassin. Η είσοδος της CURIUM στην ελληνική αγορά αντανακλά το αυξανόμενο ενδιαφέρον διεθνών ομίλων για επενδύσεις στον τομέα της περιβαλλοντικής διαχείρισης στην Ελλάδα, σε μια περίοδο όπου οι απαιτήσεις για πράσινες υποδομές, ασφάλεια και τεχνολογικά προηγμένες λύσεις καθίστανται ολοένα και πιο επιτακτικές.
