Το «πρωτοφανές» Ελ Νίνιο που θερμαίνει αυτή την περίοδο τον πλανήτη έχει ήδη ξεπεράσει την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ για το συγκεκριμένο φαινόμενο, αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η θερμοκρασία στην περιοχή του Ειρηνικού όπου εκδηλώνεται το Ελ Νίνιο έχει αυξηθεί κατά 3,05°C σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Η τιμή αυτή ξεπερνά το προηγούμενο ρεκόρ των 3,02°C, που είχε καταγραφεί στα τέλη Νοεμβρίου του 2015 και παρέμενε η υψηλότερη των τελευταίων 150 ετών, σύμφωνα με τις σύγχρονες μετρήσεις.
Οι περισσότεροι μετεωρολόγοι χρησιμοποιούν έναν διαφορετικό δείκτη, ο οποίος συγκρίνει τις θερμοκρασίες με τον μέσο όρο μιας περιόδου 30 ετών, λαμβάνοντας έτσι υπόψη και την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη. Ο δείκτης αυτός, γνωστός ως ONI (Nino3.4), βρίσκεται πλέον μόλις 0,01°C κάτω από το αντίστοιχο ρεκόρ του 2015. Και οι δύο δείκτες βασίζονται σε δεδομένα της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA).
Επίπεδο «Γκοτζίλα»
Οι πιο πρόσφατες προβλέψεις κάνουν λόγο για κορύφωση στους 4,0°C τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τον μέσο όρο 14 διαφορετικών μοντέλων που αξιολόγησε ο κλιματολόγος Ζικ Χάουσφαδερ. Πρόκειται για επίπεδο πολύ υψηλότερο από οτιδήποτε έχει καταγραφεί σε προηγούμενα επεισόδια Ελ Νίνιο, με τον Χάουσφαδερ να το χαρακτηρίζει «αδιανόητο» και άλλους επιστήμονες να κάνουν λόγο για ένα φαινόμενο «επιπέδου Γκοτζίλα».
Κάθε άνοδος της θερμοκρασίας πάνω από τους 0,5°C θεωρείται Ελ Νίνιο, ενώ πάνω από τους 2°C χαρακτηρίζεται επισήμως ως «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο – ένα φαινόμενο που συχνά αποκαλείται «σούπερ Ελ Νίνιο».
Νέα θερμοκρασιακά ρεκόρ το 2027
Το τρέχον φαινόμενο Ελ Νίνιο είναι πιθανό να είναι το ισχυρότερο των τελευταίων τουλάχιστον 1.000 ετών και θα προσθέσει ακόμη περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα, η οποία ήδη θερμαίνεται με ταχύ ρυθμό εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων αναμένεται να οδηγήσει σε νέα θερμοκρασιακά ρεκόρ το 2027, καθιστώντας το πιθανότατα το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η κλιματική κρίση, που προκαλείται από τη ρύπανση λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων, ήδη ενισχύει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και κοστίζει ανθρώπινες ζωές. Το Ελ Νίνιο αναμένεται να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τις επιπτώσεις και έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει περιοχές σε ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς μεταβάλλονται τα καιρικά μοτίβα.
«Τα πολύ ισχυρά φαινόμενα Ελ Νίνιο, όπως εκείνα του 1997-1998 και του 2015-2016, συνδέθηκαν με ζημιές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως – το τωρινό φαινόμενο αφήνει τα προηγούμενα πολύ πίσω», δήλωσε ο Χάουσφαδερ, η ανάλυση του οποίου δημοσιεύτηκε στο Carbon Brief.
Η καθηγήτρια Φρίντερικε Ότο, από το Imperial College London, δήλωσε: «Πρόκειται για μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι επικίνδυνη, καθώς εξελίσσεται πάνω σε ένα πολύ θερμότερο κλιματικό υπόβαθρο, το οποίο έχει ήδη επηρεαστεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
»Ως αποτέλεσμα, σε πολλές περιοχές του κόσμου θα καταγράψουμε ακραίες θερμοκρασίες που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και την επάρκεια νερού», δήλωσε. «Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται και υποχωρεί, όμως όσο συνεχίζουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, εκδηλώνεται πάνω σε ένα όλο και πιο θερμό κλιματικό υπόβαθρο, καθιστώντας πολύ δυσκολότερη για τις κοινότητες τη διαχείριση των συνεπειών του».
Οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία στην Ινδονησία έχουν ήδη προκαλέσει πυρκαγιές πρωτοφανούς έκτασης και επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που έχουν οδηγήσει σε θανάτους, ενώ στην Ινδία έχουν περιοριστεί οι ζωτικής σημασίας βροχοπτώσεις των μουσώνων.
Οι συνθήκες ξηρασίας στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική προκαλούν απώλειες στις καλλιέργειες και επιβραδύνουν το εμπόριο, λόγω της χαμηλής στάθμης των υδάτων στη διώρυγα του Παναμά.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ανακοίνωσε τον Αύγουστο ότι οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο ενδέχεται να οδηγήσουν περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε συνθήκες οξείας πείνας και να προκαλέσουν αύξηση των τιμών.
Τα έτη κατά τα οποία εκδηλώνεται το Ελ Νίνιο χαρακτηρίζονται επίσης από εντονότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές. Το Περού και η Χιλή ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, ενώ η πρόσβαση στο Μάτσου Πίτσου έχει επηρεαστεί. Ιδιαίτερα ευάλωτο είναι και το Κέρας της Αφρικής, όπου αναμένονται ισχυρότερες βροχοπτώσεις, ενώ στις νότιες ΗΠΑ προβλέπονται έντονες βροχές κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Θερμότερο και ξηρότερο καλοκαίρι
Το καλοκαίρι στο νότιο ημισφαίριο αναμένεται θερμότερο και ξηρότερο εξαιτίας του ισχυρού Ελ Νίνιο, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών και ξηρασίας στην Αυστραλία και τη νότια Αφρική. Οι τυφώνες στον Ειρηνικό αναμένεται να είναι ισχυρότεροι, ενώ το Ελ Νίνιο περιορίζει συνήθως τη δραστηριότητα των τυφώνων στον Ατλαντικό – και, ασυνήθιστα, μέχρι στιγμής φέτος δεν έχει σημειωθεί κανένας.
Παρότι οι συνήθεις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι γνωστές, οι επιστήμονες ανησυχούν ότι η ενισχυτική επίδραση της κλιματικής κρίσης θα μπορούσε να μεταβάλει αυτά τα μοτίβα. Αυτό θα δυσκόλευε τις χώρες και τις κοινότητες να προετοιμαστούν κατάλληλα.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός του ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην 50χρονη ιστορία του, προκειμένου να στηρίξει τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες στην παροχή «σωτήριων για τη ζωή» προγνώσεων.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε νωρίτερα τον Σεπτέμβριο: «Το Ελ Νίνιο γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας. Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και ο κόσμος βρίσκεται σε ζώνη κινδύνου λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων. Η μάχη πλέον δίνεται ανάμεσα στους αυξανόμενους κινδύνους και στη δέσμευσή μας να αναλάβουμε δράση για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους».
«Μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές καιρού εδώ και μία χιλιετία»
Στο μεταξύ, σε άρθρο του στον Guardian την Τρίτη, ο καθηγητής Μπιλ ΜακΓκουάιρ δήλωσε: «Αυτό που συμβαίνει στον ισημερινό Ειρηνικό είναι συγκλονιστικό και θα μπορούσε κάλλιστα να σηματοδοτεί μια από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες ανατροπές του καιρού εδώ και μία χιλιετία.
»Θα προκαλέσει μια σειρά από καταστροφικά καιρικά φαινόμενα σε ολόκληρο τον κόσμο».
Όπως είπε, τα ισχυρά Ελ Νίνιο μπορούν να έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. «Ενώ η μεγάλη ύφεση του 2008 οδήγησε σε μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, το σούπερ Ελ Νίνιο του 1997-1998 προκάλεσε απώλειες ύψους 5,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων». Και αυτό το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει ήδη ξεπεραστεί από το τρέχον...
Με πληροφορίες από Guardian
