Το στρατηγικό βάθος των σχέσεων Ελλάδας - ΗΠΑ, το υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών δεσμών και η κοινή βούληση για περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας αναμένεται να επιβεβαιωθούν αύριο στην Αθήνα, κατά τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου των δύο χωρών, παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας φτάνει απόψε στην ελληνική πρωτεύουσα, στο πλαίσιο ευρωπαϊκής περιοδείας του σε χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη βρίσκονται εκ νέου στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος.
Πρώτος σταθμός του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα θα είναι το υπουργείο Εξωτερικών, όπου θα συναντηθεί με τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Μετά το πέρας της συνάντησης οι δύο υπουργοί αναμένεται να προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις, δίνοντας το πολιτικό στίγμα των συνομιλιών και της νέας φάσης στην οποία εισέρχεται η ελληνοαμερικανική συνεργασία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αμέσως μετά, Γεραπετρίτης και Ρούμπιο θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ. Η πρώτη συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί σε σύνθεση ολομέλειας, με τις σημαντικότερες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η ατζέντα είναι ιδιαίτερα διευρυμένη και αποτυπώνει το εύρος που έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις Αθήνας και Ουάσιγκτον. Στις επιμέρους συνεδρίες εργασίας, με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων αξιωματούχων από τις δύο πλευρές, θα συζητηθούν περιφερειακά ζητήματα, διεθνείς εξελίξεις, ασφάλεια και εφαρμογή του νόμου, ενέργεια, ναυτιλία, τεχνολογία, εμπόριο, επενδύσεις και άμυνα, καθώς και η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των δύο λαών.
Η ομιλία στην Πνύκα
Ως μία από τις πλέον συμβολικές στιγμές της επίσημης επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αξιολογείται η ομιλία που πρόκειται να εκφωνήσει στην Πνύκα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Στρατηγικού Διαλόγου.
Από τον ιστορικό χώρο που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη γέννηση και τη λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας, ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να αναπτύξει την αμερικανική οπτική για τη δημοκρατία και τις αξίες της. Τα μηνύματα της ομιλίας εκτιμάται ότι δεν θα απευθύνονται αποκλειστικά στο ελληνικό ακροατήριο, αλλά θα έχουν αποδέκτες τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στην ευρύτερη περιοχή και διεθνώς.
Στο πρόγραμμα του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιλαμβάνεται επίσης συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρωθυπουργό, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης πρόκειται να παραθέσει δείπνο προς τιμήν του σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας.
Στο τραπέζι Ανατολική Μεσόγειος και Τουρκία
Η επίσκεψη Ρούμπιο πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων. Πριν από την αναχώρησή του από τις ΗΠΑ, ο ίδιος χαρακτήρισε την Ελλάδα «πολύ σημαντικό σύμμαχο», υπογραμμίζοντας τόσο την ισχυρή αμερικανική παρουσία στη χώρα όσο και το εύρος των οικονομικών δεσμών μεταξύ των δύο πλευρών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Αθήνα αναμένεται να θέσει στο τραπέζι τις κινήσεις της Άγκυρας που η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει παραβατικές ή αναθεωρητικές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ διατηρούν ως βασική προτεραιότητα την περιφερειακή σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η Ουάσιγκτον έχει, άλλωστε, εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τα ενεργειακά σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή, από τις έρευνες υδρογονανθράκων έως τον Great Sea Interconnector και τον Κάθετο Διάδρομο. Στην αμερικανική στρατηγική η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος, αλλά και ως κρίσιμος κόμβος για την ενεργειακή διαφοροποίηση και την ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Οι συμφωνίες που μπαίνουν στο τραπέζι
Ο νέος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται να συνοδευτεί και από συγκεκριμένες συμφωνίες, δίνοντας πρακτικό περιεχόμενο στη διεύρυνση της διμερούς συνεργασίας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται επιστολή προθέσεων για την εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Παράλληλα, προβλέπεται μνημόνιο κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW του 1978, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η ανανέωση του μνημονίου συνεργασίας για την επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές συγκεκριμένων κατηγοριών αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα, με στόχο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
F-35 και F-16 Viper στην αμυντική ατζέντα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η αμυντική συνεδρία του Στρατηγικού Διαλόγου, όπου αναμένεται να εξεταστεί η προοπτική ενός προηγμένου πακέτου όπλων για τα ελληνικά F-35 και τα αναβαθμισμένα F-16 Viper.
Η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει επίσημο έγγραφο εκδήλωσης ενδιαφέροντος, επιδιώκοντας να προχωρήσει η διαδικασία αποδέσμευσης προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Μεταξύ των συστημάτων που βρίσκονται στο ελληνικό ενδιαφέρον είναι ο νέας γενιάς πύραυλος αέρος - αέρος AIM-260 JATM, ενώ η συζήτηση επεκτείνεται και σε προηγμένα όπλα αέρος - εδάφους και πυραύλους cruise χαμηλού ίχνους.
Η ολοκλήρωση οποιασδήποτε σχετικής συμφωνίας περνά, πάντως, μέσα από τις προβλεπόμενες αμερικανικές διαδικασίες και τις εγκρίσεις του Κογκρέσου, από τις οποίες θα εξαρτηθούν τόσο οι ποσότητες όσο και το τελικό οικονομικό αποτύπωμα. Στους υπολογισμούς εισέρχεται και η διαθεσιμότητα των αμερικανικών αποθεμάτων, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών επιχειρησιακών αναγκών.
Ο ελληνικός σχεδιασμός διαχωρίζει χρονικά τις ανάγκες των δύο τύπων μαχητικών, με στόχο τα νέα όπλα για τα F-16 Viper να είναι διαθέσιμα νωρίτερα, ενώ τα πλέον προηγμένα συστήματα που προορίζονται για τα F-35 τοποθετούνται προς το τέλος της δεκαετίας.
Η επίσκεψη Ρούμπιο και ο νέος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου πραγματοποιούνται, παράλληλα, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδιαφέρον για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχει ενισχυθεί και στην Ουάσιγκτον, στον απόηχο δημοσιευμάτων της Wall Street Journal που αφορούν την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
